Solid state relais op bekrachting dynamo

Op zaterdag 8 november 2025 11:59:53 schreef revado:
Ik sluit mij helemaal aan bij Lambiek.
Ook ik heb gevraagd over meer info welke oldtimer, het blijft angstvallig stil...
Veel topics worden helaas met marginale info beantwoord, we willen graag allemaal helpen, maar zo kunnen we ook niets doen.
Er zitten hier een aantal zeer ervaren mensen, een oplossing kan bv ook zijn: op de zekeringenkast zit een aansluiting.
Maar zonder info over de auto, of de functie van een relais komt je niet verder.
Ben benieuwd of er een (werkende) oplossing komt voor een , naar mijn mening, helemaal niet bestaand probleem.

Dit bedoel ik nu met workaround. Ik kan niks met een zekeringenkast of het doet er niet toe wat het relais moet doen. Daar is allemaal geen keuze in.
Het gaat alleen om een richting op basis van de versimpelde vraag die ik al eerder hier boven opgeschreven heb:
met welke schakeling , die reageert op 1,5V, kan ik een relais aansturen?
En jouw mening of het wel/geen probleem is, doet er niet toe.

En jouw mening of het wel/geen probleem is, doet er niet toe.

Dat zou er toch wel toe moeten doen. We weten wel ongeveer wat wel of niet goed gaat werken dat is gebaseerd op ervaring.

Het is ook vrij normaal om naar alternatieven te zoeken want wij weten niet of je daar wel aan gedacht hebt.

Maar als je per se toch je eigen idee wilt gaan uitvoeren zijn er denk ik wel 2 opties.

1) via een reed contant.
Je wikkelt het draad naar het 5W lampje een aantal keer rond het reed contact.
MEt het reed contact laat je een relais schakelen.
Maar let reed contacten zijn gevoelig en ik weet niet of die lang heel blijven als ze een relais moeten schakelen.
Een solidstate relais kanwel kunnen.

2) Een transitor schakeling.
Voor T1 bv een BD139.
Maar elke NPN tor van 1,5A en meer kunnen hoer wel.
1,5A omdat het dan wat robuuster is, niet vanwege de stroom.

Als je een reed contact gebruikt dan komt die in de plaats van T1 en r1 kan dan weg.

Een reed contact is wel de minst betrouwbare oplossing.

met welke schakeling , die reageert op 1,5V, kan ik een relais aansturen?

Ons werk hier zal ooit een keer overbodig worden.
IK stelde net deze vraag letterlijk aan Google AI.
En dit is het antwoord.

Om een relais aan te sturen met een spanning van slechts 1,5V, kunt u het beste een
transistorschakeling gebruiken. Een transistor fungeert hierbij als een elektronische schakelaar die de lage stuurspanning van 1,5V omzet in een hogere stroom en spanning die nodig is om de spoel van het relais te bekrachtigen.
Benodigde componenten:

Een NPN-transistor, zoals een 2N2222, BC547 of TIP122.
Een relais met een spoelspanning die hoger is dan 1,5V (bijvoorbeeld 5V, 9V of 12V), maar zorg ervoor dat de stroom die nodig is voor de spoel binnen de specificaties van de transistor valt.
Een externe voeding voor het relais (bijv. 5V, 9V of 12V), afhankelijk van het gekozen relais.
Een weerstand (bijvoorbeeld 1 kOhm) om de stroom naar de basis van de transistor te begrenzen.
Een flyback-diode (bijv. 1N4001 of vergelijkbaar) over de spoel van het relais om spanningspieken op te vangen wanneer het relais uitschakelt.
Aansluitdraden en een experimenteerprintplaatje.

