Het Lampendraadje

Omdat er aardig wat mensen zijn met interesse in verlichtingstechniek hier, en naar aanleiding van

Ik heb nog een leuk object, een volgspot.
Daar zal ik een apart topic over openen, is geen Philips.

dacht ik, laten we nog even een centrale thread hierover starten, om het opdrukkentopic niet teveel te verstoren.

Kortom: heb je wat interessants qua lampen en lichtbronnen, plaats het hier.

Ik trap af met een spectrumplaatje van wat groene straatverlichtingslampen. Die staan hier (voor zover ik weet) langs de fietspaden bij twee scholen in Zaandam. Ik dacht dat dat voor de natuur was, met zo goed als geen blauw-inhoud in het licht. Maar alhoewel de ene school direct aan een reservaat staat, staat de ander midden in de stad. Zou het iets met vleermuizen te maken hebben? Die zitten immers ook middenin steden. Identieke armaturen maar dan met zeer warmwitte leds staan elders in de stad.

En dit soort plaatjes maak ik met een hoge kwaliteit spectrumkijkertje van Patton Hawksley: https://www.patonhawksley.com/product-page/benchtop-spectroscope

Het grote verschil met de eenvoudige modelletjes van een paar euro (bijvoorbeeld die van karton) is dat deze erg lichtsterk zijn. Ik heb 'm nooit open gemaakt, want hij is niet van mij. Maar ik vraag me af wat er aan optica in zit. Het beeld staat ook in het midden, terwijl je bij de eenvoudige spectroscoopjes het beeld vaak juist naast het midden ziet.

De bottleneck is de camera. Die snapt rood, groen en blauw helemaal perfect, maar op de een of andere manier pakt ie de subtiele gradaties niet goed op. Tussen dat streepje blauw en het groen zie je normaal veel meer verschillende kleuren. Is verder een prima camera, maar ik denk dat het een technische beperking is.

Mocht iemand nog een heldere, niet gecoate hogedruk kwikdamplamp zoeken - CP Lighting in het VK verkoopt ze nog: https://www.cp-lighting.co.uk/H50-MBU50-E27-UV-CLEAR/

Niet meer in productie, nog 58 in stock.

Goed initiatief!

Hoever in het blauw tot near-UV gaat dat spectrumkijkertje van Patton Hawksley? 425nm?

Ik heb 'm nooit open gemaakt, want hij is niet van mij. Maar ik vraag me af wat er aan optica in zit. Het beeld staat ook in het midden, terwijl je bij de eenvoudige spectroscoopjes het beeld vaak juist naast het midden ziet.

Ik wou een link posten naar de website van Tatjana van Vark, die een heel aantal spectroscopen zelf gebouwd heeft en toont op haar website. Maar de link/site lijkt niet meer te bestaan? Verontrustend, ik heb me menig uurtje vermaakt met die website.

https://www.tatjavanvark.nl/tvvc/replicas.html

De zelfbouw spectroscopes van Tatjana zijn ware kunststukjes. (zoals trouwens alles op die site). Op deze pagina zijn halverwege ook 2 exemplaren te vinden, helaas met verder weinig info: https://craftsmanshipmuseum.com/artisan/tatjana-van-vark/tatjana-van-v…

Dan zal ik maar een foto van m'n eigen spectroscoop posten....

Het is geen professioneel apparaat, maar spectra van allerlei lampen zijn er prima mee te zien, en ook wat voor soort lamp het is. Ook bij zwakke verlichting. Gemaakt met een stukje DVD als diffraction grating.

Op woensdag 31 juli 2024 22:36:06 schreef Hoeben:
Hoever in het blauw tot near-UV gaat dat spectrumkijkertje van Patton Hawksley? 425nm?

Je kan er de 405nm kwikdamp lijn nog mee zien maar je lichtbron moet dan vrij sterk zijn. Met mijn transparante kwikdamplamp zie ik 'm nog, met een klein TL buisje niet.

