storing op bistabiel relais door evsa

Om het relais om te laten klappen zou onwaarschijnlijk (onmogelijk?) veel storing moeten worden opgewekt.
Ik denk eerder dat de aansturing van het relais over de zeik gaat...

Zolang we niet weten wat het schema is en hoe het in elkaar zit weet je ook niet hoe stoor gevoelig het is. Als er bij het bistabiel relais er wat torren zitten en aan de basis zit lang draad via een weerstand dan is de best storings gevoelig.

goedenmiddag,
ik heb de toegepaste reeds bestaande schema's bijeen gefroebeld op 1 pagina
de evsa's zijn van chinese makelij omdat het gewenste tl wattage verder nergens leverbaar zijn
ik heb de schakelingen in 2 gelijke tl balkjes toegepast: in de ene levert dat nagenoeg geen problemen op, bij de andere stopt de schakelwerking soms na weken goed functioneren en start soms ook weer spontaan.
nb. aangesloten op een gloeilamp zijn er nooit problemen
grt,
drummer

Het is dus iets elektronisch en niet een met een spoeltje? Zelfbouw?
Die met een spoeltje werken decennia zonder enig probleem en zijn ongevoelig voor storingen.

Op zondag 26 juli 2026 17:23:57 schreef drummer:
goedenmiddag,
ik heb de toegepaste reeds bestaande schema's bijeen gefroebeld op 1 pagina
de evsa's zijn van chinese makelij omdat het gewenste tl wattage verder nergens leverbaar zijn

Welk schema?
Ze geven allebei dus problemen? ( ' de ene heeft nagenoeg geen problemen ' is ook niet echt acceptabel...)

[Bericht gewijzigd door Arco op (15%)]

Als werkt en dan wee niet dan is het zeer waarschijnlijk geen storing maar iets op de printplaat van het bistabiel relais of je schakeling. Dan denk ik het eerst aan een slechte soldering maar een slechte condensator zou ook kunnen. Maar ik zie nog steeds geen schema's of foto's.

nogmaals goedenmiddag,
hopelijk nu wel afbeeldingen meegekomen
ik heb de toegepaste reeds bestaande schema's bijeen gefroebeld op 1 pagina
de evsa's zijn van chinese makelij omdat het gewenste tl wattage verder nergens leverbaar zijn
ik heb de schakelingen in 2 gelijke tl balkjes toegepast: in de ene levert dat nagenoeg geen problemen op, bij de andere stopt de schakelwerking soms na weken goed functioneren en start soms ook weer spontaan.
nb. aangesloten op een gloeilamp zijn er nooit problemen
grt,
drummer

Is zo'n tiptoets niet vragen om problemen? Je kunt dat zien door de pulsingang van de de tweede helft van de schakeling met een gewone schakelaar te bedienen en zien of het probleem blijft.

[Bericht gewijzigd door Hensz op (64%)]

Wat een rare relaisschakeling... (het relais blijft altijd onder spanning staan... 8)7 )
(dan heeft bistabiel niet veel nut)

+1 En ook nog energie onzuinig.

[Bericht gewijzigd door henri62 op (88%)]

Op maandag 27 juli 2026 16:25:27 schreef Arco:
Wat een rare relaisschakeling... (het relais blijft altijd onder spanning staan... 8)7 )
(dan heeft bistabiel niet veel nut)

Die blijft niet onder spanning, de onderkant van het relais wordt met de transistor naar massa getrokken, zo maak je een bistabiele tiptoets.

Maar dit is nogal storingsgevoelig, en dat arme relais kun je prima vast bakken met de capacitieve belasting van de EVSA

Bij de onderkant van de relais staat een wisselspanningsgolfje, geen idee waar dat heen gaat ?...

Ik zou 2x 2k2 weerstanden tussen basis van T3 en T3 zetten. Eventueel met een 10nF parallel.

De ≈ of * wordt aangesloten op de uitgang van bovenliggende schakeling met T's.

Hoewel een bistabiel relais wordt gebruikt is de aansturing dusdanig dat het ook bistabiele aansturing is.

Een contact van het relais wordt gebruikt om de spanning van C1 naar C2 te laten springen en omgekeerd.
Een andere contact van het relais wordt gebruikt om de EVSA schakeling te voeden.

Het relais zou wel eens te zwak kunnen zijn voor complexe belastingen waardoor die kan blijven plakken.

D's wekken de indruk van gelijkrichting maar dienen enkel ter bescherming van inductiepieken bij afvallen van het relais.

Op maandag 27 juli 2026 16:25:27 schreef Arco:
Wat een rare relaisschakeling... (het relais blijft altijd onder spanning staan... 8)7 )
(dan heeft bistabiel niet veel nut)

Dat kan eenvoudig worden rechtgezet met een elco in serie met de relaisspoel; bij omschakelen gaat er via de elco genoeg stroom lopen om het relais te doen omschakelen.