Schakelingsopzet:

Sluit de emitter van de NPN-transistor aan op de negatieve pool (GND) van zowel de 1,5V-bron als de externe voeding.
Verbind de basis van de transistor via de weerstand van 1 kOhm met de positieve pool van uw 1,5V stuursignaal. Wanneer de 1,5V aanwezig is, zal de transistor in geleiding gaan.
Sluit de ene kant van de relaisspoel aan op de positieve pool van de externe voeding (bijvoorbeeld 12V).
Sluit de andere kant van de relaisspoel aan op de collector van de transistor.
Plaats de flyback-diode parallel over de relaisspoel. De kathode (kant met de streep) moet naar de positieve pool van de externe voeding wijzen, en de anode naar de collector van de transistor.

Wanneer u het 1,5V signaal aanbiedt, zal de transistor inschakelen, waardoor stroom door de relaisspoel kan vloeien en het relais bekrachtigd wordt.

Het antwoord is goed.
Het enige wat er mist is dat je een transistor moet gebruiken die ook de spanning van het relais aankan en met een ruime reserve.
Maar in een auto kunnen er ook nog flinke spanningspieken zijn dus een BD139 is een goed keuze.

Hoewel de omschrijving van google klopt is een schema toch handiger.

Op vrijdag 7 november 2025 20:25:07 schreef ArnoS78:
Een draad extra aansluiten op de dynamo is geen kabelboom aanpassen.

Ja het is een diesel.

Spanning op de bekrachtiging van de dynamo is niet hetzelfde als de laadspanning van betreffende dynamo.

Ik zoek het moment voordat de motor ook maar een slag maakt. Dus voordat de startmotor wat gaat doen.

Als het allemaal zo simpel was had ik het zelf wel verzonnen.
Laat ik de vraag kort en simpel maken: met welke schakeling , die reageert op 1,5V, kan ik een relais aansturen?

Gaat het om automatisch voorgloeien?

Beste,

Ik ben weer wat verder gekomen.
Het relais kan alleen aan de plus zijde geschakeld worden. 1A bij inschakelen en 0,385A

Ik ben tot een schema gekomen met een BD136 en BD139 transistor. Zie bijlage.

Nu zit ik alleen met de dimensie van weerstand Rb. Experimenteel kom ik daar niet uit. Of er ontbreekt nog iets aan het schema voor een goede werking.

Wie helpt mij een stapje verder?

Rb mag 10k zijn.
maar er ontbreekt nog een weerstand.
Rc moet dan tussen de basis van de pnp en de collector van de npn komen.
Deze mag 1k zijn.
IK ben bang dat die PNP tor al half dood is nu.

Op dinsdag 2 december 2025 21:20:45 schreef benleentje:
Rb mag 10k zijn.
maar er ontbreekt nog een weerstand.
Rc moet dan tussen de basis van de pnp en de collector van de npn komen.
Deze mag 1k zijn.
IK ben bang dat die PNP tor al half dood is nu.

Aha bedankt voor de tip. Ga het morgen testen.
Gelukkig heb ik mijn labvoeding begrensd dus alles leeft nog!

Op dinsdag 2 december 2025 21:20:45 schreef benleentje:
Rb mag 10k zijn.
maar er ontbreekt nog een weerstand.
Rc moet dan tussen de basis van de pnp en de collector van de npn komen.
Deze mag 1k zijn.
IK ben bang dat die PNP tor al half dood is nu.

Vanwege mijn nieuwsgierigheid toch nog even het schuurtje ingedoken.
Geen gefrituurde onderdelen meer!
De PNP geeft te weinig om het relais aan te trekken. Ook als ik Rc verlaag naar 10ohm. De spoelspanning komt dan net boven de 5V. In mijn beleving kan ik de BD136 niet verder opensturen.

Ìk snap iets niet.
Voor de schakeling gebruik je 12 volt, die komt van het contact volgens het schema (het laadstroomlampje zit er ook aan) , dan kan je daar dat relais toch meteen mee sturen?
Ik neem aan dat je dat schakelingetje niet direct aan de accu gaat hangen.