Die lijn is wel daadwerkelijk zwakker dan de andere spectrumlijnen en wellicht neemt de gevoeligheid van het oog daar ook af.

Heb je genoeg licht ter beschikking, dan kan je met fluo pigmenten de slecht zichtbare lijnen zichtbaar maken, als je de diffractierooster opstelling op een optiekbank zet met lenzen enzo:

De 405nm lijn is met het oog slecht zichtbaar op het scherm, maar goed zichtbaar op het geverfde plankje. Ook zie je de 365nm lijn nog. Alles daarboven wordt geabsorbeerd door de lenzen in dit systeem. En hier zit een 80w kwikdamplamp achter.

Ik heb de groene verlichting gezien op naar ik meen meer dan één bouwprojecten als 'nachtverlichting' en ook ergens bij een fietsbruggetje op een industrieterrein.

Ik dacht toen dat het vanwege de efficiëntie is. Het is een klassiek led type waarbij (denk ik) een hoop licht vrijkomt bij geringe stroom. Bij rood heb je dat ook alleen is het oog daar minder gevoelig voor.

In het verkeer wil je waarschijnlijk liever gewoon wit licht, het oranje van natriumlampen zijn we wel gewend, maar groen is dan misschien te verwarrend of onaangenaam.

Later bedacht ik me dat het groen misschien heel goed werkt ten behoeve van camerabewaking. Puur om boeven te zien op video is het misschien wel een goede (efficiente) kleur.

Edit:
https://www.bauwatch.com/nl-nl/blogs/waarom-is-er-groen-licht-op-een-b…
https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/126276/onderzoek-op-het-hijkerveld-wi…

Van BauWatch:

In ‘t kort

De meeste cameramasten maken gebruik van licht om beter toezicht te kunnen houden op een terrein. De kleur groen is per toeval in gebruik genomen, maar heeft, dankzij de associatie met beveiliging, inmiddels ook een preventieve werking.

Het groene licht op een bouwplaats heeft te maken met de tijdelijke beveiliging op dat terrein. De cameramasten van BauWatch gebruiken het groene licht om beter zicht op het desbetreffende terrein te kunnen houden. Maar waarom groen? De oorsprong van deze kleur ligt bij een beveiligingsuitdaging op een boorplatform, waar wit licht voor dit doeleinde niet is toegestaan. Er werd toen gekozen om groene verlichting toe te passen.

Inmiddels ‘draait’ het groene licht al een tijdje mee en heeft de kleur een belangrijke functie gekregen. Groen licht wordt tegenwoordig namelijk snel geassocieerd met beveiliging. Kwaadwillenden weten dat groen licht op een bouwplaats betekent dat het terrein beveiligd is, waardoor ze sneller geneigd zijn dat terrein over te slaan. Het heeft daardoor een preventieve werking.

[Bericht gewijzigd door K7Jz op (48%)]

Kenmerkend aan de lampen die ik hier zie, is dat het dus niet zuiver groen is. Er zitten zowel groene als rode leds in.
Die op de bouwplaatsen zijn echt monochroom groen.

Geen wit licht gebruiken heeft voordelen voor je nachtzicht. Hoe meer richting het rood, hoe minder je nachtzicht wordt beïnvloed.

Echter, ga je te ver, dan wordt het oog ook weer minder gevoelig, en de scherpte gaat achteruit. Groen is een mooi compromis tussen nachtzicht en resolutie. Maar dat lijkt me in de stad hier dus niet van toepassing. Voor het boorplatform dan wellicht weer wel.

[Bericht gewijzigd door Ledlover op (54%)]

Ik heb dat bouwpakket uit mijn oude topic over dit soort scoopjes. (spectroscope by Ger Hanssen (Vacity)
Die heeft een schaalverdeling. Maar het lensje is te klein om een foto te maken. Ik vind het mooie van jou scoop dat je een heel hoog beeld hebt. Bij de mijne is het heel smal. Dat maakt het heel lastig om dat soort lijnen te zien.

Ik heb nu ook een echt glazen prisma maar het is me nog niet gelukt daarmee een spectroscoop te maken.

