Antennemast ; elektrisch in- en uitlieren

Collegae,

Ondergetekende staat binnen afzienbare tijd voor een stevige uitdaging.
Zoals wellicht bekend had ik, radio-amateur, de beschikking over een zogenaamde ,,bijzenmast" die bestaat uit drie secties van elk 7 meter.
Deze secties kan ik middels een handliertje uitgeschuiven.

1,5 jaar geleden zijn wij verhuisd van een storingvrije plaats ( ruim buiten het dorp) naar een ietwat minder ruime woonplaats aan de rand van het dorp Borger.
Na een uitermate langdurige en vooral stroeve communicatie met de gemeente ben ik zover dat de kuil voor de fundering is gegraven, de bewapening zo goed als gevlochten en de drie draadeinden (M30) aangebracht.
Het beton kan besteld.

Zodra de zaak is uitgehard kan ik met hulp van zeker 6 stoere vrijwilligers de nu plat liggende antennemast in de scharnieren plaatsen, de hulpmast ( t.b.v. het strijken van de mast) monteren en uiteindelijk de antennes , de kabels en wat dies meer zij aanbrengen.
Tot zover de inleiding en dan komt nu de genoemde uitdaging.

Ter voorkoming van onnnodige vragen van en fronsende wenkbrauwen bij mijn buren wil ik de mast niet bij voortduring op maximale hoogte houden maar na de hobbyactiviteiten weer terugdraaien naar 10 meter hoogte..

Daar ik veel te fijn gebouwd ben de installatie meerdere keren per week met de hand uit te lieren en ook weer te laten dalen denk ik aan een motor met vertraging.
De bediening te regelen vanuit mijn shack ( 15 meter verderop en nog op de 1e verdieping ook).
Uitlieren is eenvoudig met nog wel een eindschakelaar te plaatsen.
Maar.....de zaak laten zakken is nogal gecompliceerd daar genoemde mast voorzien is van een tweetal beveiligingen.
Dat zijn een soort aluminium kleppen die scharnierend zijn gemonteerd en bij elke passerende dwarsstang ( van het ophooggaande mastdeel) keurig omhoog gaan en zodra genoemde stang is gepasseerd terugvallen.
Stel dat de hijsdraad breekt kan het mastdeel slechts zo'n 30 cm vallen.

Wil ik de zaak elektrisch laten dalen zal ik de beide terugval beveiligingen eerst moeten lossen en wellicht zelfs moeten voorzien van een signalering.

De kleppen zijn nu beide voorzien van een touwtje die ik allebij moet aantrekken bij het laten zakken van de mast.
Daar een der kleppen ook nog eens op een beweegbaar deel is gemonteerd moet dat bewuste touwtje ook voortdurend met het mastdeel mee aangetrokken houden.

Ik vraag dus om adviezen, oplossingen en zo meer.

Daar mijn kennis met arduino's en vergelijkbare systemen volledig verwaarloosbaar is vrees ik dat de besturing echt met relais gerealiseerd moet worden.

En daar de meeste lezertjes ( vrij naar Toonder's teksten) dol zijn op afbeeldingen/ plaatjes bij deze.
De bewapening met de draadeinden ingezaagd en ombuigen hetgeen meteen resulteerde in afbreken dus vastlassen met tig 200 A.
De mast ( inmiddeks ietwat overwoekerd), de klep en de kuil met alvast wat kabelwerk,

Nog een

M30 tapeinden, dat is stevig!

Maar wat komt erin te hangen? HF beam + rotor?

Revado; tja, maximaal hangen de antennes op 24 meter hoogte.
De westenwind heeft hier vrij slel daar wij ook op 16 meter boven nap zitten.

Hubie; geen hf beam. Daar komt een ,,long wire" voor van 80 meter lengte.
De 2 meter verticaal en de 2 meter beam zit wel op een rotor.
Wellicht nog een voir 70 cm

Ah,ok Piet.

D's trouwens ook een redelijk massieve houtbewerkingswerkbank op de foto, met end-vice en gewone bankschroef.

dus vastlassen met tig 200 A.

Komt er 200A uit dat Parkside TIG-apparaat? Indrukwekkend. M'n 3-fase ESAB haalt 250A (AC & DC). Maar op het moment dat er zware lassen gemaakt moeten worden schakel ik meestal over op beklede electrodes. TIG voor betonvlechtwerk is toch een beetje decadent.... :)

On-topic: bekijk misschien eens de constructie van garagedeuropeners (kantelpoorten). Daar zit ook een mechaniekje aan (met bowden-kabel) dat de poort ontgrendelt, vóórdat hij de poort begint te kantelen. Als ik zelf zo'n mast zou plaatsen zou ik vooral kijken hoe de diverse fabrikanten de problemen opgelost hebben (onder het motto 'beter goed gejat dan slecht bedacht').

vrees ik dat de besturing echt met relais gerealiseerd moet worden.