Rc moet 1k blijven.
Maar Rb kan denk ik ook wel 1k worden.
Ik was vergeten dat bij jouw de spanning waarmee je de tor aanstuurt geen 12V is maar een stuk lager en dan mag Rb ook een stuk lager.

Op dinsdag 2 december 2025 22:39:13 schreef revado:
Ìk snap iets niet.

Wij ook niet lees de rest van het topic maar.
TS wil het graag op zijn eigen manier doen en dat vind ik ook goed zolang het maar niet iets gevaarlijks is.
TS vraagt om een schakeling en dan help ik hem daarbij. En verder niet teveel over nadenken.

Op dinsdag 2 december 2025 23:54:38 schreef benleentje:
Rc moet 1k blijven.
Maar Rb kan denk ik ook wel 1k worden.
Ik was vergeten dat bij jouw de spanning waarmee je de tor aanstuurt geen 12V is maar een stuk lager en dan mag Rb ook een stuk lager.

klopt niet helemaal, zodra de motor draait wordt D+ 12 volt, en bij laden nog wat hoger..
Dus de schakeling moet werken tussen de 1,5 en iets van 14 volt .

Er zit nog een niet getekende lamp tussen en bij draaiende motor zakt die spanning naar 1,5V.

En anders kan die BD136 gewoon die 14mA bij 14V ook best hebben.

Hfe is minimaal 40x en bij 1500mA moet de basisstroom dan al 37,5mA zijn. De max zal zo rond 100mA liggen.

[Bericht gewijzigd door benleentje op (25%)]

Zou een darlington zoals bv de TIP 125 een oplossing zijn?

Op woensdag 3 december 2025 00:50:40 schreef benleentje:
Er zit nog een niet getekende lamp tussen en bij draaiende motor zakt die spanning naar 1,5V.

En anders kan die BD136 gewoon die 14mA bij 14V ook best hebben.

Hfe is minimaal 40x en bij 1500mA moet de basisstroom dan al 37,5mA zijn. De max zal zo rond 100mA liggen.

Ik heb Rb met 1k geprobeerd maar helaas.

Het lijkt er op dat het relais initieel toch meer stroom vraagt. Mijn meter registreerde maar 1A. Maar als ik mijn analoge labvoeding (eenvoudig, analoog) op 2A zet, trekt hij nog net niet aan. Kortom de inschakelstroom ligt rond de 2,5A. Te veel voor de BD136.

Ik zag de opmerking over de darlington. Die heb ik gelijk ook maar besteld. Kan ik eenvoudigweg de BD136 daarvoor vervangen of moet ik daar de weerstanden nog voor aanpassen?

Ik zie niet waarom een SSR niet kan gestuurd worden vanaf D+.
Zet je het contact aan krijgt hij spanning via het lampje van 28Ω
Draait de alternator (en niet de dynamo) krijgt hij spanning van de velddioden.
Mocht de 12V SSR toch tegenwerken vanwege de 28Ω dan gebruik je de 5V SSR met een extra voorschakelweerstandje
Ach ja ... de voorbekrachtiging trekt D+ naar 1,5V ...dacht ff dat ik het licht zag :? *

[Bericht gewijzigd door OXO op (12%)]

Nieuw licht >:)
Bij D+ lager dan 0 ,7V is T gespert.
Bij D+ = 1,5V gaat T reeds in verzadiging .
Bij D+ vanaf 6,6V gaat de zener Ib in toom houden.
Ic 100mA van T zal wel voldoende zijn om een SSR aan te sturen.
Ben wel benieuwd naar het relais dat met 2,5A bij 12V nog niet aantrekt.
Bijgaande schakelt 80A met spoel 12V/1A
En welke wisselspanning wil je in de oldtimer schakelen met de SSR?

Op woensdag 3 december 2025 22:59:49 schreef ArnoS78:
Ik zag de opmerking over de darlington. Die heb ik gelijk ook maar besteld. Kan ik eenvoudigweg de BD136 daarvoor vervangen of moet ik daar de weerstanden nog voor aanpassen?