Edit, zou het kunnen dat ik de spleet of het raster een kwartslag moet draaien ?

Ik dacht dat het ideale compromis voor nachtzicht net wat meer naar het geeloranje lag, dus minder groen en meer rood in de mix.

Op de terreinen van Tennet zie je ook steeds meer groene verlichting. ik dacht dat het iets te maken had met de natuurbescherming,rustiger voor de dieren.

Vleermuis-vriendelijke verlichting zit op 591nm ofwel oranje zoals natrium.

Het groene licht uit bepaalde openbare verlichting en ondersteunende verlichting van bewakingscamera's kent meer 'verhalen'. Zo zou het inderdaad minder hinderlijk zijn voor de natuur, of mensen in een soort rustige modus krijgen. De werkelijkheid is zoals hierboven geschreven; dat de natuur er eerder last van heeft dan dat het bijdraagd. En voor mensen c.q. kwaad willenden op boeventocht, heeft het zo goed als geen invloed.
Wel is het zo dat het menselijk oog het meest gevoelig is voor de kleur groen en ons dus sneller opvalt. Misschien zit hier de reden achter.

Die groene verlichting, die je ook in steden hier en daar oprukt, verbruikt minder energie.
Dat is de hoofdredenom het te gebruiken.
Voor de fauna is het niet altijd beter, het trekt insecten aan, spinnen spannen een web en de vliegen zijn dara snel de klos.
Voor vleermuizen is het inderdaad niet geweldig heb ik gelezen.
Maar voor bv trekvogels weer wel, bij boorplatformen gebruiken ze ook goen licht en daar vliegen de trekvogels ongestoord langs.
Er is veel over te lezen.

Is er ook iets beschikbaar om een camera aan die patonhawksley spectroscope te monteren?

Ik weet dat er software is die hier dan weer een grafiek van kan maken. Dat lijkt me best wel een mooie tool om te hebben hier in het lab. Maar dan moet die camera wel 'goed' te monteren zijn.

Of kan je iets op het 'oog' deel schroeven? Dan kan ik gewoon een moer kopen die ik op een camera lijm o.i.d.

[Bericht gewijzigd door hardbass op (17%)]

Naast het feit dat het menselijk oog het gevoeligst is voor groen licht, heb ik me ook eens laten vertellen dat groen licht het minste "bruikbare" energie bevat, tenminste voor planten. Dat is de reden waarom planten groen zijn; ze absorberen de andere kleuren licht omdat ze daar fotosynthese mee kunnen doen.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Chlorofyl#/media/Bestand:Chlorophyll_ab_…

Met groen zijn ze niet zoveel dus dat wordt teruggekaatst.

Op donderdag 1 augustus 2024 08:45:27 schreef hardbass:
Is er ook iets beschikbaar om een camera aan die patonhawksley spectroscope te monteren?

Heb ik zelf gemaakt. PVC pijpje aan de binnenkant uitgedraaid zodat ie op mijn digitale camera te klemmen is. 2 houten ringen voorzien van een gaatje met diameter van het spectroscoopje, en die ringen in het pijpje geklemd en geborgd met wat lijm.
Het spectroscoopje heeft een diameter 2cm of iets in die richting.

Zo kan het spectroscoopje in het stukje pijp geplaatst worden dat op de camera zit. Inzoomen en op handmatige focus zetten, en idealiter de RAW bestanden gebruiken. De foto's die je van mij ziet zijn gecropt.

Een meetapparaat is het zo nog niet - het bayer filter gooit roet in het eten. De golflengte kun je kalibreren maar de sterkte vermoedelijk niet.

Als je een Fuji camera hebt, dan staat er op Hackaday een project waarbij het RGB filter van specifiek die serie Fuji camera's geen invloed speelt en je dus daadwerkelijk de relatieve sterkte van de spectra kan zien.