Besturing met relais hoeft toch geen probleem te zijn? Weet niet hoe goed uw 'ladder'-kennis is, maar een besturing met relais moet wel te doen zijn. Plus nog een paar eindschakelaars, neem ik aan?

(ik dacht eigenlijk dat er in m'n oude (1990) ARRL-handboek zo'n besturing stond, maar blijkbaar niet; terzijde, er staat wel veel andere relevante info in over zendmasten. En ook in het ARRL-antennabook.)

Touwtjes voor de kleppen aan een solenoid en lier een elektrische versie voor pakken?

Of maak ik het dan te simpel?

[Bericht gewijzigd door rudig76 op (16%)]

Nonius; die parkside is geen Tig maar een plasmasnijder.
De tig waar ik mee heb gelast is een Migatronic PI200.

De werkbank is door een voormalige buurman ( draglinemachinist bij het waterschap) gemaakt van azobe ; niet kapot te krijgen..
De houtbewerkingsbank komt uit zwitserland , daar afgedankt en door een aldaar wonende vriend gered en naar Nederland afgevoerd.

Het idee van die bowdenkabel is precies een van de gedachten waar ik op hoopte; dank.
De opmerking over de toepassing van relais is vooral gedaan daar ik een aantal adviezen richting arduinobesruring verwachtte.

Rudig76: neen zeker niet te simpel.
Zoals mijn vader al heel vroeg opmerkte als ik weer eens iets ging verbeteren:,, hoe meer onderdelen hoe meer er stuk kan gaan"
Die touwtjes werken wel maar de gehele installatie staat jarenlang in weer en wind en ik wil eigenlijk niet elke ,,tig, weken de onderdeken lospeuteren of vervangen.

Snap dat je onderdelen niet wil vervangen. Maar met twee katrollen “draai je het touwtje 180 graden” een kastje in met gat aan onderkant, solenoid erin die daar dus vochtvrij hangt. Kan dat niet jaren goed gaan?

Het idee van die bowdenkabel is precies een van de gedachten waar ik op hoopte

Ooit volgde ik een cursus "onderhoud en herstelling van ULM-vliegers" (door sommigen wel genoemd "Micro light aircraft" oftewel "MLA") en daar werd gewaarschuwd tegen Bowdenkabels: zowel de kabel zelf als de "kous" eromheen zijn vatbaar voor krimpen/rekken, dus ze moeten regelmatig gecheckt en nageregeld worden. Daarom werden ze afgeraden voor primaire functies zoals de diverse roeren, maar wel toegepast - vooral omwille van de soepelheid, letterlijk en figuurlijk - voor motorbedieningen zoals gas en choke. Of dat in deze toepassing relevant is, dat kan ik niet inschatten.

Rudig76; inderdaad lijkt dat een goede oplossing.
Moet nog wel goed kijken hoeveel cm de spoel moet obpverbruggen.
Morgen maar eens meten.

Paulinha_B; in mijn situatie mag de staaldraad wel wat krimp/ rek vertonen.
Alvorens ik volledig ga vertrouwen op het systeem zal er heel wat gekefend en geneten wodden.
Bovendien wil ik een inductieve naderingsschakelaar bij genoemde klepjes monteren die aangeven wanneer de klep de zaak heeft vrijgegeven en eerst dan kan de motor_ kabeltrommel haar werk doen.

Hoe doe je dat met de antennekabels?
Die moeten ook op een of andere manier mee zakken en stijgen.

Die maste zijn te koop met elektrische lier, die kan je er dan toch op monteren?
Als je de staalkabel zo monteert dat de blokkeerplaatjes vervangt door pennen die met strakke kabel vrij getrokken zijn, en met slappe kabel blokkeren ( terugvallen) dan moet dat te maken zijn.
Als de kabel breekt denk ik dat er een aardig stevige blokkeerpen moet zijn.
De kabel zal bij aantrekken eerst de pennen vrij trekken en dan pas gaan hijsen.
Gaat de kabel vieren dan zal de mast zakken, tenzij dat niet gaat en de kabel slap komt te hangen, of breekt,dan schieten de pennen uit.

Ik heb een heel simpele schets gemaakt, een zogenaamde "plof-mast" .
het idee zal wel duidelijk zijn denk ik.

