Ik ben in het bezit van een Soubitez TM70 gelijkstroomdynamo voor een 350cc Terrot zijklepper. De dynamo heeft 2 grote koolborstels (zie foto positie no 1 en 2) en één smalle, positie 3). De 2 grote koolborstels staan onder een hoek van 90 graad (dus niet tegenover elkaar) de smalle borstel zit daar tegenover.
In tegenstelling tot andere 3 borstel gelijkstroomdynamo's heeft deze dynamo slechts 1 uitgang, gemarkeerd + op foto 1, de aansluiting gemarkeerd "-" heb ik zelf gemaakt, betreft eigenlijk de aarding. Het ronde gat bij koolborstel 3 is de houder voor een zekering. In het huis zitten 4 veldwikkelingen.
Kwa schema lijkt het op foto 2, maar deze heeft 2 aansluitingen (L en B) naast de aarde. Normaal worden deze aangeduid met DF (veldwikkeling) en D+ dacht ik.
Ik zou graag willen weten hoe het schema van mijn dyname eruit ziet? En hoe kan ik deze testen?
Jacques1956
Jacques van Montfort
Dit type gelijkstroomdynamo met 3 borstels 6V komt vaker voor. Kijk eens bij de oude Harley's WLA https://www.alemite-motoren.nl/techniek_laadcircuit.html
Hoi Jaques bedankt voor je antwoord. Klopt de 2e foto van mij is afkomstig van deze website, echter de dynamo van mij heeft maar één aansluiting en geen 2 zoals bij de harley. Vandaar mijn vragen.
Jacques1956
Jacques van Montfort
Een paar vraagjes:
Het je de hele motorfiets en wil je die rijdend krijgen?
Is er misschien een club voor terrot motoren?
Hoi Jaques, Ja die is er Club Franse Motoren, ze hebben niet echt een forum maar een whatsapp groep ben ik ook lid van. Het gaat mij in dit geval om de techniek van deze dynamo. Er is ook veel documentatie bij de club (folders, technische info etc veelal in het Frans dat wel). Over de techniek van deze dynamo kon ik helaas niets vinden. Voor de techniek (schema) denk ik in eerste instantie aan het forum van circuit online, daar zit de kennis van de algemene werking. Het testen zal ik ook even in de whatsapp groep gooien en in dit forum terugkoppen. Los daarvan hoop ik dat iemand van dit forum ervaring heeft met een dergelijke dynamo.
Hoi,
Ik ga vanavond nog verder zoeken, maar ik vond deze site van een Terrot Club in de Pyreneeen:
http://terrot.club.pyreneen.free.fr/basse_resol/notices-techniques/not…
Alvast een instructieboekje van een Soubitez installatie ("Type Luxe"), uit de jaren dertig.
http://terrot.club.pyreneen.free.fr/basse_resol/notices-techniques/nt3…
en
http://terrot.club.pyreneen.free.fr/basse_resol/notices-techniques/nt3…
[Bericht gewijzigd door redguuz op (11%)]
Jacques1956
Jacques van Montfort
Ik kan je niet verder helpen.
[Bericht gewijzigd door Jacques1956 op (75%)]
HI,
Hierbij de elektrische schema's (nl de Standard en de "de Luxe uitvoering)".
Het is een 3 koolborstel dynamo maar er wordt geen voltage regelaar gebruikt icm de derde borstel, zoals gebruikelijk (enkel een aan/uit relais om de accu te ontkoppelen van de dynamo, wanneer de motor/dynamo te langzaam draait).
Deze "automaat" kun je simpelweg door een zware diode diode (zeg: 200V 20A) vervangen.
De Veldwikkeling wordt niet via een derde koolborstel geregeld, maar hangt direct aan de twee hoofdkoolborstels). Een hoofdkoolborstel hangt aan massa (het is een systeem met Min aan Massa, dit itt de Engelse "LUCAS" installaties, waar de Plus van de 6V Accu aan de massa was verbonden.
De lading van de accu wordt "geregeld" door de hoofdschakelaar , die ook dienst doet als lichtschakelaar (groot/dimlicht en stadslicht en geen Licht (OVERDAG) (er wordt minder geladen als de lampen branden).
Een meer uitgebreide beschrijving van zo'n systeem kun je vinden in het klassieke boekwerk "Der Kupferwurm" van Carl Hertweg (was jarenlang Redacteur van het Duitse Blad "das Motorrad, naast "Klacks", de Hoofdredacteur , die zowat alle motorfietsen van 1945 - 1970 getest heeft).
Maar ik zou een van de elektrospecialisten in de Nederlandse OldTimer wereld benaderen.
bv https://www.arielclub.nl/technisch-verslag-17-oktober-2017-workshop-ma…
Die weten het wel.
Ik vermoed dat jij het "Standard" Schema en niet het "de Luxe" hebt ( Er is een 75 en een "zwaardere" 85 W dynamo, jij hebt de lichtere 75W versie).
Succes ermee!