De collectorweerstand van de laatste tor zal dan wel wat kleiner moeten zijn dan de aangegeven 10kΩ

Dit lijkt me niet de gewezen manier om een tiptoets te implementeren. De gehele werking is gebaseerd op het introduceren van storing op een zwevende basisaansluiting van een transistor. Niet vreemd dus dat hij op hol slaat als je storing oppikt.

Siemens had er vroeger IC's voor. Ik weet niet precies hoe die ingangstrappen er uit zagen, maar misschien staat er wat in databladen. SAS560 t/m 590 en ik meen ook nog in de 600 reeks.

Philips TDA2620, 2630 en 2631 als ik me de nummers goed herinner, waren verbeterde klonen van een TI ontwerp SN29xxx meen ik.

En al die IC's zijn op hetzelfde principe gebaseerd, elektrische geleiding van het lichaam.

Tegenwoordig zijn die allemaal opgevolgd door IC's die een aanraking capacitief oppikken. Die zijn nog wat stabieler.

Op dinsdag 28 juli 2026 15:48:27 schreef Arco:
Bij de onderkant van de relais staat een wisselspanningsgolfje, geen idee waar dat heen gaat ?...

Dat kun je best mentaal aan elkaar plakken toch? Wat dacht je van naar het pootje 'uit'?

De pootjes waar een sterretje bij staat hangen aan elkaar, dat is ook de enige manier waarop dit kan werken.

Goedenavond,
Bart777 en Sine geven precies aan hoe de schakeling werkt en die werkt ook naar behoren
De tip toets schakelt steeds braaf naar nul en het relaiscontact beurtelings naar de beide c’s waardoor via het andere relaiscontact de esva de tl buis aan/uitschakelt.
Echter soms na wekenlange bedrijfsvoering stopt de schakeling omdat de omschakeling van de C’s niet plaatsvindt, de desbetreffende c niet opgeladen wordt en de bijbehorende relaisspoel het relais niet kan omzetten
Deze situatie reset soms spontaan via aanraken van de tiptoets en de schakeling werkt weer als vanouds, dus er zijn geen componenten of soldeerlassen stuk
Dus mijn vraag: waardoor komt dit? Ik heb deze vraag bij HF neergelegd vanwege de HF straling door de evsa maar misschien hoort die in een andere rubriek

Zoiets als een dubbeltje op zijn kant.

Maar eerst. Als je een 10 MΩ probe aanraakt dan zie je wel 50 Hz met 5V amplitude.
Raken we de tiptoets aan dan kan T1 makkelijk in geleiding komen met Ri=Hfe*10K= 3MΩ

T2 gaat in geleiding C2 was al opgeladen en duikt nu onder de 0V. R4 laad hem weer op maar dat duurt ongeveer 47uF*10K=470ms voordat de linker T3 gaat geleiden. R3 koppelt mee en zorgt voor een snelle omslag. De rechter T3 gaat dus ongeveer 470ms in geleiding en daarmee de negatieve puls die 1 van de relais zal aansturen.

Echter het relais kan in 5ms omslaan, zie 1e pdf. C1 resp C2 kunnen in 150*100uF=15ms ontladen en opladen in 1k*100uF=100ms. Doordat de puls zo relatief lang laag blijft wordt eerst relais B aangestuurd het contact gaat naar rechts, C2 wordt snel ontladen maar C1 heeft nog genoeg lading zodat relais A ook weer een kans krijgt maar wellicht niet op volle kracht. Relais B's condensator C2 is inmiddels ook een eind ontladen. Het heen en weer geflipper kan uiteindelijk in het midden eindigen. Eindigt het in het midden dan kunnen zowel C1 als C2 helemaal opgeladen worden maar bij een volgende negatieve puls trekken ze beide even hard aan het wisselmechanisme.

Ja het is ver gezocht maar geef de natuur een kans en de wet van Murphy doet zich weer gelden.

De 2e pdf is leerzaam over relais bijkomstigheden. Zoals

1.2.9 Precautions for the contacts of the magnetic latching relays
Generally the latching relays are shipped from the factory in the reset states. However during shipping or
mounting relays the shock of the relay may change the operate state.

Mocht de HF instraling van de EVSA de boosdoener zijn dan is een condensator van 1-10nF over basis emitter van linker en/of rechter T3 een goed middel.

Rest nog als laatste. In de laatste maandagavond film met de strijdlustige "Laurel en Hardy figuren" werd een munt opgeworpen. Bij geen kop of munt zou een groot bedrag richting liefdadigheid gaan, anders naar een van hun twee. Je voelt het al aankomen nee de munt viel niet op zijn kant maar een zeemeeuw ging ermee vandoor. Ach het blijft film.

Wil iemand dit eens uitleggen? Ik ben elektronisch niet zo onderlegd als sommigen hier (meer ervaring met contactoren en motoren en dergelijke), maar ik zie het even niet.