[Bericht gewijzigd door revado op (16%)]

zal er heel wat gekefend en geneten wodden

Dialect of splaakgeblek? :+

Waarde heer Plof zat nog van het diner te genieten denk ik :)

:*)

Paulinha_B: in dit geval was er gewoon sprake van grote vingers op een klein toetsenbordje en ,ook dat, iets te veel haast om het epistel te controleren.
En dan te bedenken dat er een moderator is die nogal ageert tegen commentaar op elkanders teksten .

Zojuist heb ik gemeten hoeveel cm een trekmagneet moet overbruggen om de klep te lossen,,,5 centimeter.
Ik den niet dat zo'n elektromagneet gemakkelijk te vinden is; heb overigens nog niet gezocht.

Wel kreeg vannacht tijdens een kort wakker moment een ander wellicht bruikbaar idee.
Een actuator kan zo'n klep ook effectief bedienen.

Revado: als de mast zakt zakken de kabels ook mee naar beneden.
Aan de bovenkant van de mast is een beugel gemonteerd waaraan een touw is vastgeknoopt.
Aan dit touw zijn de diverse kabels middels tieraps vastgemaakt.
Als de zaak is gedaald ligt er wel een bos kabel op de grond en dat bleek op de voritge standplaats geen serieus probleem.

5cm lijkt idd wel veel. Deze solenoid is idd 1cm slag

https://www.otronic.nl/nl/solenoid-12v-duwen-en-trekken-300ma-jf-0530b…

Maar met een scharnierend armpje (mechanisch technische termen ben ik minder mee bekend) kun je die 5cm wel realiseren met deze solenoid

Ik zit eigenlijk te denken aan een systeem zoals een kitpistool bij grote cylindervormige tubes lijm.
Door herhaaldelijk te knijpen schuift de duwer een stukje op.
Voor de duwer neem je een duwer zoals gebruikt bij bedden.

https://www.dewertokin.com/products/bedding/single-drives/

Die kunnen wel 60 kg duwen. Onbelast 4 cm/s belast misschien 2cm/s -> 1 meter / min.
Oh ik zie al een nadeel. De motor mag maar 1 minuut op volle last werken.

Je kunt bij de chinees ook goedkoop vertande stroken kopen die normaal bij poortopeners gebruikt worden.

Op zondag 19 april 2026 22:52:06 schreef revado:
.........

Kijk nog eens goed naar je tekening,hoe gaat dat werken denk je. En dan met name de bovenste schijf.

Of gaat het om het blokkeer systeem.

Er moet iets mogelijk zijn met een mechaniek die die palwerking in- en uitschakelt. Denk aan balpen.

Bijvoorbeeld: de hijsdraad zit aan de pal. Je gaat omhoog en de pal raakt bij elke dwarsstaaf. Laat je hem een stukje zakken dan blokkeert hij daar op. Hijs je hem een stukje hoger dan moet "iets met veer" (een ander draaipunt opleveren?) waardoor de pal in los-stand komt. Daarna kan je hem verder laten zakken. Zodra je verder omhoog gaat hijsen moet dat "iets met veer" weer omgeschakeld worden: bijvoorbeeld door iets wat hapt op de bovenliggende dwarsstang.

Ik kan zo 1,2,3 geen voorbeeld geven, maar als je er een nachtje over slaapt kan dat een oplossing brengen.

Op woensdag 22 april 2026 09:51:20 schreef Spog2
Er moet iets mogelijk zijn met een mechaniek die die palwerking in- en uitschakelt. Denk aan balpen.:

Je zou eens kunnen kijken hoe zo'n valbeveiliging werkt bijeen personenlift.
De eisen daarvoor zullen veel zwaarder zijn, maar ideeën kun je er wel opdoen.
Het veiligheidssysteem moet ook werken bij stroomuitval en dergelijke.

Een personenlift heeft remblokken die door de spanning van de kabel ingetrokken worden. Breekt de kabel, dan schieten de blokken naar buiten.

Als de terugslagkleppen van de mast met een touw bediend worden, kan dat in principe ook mechanisch op het toerental van lier. Enige punt is dat met het afrollen de afstand van het dalen verandert (per omwenteling). Maar als je per omwenteling bv 30x de kleppen opent, dan krijg je wanneer het niet goed synchroon loopt, een beperkte val (kabel rolt af, klep nog gesloten). 

Of je moet een soort slip-mechanisme toepassen, wat in staat is de kleppen te openen, zonder de motor te veel weerstand te geven.

Maar je moet wellicht er ook over nadenken of dat je risico voor lief neemt dat de kabel breekt tijdens het dalen van de mast de en de kleppen dan niet hun werk doen.

Een niet elektrische vraag maar hoe bepaal je de grootte / diepte van zo'n betonklomp ?
Zullen vast wel formules / regeltjes voor zijn ?