nonius
set SCE to AUX.
Denk dat u het wel mag omdraaien, mits u het trimmen maar weer niet met een metalen schroevendraaier doet... dat blijft riskant (alhoewel hij nu wel los is, dus eenvoudiger zal draaien). Goed gereedschap blijft het halve werk. (zie link die ik in m'n vorige post heb toegevoegd, waar Baco een setje trimsleutels verkoopt voor 5 euro. Die 5 euro kan u veel gemopper besparen).
Hier een voorbeeld van een simpele wobbelaar (wel gedateerd, met germanium-diodes), om snel een beeld te geven van hoe simpel het kan. Zie pagina 1135:
https://drive.google.com/file/d/1IaZRR7Y5bwPrMHN4iIoDNjZHwmSnFnGI/view
Met dank aan Jeever voor het scannen.
Het zijn dus 2 spoelen met ieder een draaibare kern. Wel samen gemonteerd op de kunststof kernhouder.
Worden die spoeltjes dan ieder afzonderlijk afgeregeld?
En hoe vindt de overdracht van het signaal dan eigenlijk plaats?
De spoeltjes zitten ca 2,5 cm van elkaar af...
Op dinsdag 20 augustus 2024 00:36:28 schreef nonius:
Denk dat u het wel mag omdraaien, mits u het trimmen maar weer niet met een metalen schroevendraaier doet... dat blijft riskant (alhoewel hij nu wel los is, dus eenvoudiger zal draaien). Goed gereedschap blijft het halve werk. (zie link die ik in m'n vorige post heb toegevoegd, waar Baco een setje trimsleutels verkoopt voor 5 euro. Die 5 euro kan u veel gemopper besparen).Hier een voorbeeld van een simpele wobbelaar (wel gedateerd, met germanium-diodes), om snel een beeld te geven van hoe simpel het kan. Zie pagina 1135:
https://drive.google.com/file/d/1IaZRR7Y5bwPrMHN4iIoDNjZHwmSnFnGI/view
Met dank aan Jeever voor het scannen.
De trimset is niet beschikbaar bij Baco, maar er zal vast wel meer verkrijgbaar zijn.
Ik heb niet eerder gewerkt met Wobbelaars. Wel weer iets nieuws.
Maar er is geen eenvoudig trucje om zulke spoelen heel grof in te stellen?
Op dinsdag 20 augustus 2024 00:45:39 schreef Bavelt:
Het zijn dus 2 spoelen met ieder een draaibare kern. Wel samen gemonteerd op de kunststof kernhouder.Worden die spoeltjes dan ieder afzonderlijk afgeregeld?
Ja, zie schema, twee afstembare spoelen, twee kernen.
En hoe vindt de overdracht van het signaal dan eigenlijk plaats?
De spoeltjes zitten ca 2,5 cm van elkaar af...
Die zijn gekoppeld omdat ze in elkaars verlengde staan.
Op dinsdag 20 augustus 2024 00:58:19 schreef Bavelt:
Maar er is geen eenvoudig trucje om zulke spoelen heel grof in te stellen?
Een meetzender gebruiken.
Een wobbelaar is helemaal niet nodig voor het afregelen van een MF. Gewoon de procedure volgen als in de BX310 documentatie die ik eerder postte, dat gaat gewoon met meetzender en een multimeter op de audio uitgang. Werkt helemaal prima.
Meetzender kan je ook zelf bouwen, ieder simpel gemoduleerd oscillatortje dat enigzins stabiel is gedurende de afregeltijd, voldoet. Volgens mij bestaan er gewoon keramische resonantors voor 468khz dus dan kan je daar een oscillator mee maken. Uiteraard moet je een 452/455 voor je andere radio's hebben.
Zorg alvorens je aan die MF begint, dat je op de grammofooningang een zuiver en kraakvrij geluid hebt.
Een metalen schroevendraaier beïnvloedt de inductie van de spoel. Beter zelf wat maken van een reepje printmateriaal zonder koper er op, even knutselen met een vijl, fijn zaagje o.i.d.
Ik zie in omdraaien niet echt een probleem, het afregelbereik wordt ietsje anders omdat éérst dat kleine piefje er in gaat, maar dat zal wel niet uitmaken.