Op woensdag 31 juli 2024 23:06:33 schreef fred101:

Edit, zou het kunnen dat ik de spleet of het raster een kwartslag moet draaien ?

hoe is de opstelling nu? (foto)

Het zou natuurlijk erg mooi zijn als je de absolute lichtsterkte ook kan waarnemen, al verwacht ik niet dat dit kan, althans niet met de camera die ik voor ogen heb. Als het relatief t.o.v. elkaar te zien is, zou voorlopig wel voldoende zijn. (Je moet ook realistisch blijven voor die 70 euro natuurlijk)

Dan weet ik wel voldoende, mijn idee nu is om met de 3D-printer een adaptertje te maken. Al moet ik mezelf eerst even overtuigen om het dingetje te kopen :)

Op donderdag 1 augustus 2024 08:14:58 schreef T-sec:
Vleermuis-vriendelijke verlichting zit op 591nm ofwel oranje zoals natrium.

[....]

Op de parkeerplaats bij het Sint-Pieters fort op de dito berg, hebben ze rode led velichting voor de vleermuizen uit de mergelgrotten.
Als je het niet weet, zou je denken dat je bij een nieuwe vestiging van Yabyum terecht komt.....

Op woensdag 31 juli 2024 22:42:02 schreef nonius:
[...]

Ik wou een link posten naar de website van Tatjana van Vark, die een heel aantal spectroscopen zelf gebouwd heeft en toont op haar website. Maar de link/site lijkt niet meer te bestaan? Verontrustend, ik heb me menig uurtje vermaakt met die website.

https://www.tatjavanvark.nl/tvvc/replicas.html

De zelfbouw spectroscopes van Tatjana zijn ware kunststukjes. (zoals trouwens alles op die site). Op deze pagina zijn halverwege ook 2 exemplaren te vinden, helaas met verder weinig info: https://craftsmanshipmuseum.com/artisan/tatjana-van-vark/tatjana-van-v…

Dan zal ik maar een foto van m'n eigen spectroscoop posten....

[bijlage]

Het is geen professioneel apparaat, maar spectra van allerlei lampen zijn er prima mee te zien, en ook wat voor soort lamp het is. Ook bij zwakke verlichting. Gemaakt met een stukje DVD als refraction grating.

Probleem is geen https beschikbaar: http://www.tatjavanvark.nl/tvvc/replicas.html

Een deel van de site is kapot of corrupt.
Deze doet het wel deels.
https://www.tatjavanvark.nl/projects.html

Https certificaat lijkt goed.

Ik krijg alleen maar 404's

Bij mij werkt de site nog steeds niet, helaas. Jammer, het is een pareltje met alles wat ze gebouwd heeft. Ik neem aan dat de meesten de site en haar wel zullen kennen ondertussen. Maar iemand die Enigma-achtige machines zelf bouwt, en een mechanische telefooncentrale en werkende V-bomber radarinstallatie in z'n werkplaats heeft staan, of het Antikythera-mechanisme heeft nagebouwd en nog wat uitgebreid.... dan voel ik me plots héél erg klein, in vergelijking. Er staat nog wel wat informatie op Youtube, maar niets over de spectroscopen: https://www.youtube.com/watch?v=w1ODwgX_KkQ

https://youtu.be/9XIhMJAFPd4

Eenvoudige spectrometer waarmee je ook echt de relatieve sterkte kan bepalen.
Helaas meteen uitverkocht.

[Bericht gewijzigd door Ledlover op (11%)]

Plaatje van een ledstrip gemaakt met mijn Efi ES-1000

Op vrijdag 2 augustus 2024 21:46:05 schreef Ledlover:
https://youtu.be/9XIhMJAFPd4

Eenvoudige spectrometer waarmee je ook echt de relatieve sterkte kan bepalen.
Helaas meteen uitverkocht.

Toevallig waren ze vandaag weer in stock. Ik heb op goed geluk er eentje besteld. Hoop dat ik wat terug zie voor m'n geld.

De bouwer ziet er volkomen betrouwbaar uit, maar het is allemaal handwerk en kleine hoeveelheden. Ik zou er niet van opkijken als die man compleet overweldigd raakt van de vraag.