Wat denk je? De stroomversterking is veel hoger.

Darlington heette de mijnheer die dit ooit voor de eerste keer deed.

Vaak zit er nog een extra weerstand en/of protectie diode in over de E-C overgang van de 'Darlington'

Plaatje van het net geplukt

Ik zag de opmerking over de darlington. Die heb ik gelijk ook maar besteld. Kan ik eenvoudigweg de BD136 daarvoor vervangen of moet ik daar de weerstanden nog voor aanpassen?

Nee een darlington heeft ongeveer 1,4V nodig en je zegt maar 1,5V te hebben dan blijft er niets over voor de weerstand. Een darlington is er voor meer versterking en die heb je al genoeg omdat je nu ook 2 torren achter zet. Probleem is zoals je zelf al opmerkte dat de 2 tor de stroom niet aankan.

Voor de 2de tor kan je dan Rc 220 ohm maken en dan neem je een BD243C, die kan 6A aan.

Als je de volgende keer nu eerst eens dat relais test ;) , dan was het wat makkelijker geweest. Maar goed hier leer je meer van en dat is ook wat waard.

Tja, dat is een beetje een samenvatting van dit topic, halve info, halve antwoorden.

Allez vooruit ... als het hiermee niet kan weet ik het ook niet meer.

TS geeft aan dat relais aan posieve kant geschakeld moet...

Edit... Ben nu ook benieuwd naar het onwillige relais. Heb je dat echt goed gemeten, die 2A?! Zit de blusdiode wel goed?

[Bericht gewijzigd door wtt op (40%)]

Op donderdag 4 december 2025 12:51:49 schreef OXO:
Nieuw licht >:)
Bij D+ lager dan 0 ,7V is T gespert.
Bij D+ = 1,5V gaat T reeds in verzadiging .
Bij D+ vanaf 6,6V gaat de zener Ib in toom houden.
Ic 100mA van T zal wel voldoende zijn om een SSR aan te sturen.
Ben wel benieuwd naar het relais dat met 2,5A bij 12V nog niet aantrekt.
Bijgaande schakelt 80A met spoel 12V/1A
En welke wisselspanning wil je in de oldtimer schakelen met de SSR?

Mijn relais is vergelijkbaar maar nog net een maatje groter. Schakelt gewoon de 12V gelijkspanning. Maar zit wel met de spoel vast aan de massa. Mijn wens is een schakeling zonder extra SSR er tussen.

Op donderdag 4 december 2025 15:28:54 schreef benleentje:
[...]Nee een darlington heeft ongeveer 1,4V nodig en je zegt maar 1,5V te hebben dan blijft er niets over voor de weerstand. Een darlington is er voor meer versterking en die heb je al genoeg omdat je nu ook 2 torren achter zet. Probleem is zoals je zelf al opmerkte dat de 2 tor de stroom niet aankan.

Voor de 2de tor kan je dan Rc 220 ohm maken en dan neem je een BD243C, die kan 6A aan.

Als je de volgende keer nu eerst eens dat relais test ;) , dan was het wat makkelijker geweest. Maar goed hier leer je meer van en dat is ook wat waard.

Die waarde kan ik zeker waarderen ;)
Mijn Fluke registreerde max 1A. Schijnbaar is hij niet snel genoeg. Ook weer geleerd.
Die BD243C moet dan een BD244C worden omdat het een PNP moet zijn, neem ik aan.

Mijn wens is een schakeling zonder extra SSR er tussen.

Wat ertussen maakt toch niets uit als het relais maar schakelt op de D+. Maar volg het schema van OXO dat moet werken.
voor de fet kan daar elke n-channel fet die 8A of meer kan schakelen.

Misschien heb ik iets gemist, maar heb je al eens gedacht aan een accuscheider ?
Die heb je zowel in elektromechanische uitvoering als met een diode- of FET-brug.
Schakelt gewoon op W of D+
Verkrijgbaar bij iedere camper of boten boer