Je hebt het over een kraakvrij signaal op de grammofoon-ingang. Je bedoelt hier mee in feite het audiosignaal na de detectie?
En daar dan de voltmeter aan hangen? (In feite aan de ingang van het oog EM11?
Maar met die ontregelde spoel komt er toch helemaal geen signaal uit de detectie?
In de BX310 beschrijving staat kern helemaal uitdraaien en 'afregelen tot een eerste minimum'.
Dat is mij niet echt helder.
Een kraakvrij audiosignaal door de speaker wat je aanbiedt op de grammofooningang. Eerst zorgen dat het hele audiosysteem correct werkt.
Volgens mij staat er 'maximum' in die docu, let goed op dat je de MF bandfilter instructies leest. Afregelen op minimum doe je voor de zuigkring aan de ingang om stoorsignalen op de MF frequentie te onderdrukken.
Je moet ze namelijk uitdraaien, en dan één voor één afregelen op maximum output door de speaker op een bepaalde volgorde om zo de invloed van de kernen op elkaar zo gering mogelijk te houden.
Maar dus allereerst het gehele laagfrequentdeel in orde maken, want dat afregelen gaat niet als er gekraak door het geluid zit. Ik verdenk de volumepotmeter en z'n aansluitingen.
[Bericht gewijzigd door Ledlover op (14%)]
Op dinsdag 20 augustus 2024 10:41:48 schreef Ledlover:
Een kraakvrij audiosignaal door de speaker wat je aanbiedt op de grammofooningang. Eerst zorgen dat het hele audiosysteem correct werkt.Volgens mij staat er 'maximum' in die docu, let goed op dat je de MF bandfilter instructies leest. Afregelen op minimum doe je voor de zuigkring aan de ingang om stoorsignalen op de MF frequentie te onderdrukken.
Je moet ze namelijk uitdraaien, en dan één voor één afregelen op maximum output door de speaker op een bepaalde volgorde om zo de invloed van de kernen op elkaar zo gering mogelijk te houden.
Maar dus allereerst het gehele laagfrequentdeel in orde maken, want dat afregelen gaat niet als er gekraak door het geluid zit. Ik verdenk de volumepotmeter en z'n aansluitingen.
Ah, nou vat ik hem. Ja, dat is inderdaad dat andere probleem, dat gekraak. Ik zal eens ergens een audio-signaal vandaan halen en die op de grammofoon-ingang loslaten.
Ik heb zelf ook lopen denken aan die potmeter. En al helemaal omdat soms het gekraak er is met de potmeter dicht. Maar sluit ik het stuurrooster van de buis naar GND, dan verdwijnt het.
Ik dacht zelfs nog even of de netschakelaar, die ook aan die potmeter zit, niet staat te 'knipperen'. (en van binnen lekker vonken).
Ik had tot nu toe het toestel in de kast laten zitten en via de open onderzijde er aan gewerkt. Als ik met die potmeter aan de gang ga, dan moet het chassis er toch maar even uit.
De berg schroefjes in het bakje groeit gestaag...
Maar dat is 'all in the game...'
Het is jammer dat je zo'n eind weg woont. Ander zouden we hem hierop de werkbank kunnen zetten om samen er eens naar te kijken.
@moderator: ik krijg nu mails als er een nieuwe post is geplaatst in mijn topic. Kan ik dat ergens uitschakelen? Ik heb hier even op gezocht maar kon dat niet zo vinden.
Gebruiker status-gebruiker naam-topic notificaties
[vink] E-mail notificatie voor dit topic
Op dinsdag 20 augustus 2024 10:54:43 schreef Bavelt:
Ik dacht zelfs nog even of de netschakelaar, die ook aan die potmeter zit, niet staat te 'knipperen'. (en van binnen lekker vonken).
Dit kun je nagaan door vlakbij de netschakelaar een portable AM radio neer te zetten. Als je hetzelfde geluid daar ook op hoort, en niet meer met de netschakelaar uit, dan is er een redelijke kans dat er wat vonkt.
Maar meestal zie je dan ook echt de schaallampjes flikkeren.
Op dinsdag 20 augustus 2024 11:45:17 schreef RAAF12:
Gebruiker status-gebruiker naam-topic notificaties[vink] E-mail notificatie voor dit topic
Die staat al uit zo te zien....