Redguuz en anderen ook natuurlijk, helemaal te gek die info. Sommige document had ik reeds zoals die waar de onderdelen van de TM70 vermeld zijn, maar der kupferwurm lijkt me interessant genoeg om aan te schaffen. Helaas kwam ik bij een test 6 Volt aansluiten erachter dat de lagers die gemonteerd zaten niet correct zijn en dat terwijl deze lagers zoals 6202 nu nog bij de lagerboer te koop zijn. Ik ga eerst de nodige lagerschalen en kogels verwijderen (dat is nogal een klus alles zit vast) en dan opnieuw testen. Ik heb nog wel de weerstand gemeten, de enige weerstand die ik kon meten was die tussen de smalle borstel en aarde, 4 ohm. Geen idee wat ik nog meer kan meten vwb weerstand.
Op woensdag 5 november 2025 22:24:30 schreef KEESNED:
Ik heb nog wel de weerstand gemeten, de enige weerstand die ik kon meten was die tussen de smalle borstel en aarde, 4 ohm.
Is dat gemeten met complete dynamo, dus met anker gemonteerd inclusief koolborstels ?
Hoi HD13, nee zonder het anker. Via CFM gaf iemand aan dat de dynamo identiek is aan die van de oude fiat Topolino. Zie plaatje. Dit plaatje komt kwa meting overeen met wat ik gevonden heb namelijk een weerstand tussen de smalle borstel en aarde (mantel dynamo). Zie ik iets over het hoofd?
Hoi HD13, nee zonder het anker. Via CFM gaf iemand aan dat de dynamo identiek is aan die van de oude fiat Topolino. Zie plaatje. Dit plaatje komt kwa meting overeen met wat ik gevonden heb namelijk een weerstand tussen de smalle borstel en aarde (mantel dynamo). Zie ik iets over het hoofd?
Hunebedbouwer
De spanning is te snijden, welke mes moet ik daarvoor gebruiken?
Wat ik me nog kan herrineren zijn de 3 borstel dynamo's er met verschllende regelingen.
Voeger vaak gebruikt in bestelauto's die vaak moesten stoppen en kleine stukje rijden, om met een relatief hoge laadstroom de accu bij een laag toerental op pijl te houden. Verder hadden ze meer nadelen dan voordelen. De boeken die het beschreven zijn helaas verloren gegaan.
Schema kan kloppen heb je ook 1 van de grote koolborstels aan massa hangen ?
Dit schema heeft ook nog een spanningsregelaar, bij jouw toepassing niet ?
Enne, andere vraag accu min hangt aan het frame ?
Lijkt misschien een rare vraag maar oude engelse auto's hebben de plus aan de massa liggen....
HI Kees,
Ik heb nog even in de "Kupferwurm" gekeken.
Daar wordt dit systeem niet meer uitgelegd, want dat was al in het begin van de dertiger jaren een verouderd systeem .
De Duitsers (Bosch/Norris) hadden in die tijd duidelijk superieure en veel modernere dynamo's en magdyno's.
Ik heb wel een goede beschrijving gevonden in het boek: Het Motorrijwiel door A.J. Nosset (1931).
Ik kan je een scan van de relevante pagina's s sturen naar je Personal Mail.
Zoek ik mijn (REDGUUZ) profiel, dan kun je mijn Email adres zien.
Ik heb trouwens ook een catalogus van 1931 van Terrot gevonden; Daaruit blijkt dat de 350CC Terrots (4 CV) (zowel zijkleppers als kopkleppers) het " de Luxe " schema /dynamo gebruikt)
Enkel de 250CC's gebruiken het "Standard" schema .
Er werd geen Voltage/stroomregeling toegepast (enkel een "Automaat" die de Plus van de dynamo doorverbindt met de Plus van de accu (als de dynamospanning groter is dan de accuspanning).
Deze automaat hoort onder de tank te zitten.
Deze Automaat kun je eventueel vervangen door een zware diode (200V 20-35 A): die gaat niet gauw stuk.
Maar sommige mensen willen alles origineel houden.
PS.
De Fa. Hans Beck uit Delft levert al jaren goede elektronische regelaars voor antieke gelijkstroom dynamo's, zie:
http://www.beckelektronika.nl/
Ik zou hem eens bellen (015-2145343 of 06-38155621)
Hi HD13,
één koolborstel hangt inderdaad aan massa.
Er is geen spanningsregelaar, maar ook geen koplamp of achterlicht. Er was ook geen dynamo die heb ik gekocht bij een Frans bedrijf, dit type werd op de Terrot HST 350cc gebruikt in de 30er jaren, zoals de mijne dus. Voor zover ik weet hangt de massa aan de min bij Franse motoren, engelse motoren kunnen de massa zowel aan de min als de plus hebben. Engelsen rijden ook aan de verkeerde kant van de weg 
.
Hoi redguuz, wederom bedankt
Ik stuur je wel een mailtje voor de scan, alvast bedankt voor het aanbod.
Standaard zie ik staan bij het plaatje van 1931, er staat toegepast op 250cc en de HST, HST is de 350cc motor die ik heb. Dus een standaard in mijn geval, heb ik in ieder geval de juiste dynamo gekocht.