storing op bistabiel relais door evsa

R4/R5 is ook dubbel... (duidelijk een geval van 'knippen en plakken'... )
Complete (goed werkende) touch key printjes zijn er al vanaf 8 cent... ;)
https://www.alibaba.com/product-detail/TTP223-Touch-Key-Switch-Module-…

Ze zijn er zelfs die direct een relais aan kunnen sturen:
https://nl.aliexpress.com/item/1005005743660463.html

[Bericht gewijzigd door Arco op (19%)]

Dat kan zeker, maar dit is een hobby forum nietwaar?

De ene freubelt graag met CMOS poortjes, en de ander met BC549's

Het getoonde schema is eigenlijk geen echte touch key, maar een 50Hz detector, dat blijft altijd storingsgevoelig.
De TTP223 printjes zijn 'echte' capacitieve touch keys...

Ik houd ook van zelfbouw, maar dan moet 't wel betrouwbaar werken.
Hoogohmige weerstand tussen B-E van T1 kan wat verbetering brengen.

[Bericht gewijzigd door Arco op (12%)]

Een onderbroek is ook een broek. Er is geen reden dat dit geen touch key is, het is alleen geen geschikte constructie.

De IC's die ik noemde werken denk ik resistief, tegenwoordig is capacitief de norm. Beide systemen zouden geen last hebben van de stoorvelden waar de "omgevingsveld-detector" wel last van heeft.

Op dinsdag 28 juli 2026 22:26:24 schreef drummer:
Goedenavond,
Bart777 en Sine geven precies aan hoe de schakeling werkt en die werkt ook naar behoren
De tip toets schakelt steeds braaf naar nul en het relaiscontact beurtelings naar de beide c’s waardoor via het andere relaiscontact de esva de tl buis aan/uitschakelt.
Echter soms na wekenlange bedrijfsvoering stopt de schakeling omdat de omschakeling van de C’s niet plaatsvindt, de desbetreffende c niet opgeladen wordt en de bijbehorende relaisspoel het relais niet kan omzetten
Deze situatie reset soms spontaan via aanraken van de tiptoets en de schakeling werkt weer als vanouds, dus er zijn geen componenten of soldeerlassen stuk
Dus mijn vraag: waardoor komt dit? Ik heb deze vraag bij HF neergelegd vanwege de HF straling door de evsa maar misschien hoort die in een andere rubriek

Heb je mijn antwoord vlak boven jouw bericht gelezen?

De werking van de schakeling berust op het met je vinger introduceren van een stoorsignaal om het relais te laten schakelen. Het is dus niet vreemd dat hij gevoelig is voor stoorsignalen. Resistief of capacitief werkt beter (@Sine: die kun je ook met BC549's bouwen ;-)).

Dit los van eventuele andere fouten in de schakeling die ik zo niet zo snel kon vinden, maar Bart777 direct onder jouw bericht heeft denk ik een goede analyse.

@Harrie729
Het zijn 2 transistoren dus geen 2 in 1. Gebeurt vaker bij het copieren van een deel van het schema.
Het werken met condensatoren is altijd moeilijk uit te leggen.

R3 zorgt ervoor dat de schakeling niet twijfelt maar rap omslaat van de een naar de andere toestand.
In rust geleidt de linker T3, R4 zorgt voor een basisstroom die via de diode loopt. Een basis van een transistor wordt niet veel hoger dan 0,65V tov. zijn emitter. De diode zorgt voor nog eens 0,65V. C2 negatieve kant (rechter zijde) zit dus op 1,3V. De andere zijde zit op 12V omdat T2 niet geleidt. Daar zorgt o.a. R3 wel voor.
Er staat dus over C2 12-1,3=10,7V.

Als de tiptoets wordt aangeraakt komt T1 in geleiding en vervolgens T2. De linker zijde van C2 komt nu op ongeveer 0,5V. Omdat C2 geladen is komt zijn rechter zijde op 0,5-10,7=-10,2V dus negatief onder GND.
Een basis emitter kan maximaal -5V hebben vandaar de diode die de transistor beschermd. R4 gaat nu C2 opladen. Dit duurt ongeveer RC seconden. In dit geval dus 10000*0,000047=0,47s. Gedurende die 0,47s is de rechter T3 in geleiding dus de negatieve puls duurt ongeveer 0,47s

Na die 0,47s komt de linker T3 weer in geleiding en door R3 klapt de toestand abrupt om. Het is een zgn. meekoppeling. Het is een heel verhaal maar korter kan ik het niet maken.

@drummer
Ik zou C2 niet kleiner maken. Zoals die nu is voorkomt hij tip dender (van contact dender).
Ipv. de rechter R5 kan je ook een condensator van 15uF nemen die de negatieve puls tot 15ms terug brengt maar die puls komt pas als je de tiptpoets loslaat dus niet helemaal zoals je zou willen.
Zet wel een 1n4148 diode tussen basis en emitter zodat de basis niet onder de -0,65V komt.

Je kan ook, rond het relais, R3,R4 verlagen (47Ω) en R1,R2 verhogen (47K).

Het kan zijn dat er een magneetje in het relais zit. Metaal in de buurt laat de beweging mogelijk stroever verlopen.

Als het probleem zich voordoet zou een tik tegen het relais kunnen werken.

De schakeling zou heel anders kunnen maar dan is het niet meer jouw schakeling.
Misschien heb je wel voor een bistabiel relais gekozen vanwege de voeding.

Met CMOS logica kan dat ook. Een D-flipflop en 4 NOR poorten waarmee je 2 monovibs maakt die ieder een relais kant aansturen. De HEF4013B en HEF4001B werken van 3-15V.

Of natuurlijk die vele andere hierboven aangegeven chips gebruiken maar dan zal wel 1 relais nodig zijn die de hele tijd aangetrokken is of geen relais transistor/fet uitgang.

[Bericht gewijzigd door Bart777 op (11%)]