Ik heb inmiddels een (oude) meetzender bemachtigd. Ik ben benieuwd. Noot mee gewerkt...
nonius
set SCE to AUX.
Mooi apparaat! Eigenlijk kan een mens niet zonder, als hij wat vaker een buizenradio onderhanden neemt.
Apparaat instellen op 468 kHz (wel eventjes met een frequentieteller o.i.d. controleren of er ook daadwerkelijk 468kHz uitkomt en het signaal niet in frequentie verlopen is), signaal injecteren ergens aan het begin van het MF (desnoods op de antenne-ingang, dat zal voldoende doorlekken om ook wel te werken), signaal-generator moduleren met een toontje (400Hz, 1kHz, maakt niet uit; bij u moet de draaischakelaar in de stand, 'int.mod.' staan, interne modulatie), en vervolgens de MF-kerntjes allemaal afregelen op maximale geluidssterkte uit de luidspreker. Evt. kan er ook een (liefst analoge) voltmeter over de LS-uitgangen aangesloten worden, persoonlijk vind ik die visuele feedback prettig werken.
Op het YouTube-kanaal van 'Mr. Carlson' vindt u heel veel goede, uitgebreide restauraties van buizenradio's, meestal ook met complete afregeling van het MF en HF-gedeelte. Erg leerzame video's!
Leuk, daar kan je de MF prima mee afregelen! Evt. check je eerst even met een scope of frequentiemeter of die schaal nauwkeurig is. (Of met een andere radio, output in de buurt van de antenne houden)
In zo'n Philips trimsetje met grijze en witte onderdelen zit ook de plastic 6 hoek om die ene kern te verdraaien. Maar die setjes zijn dun gezaaid. Misschien heeft een amateur in jouw buurt iets liggen? Als een zeer poreuze poederijzerkern breekt ben je verder van huis, never nooit metalen voorwerpen gebruiken. Maar als je die kern kan omdraaien zal een normale trimsleutel ook wel passen. Iets van hout of plastic fabriceren kan ook altijd nog.
Op dinsdag 20 augustus 2024 14:57:59 schreef RAAF12:
Leuk, daar kan je de MF prima mee afregelen! Evt. check je eerst even met een scope of frequentiemeter of die schaal nauwkeurig is. (Of met een andere radio, output in de buurt van de antenne houden)In zo'n Philips trimsetje met grijze en witte onderdelen zit ook de plastic 6 hoek om die ene kern te verdraaien. Maar die setjes zijn dun gezaaid. Misschien heeft een amateur in jouw buurt iets liggen? Als een zeer poreuze poederijzerkern breekt ben je verder van huis, never nooit metalen voorwerpen gebruiken. Maar als je die kern kan omdraaien zal een normale trimsleutel ook wel passen. Iets van hout of plastic fabriceren kan ook altijd nog.
[bijlage]
Ik heb nog een trimsleutel. Van kunststof alleen aan het einde zit een metalen puntje. Dat moet zo maar even.
Ik heb de MF filter er provisorisch ingedaan zodat ik overal bij kan om te draaien. Kerntjes net zover erin gedraaid dat het niet begint te 'hikken' uit de speaker. (te ver naar buiten gaat het ding staan oscilleren).
De meetzender aangesloten, het geeft een ca 500Hz toon. Maar die hoor je dus over de hele AM-band, dus onafhankelijk van de afstemcondensator.
Is dat wel correct?
Dan blaast die dwars door de MF heen! Misschien moet je de HF output wat terugdraaien?
Ik heb het 'provisorische' er maar even afgehaald. De draden naar het bandfilter waren me veel te lang. En het was een rommeltje.
Dus het geheel gewoon weer gemonteerd in zijn aluminium huisje zoals het moet.
Dat gaat al een stuk beter. Hij blaast nu niet de hele band op.
De toon is wel op diverse frequenties te horen.
De output van de meetzender is 3vtt (1,5V aan weerzijde van de nul)
Mijn digitale frequentiemeter reageert daar helaas niet op.
Let op dat je de meetzender zó zacht zet, dat de AVR in de radio niet reageert. M.a.w. je moet zo min mogelijk van de toon horen.
Dan afregelen. Als door de verbeterde gevoeligheid het signaal te sterk wordt, zal de AVR de radio-versterking terugregelen en dan kan je dus niet meer zien of horen wanneer de MF afstemming correct staat.
Op dinsdag 20 augustus 2024 17:27:16 schreef Bavelt:
De output van de meetzender is 3vtt (1,5V aan weerzijde van de nul)
Mijn digitale frequentiemeter reageert daar helaas niet op.
Zet je er een trapje met een transistor tussen of een 7413 Schmitt-trigger. Die is met 2V tt tevreden. Maar met die analoge Philips scope kan het ook dat wordt hokjes tellen op het raster.
Als je de aanname doet dat je ándere MF filter in orde is, dan kan je je meetzender daar zeer los aan koppelen en een RF voltmeter of scope eveneens losjes aan het filter koppelen.
Vervolgens de meetzender afstemmen tot je maximum signaal ziet. Dan zit je meetzender op exact de frequentie waar de ontvanger oorspronkelijk op afgeregeld staat.
Er leiden meerdere wegen naar rome, dat bewijst dit weer, maar zoals altijd: goed gereedschap is het halve werk.
Wat je ook doet, meetzender een half uur laten opwarmen voordat je er mee gaat werken, en zorgen dat er geen zware lasten zoals wasmachines, drogers, kachels, haardrogers, frietketels e.d. worden ingeschakeld die de netspanning omlaag trekken, want als dat een buizen meetzendertje is, is dat er waarschijnlijk wel gevoelig voor.
[Bericht gewijzigd door Ledlover op (26%)]
nonius
set SCE to AUX.
Om evt. zonder frequentie-teller de meet-generator toch op de juiste frequentie in te stellen (en evt. drift van de generator te kunnen inschatten):
Mogelijk heeft u een digitale AM-ontvanger? De 3e harmonische van 468kHz is 1404kHz, en dat ligt in de AM middengolfband. Radio instellen op 1404 kHz en meetgenerator bijregelen tot u de 3e harmonische hoort (evt. interne modulatietoon inschakelen).
En dan inderdaad, zoals iemand al zei, de generator eerst een half uurtje laten opwarmen, en daarna ook nog kijken of de generator verloopt. Wanneer je 'nieuwe' apparatuur in gebruik neemt is het zaak snel een beeld te krijgen van de beperkingen ervan.
Frappant wel, mijn frequentie-tellers hebben geen moeite om dergelijke signalen te meten. Desnoods is snel een simpel versterkertje, met een BC547, al voldoende om het signaal wat op te krikken voor de freq. teller.
Mij lijkt het trouwens handiger om de AGC (automatic gain control)/AVR gewoon eventjes helemaal uit te schakelen.
Houd er bij het afregelen van de MF-kerntjes rekening mee dat het een iteratief proces is: nadat u het 1e kerntje hebt afgeregeld en daarna ook een 2e, 3e, etc., kan het zijn dat u kern nr. 1 wéér wat moet bijregelen. Na een paar iteraties zou de afstemming dan optimaal moeten zijn.
Op dinsdag 20 augustus 2024 14:49:08 schreef Bavelt:
[...]Die staat al uit zo te zien....
[bijlage]
Hmm dan weet ik het ook niet, misschien kan je in de e-mail client een spamregel aanmaken zodat die messies direct naar de vullisbak gaan.
Ik heb even een Schmitt-trigger geprobeerd, maar het resultaat was dat de frequentieteller alle kanten op schoot, van 400- 600Hz en terug.
Daar kan ik dus niks mee.
De scope wil niet triggeren op het signaal (het beeld blijft 'lopen' een hardnekkig probleem bij deze Philips PM3221 Scope.
Maar ik kon wel - nu het avond is - een aantal korte golf zenders vinden. Dus heb ik de kerntjes maar op het gehoor afgeregeld tot het maximale volume zonder bijgeluiden.
Dat lukte redelijk.
Op de middengolf vind ik geen enkele zender. Maar ook niet op het transistorradiootje dat ik er bij pakte. Dat ligt dan weer niet aan deze radio.
Misschien moet ik het zo maar laten. De met regelmaat terugkerende knispergeluiden zullen wel altijd een onopgehelderd mysterie blijven vrees ik. Als laatste had ik alle buisvoet-contacten schoongekrabd en met contactspray bewerkt. Geen verschil