Dus de tiptoets schakelt T1, en wat gebeurt er dan? T3 wordt via twee 10k weerstanden aan de 12V gehangen. En wacht, er zijn twee T3's? Dat zijn twee transistoren in één component? Of twee transistoren? En nu loop ik een beetje vast...

Wie helpt mij? Ik leer graag bij.

R4/R5 is ook dubbel... (duidelijk een geval van 'knippen en plakken'... )
Complete (goed werkende) touch key printjes zijn er al vanaf 8 cent... ;)
https://www.alibaba.com/product-detail/TTP223-Touch-Key-Switch-Module-…

Ze zijn er zelfs die direct een relais aan kunnen sturen:
https://nl.aliexpress.com/item/1005005743660463.html

[Bericht gewijzigd door Arco op (19%)]

Dat kan zeker, maar dit is een hobby forum nietwaar?

De ene freubelt graag met CMOS poortjes, en de ander met BC549's

Het getoonde schema is eigenlijk geen echte touch key, maar een 50Hz detector, dat blijft altijd storingsgevoelig.
De TTP223 printjes zijn 'echte' capacitieve touch keys...

Ik houd ook van zelfbouw, maar dan moet 't wel betrouwbaar werken.
Hoogohmige weerstand tussen B-E van T1 kan wat verbetering brengen.

[Bericht gewijzigd door Arco op (12%)]

Een onderbroek is ook een broek. Er is geen reden dat dit geen touch key is, het is alleen geen geschikte constructie.

De IC's die ik noemde werken denk ik resistief, tegenwoordig is capacitief de norm. Beide systemen zouden geen last hebben van de stoorvelden waar de "omgevingsveld-detector" wel last van heeft.

Op dinsdag 28 juli 2026 22:26:24 schreef drummer:
Goedenavond,
Bart777 en Sine geven precies aan hoe de schakeling werkt en die werkt ook naar behoren
De tip toets schakelt steeds braaf naar nul en het relaiscontact beurtelings naar de beide c’s waardoor via het andere relaiscontact de esva de tl buis aan/uitschakelt.
Echter soms na wekenlange bedrijfsvoering stopt de schakeling omdat de omschakeling van de C’s niet plaatsvindt, de desbetreffende c niet opgeladen wordt en de bijbehorende relaisspoel het relais niet kan omzetten
Deze situatie reset soms spontaan via aanraken van de tiptoets en de schakeling werkt weer als vanouds, dus er zijn geen componenten of soldeerlassen stuk
Dus mijn vraag: waardoor komt dit? Ik heb deze vraag bij HF neergelegd vanwege de HF straling door de evsa maar misschien hoort die in een andere rubriek

Heb je mijn antwoord vlak boven jouw bericht gelezen?

De werking van de schakeling berust op het met je vinger introduceren van een stoorsignaal om het relais te laten schakelen. Het is dus niet vreemd dat hij gevoelig is voor stoorsignalen. Resistief of capacitief werkt beter (@Sine: die kun je ook met BC549's bouwen ;-)).

Dit los van eventuele andere fouten in de schakeling die ik zo niet zo snel kon vinden, maar Bart777 direct onder jouw bericht heeft denk ik een goede analyse.

@Harrie729
Het zijn 2 transistoren dus geen 2 in 1. Gebeurt vaker bij het copieren van een deel van het schema.
Het werken met condensatoren is altijd moeilijk uit te leggen.

R3 zorgt ervoor dat de schakeling niet twijfelt maar rap omslaat van de een naar de andere toestand.
In rust geleidt de linker T3, R4 zorgt voor een basisstroom die via de diode loopt. Een basis van een transistor wordt niet veel hoger dan 0,65V tov. zijn emitter. De diode zorgt voor nog eens 0,65V. C2 negatieve kant (rechter zijde) zit dus op 1,3V. De andere zijde zit op 12V omdat T2 niet geleidt. Daar zorgt o.a. R3 wel voor.
Er staat dus over C2 12-1,3=10,7V.

Als de tiptoets wordt aangeraakt komt T1 in geleiding en vervolgens T2. De linker zijde van C2 komt nu op ongeveer 0,5V. Omdat C2 geladen is komt zijn rechter zijde op 0,5-10,7=-10,2V dus negatief onder GND.
Een basis emitter kan maximaal -5V hebben vandaar de diode die de transistor beschermd. R4 gaat nu C2 opladen. Dit duurt ongeveer RC seconden. In dit geval dus 10000*0,000047=0,47s. Gedurende die 0,47s is de rechter T3 in geleiding dus de negatieve puls duurt ongeveer 0,47s

Na die 0,47s komt de linker T3 weer in geleiding en door R3 klapt de toestand abrupt om. Het is een zgn. meekoppeling. Het is een heel verhaal maar korter kan ik het niet maken.

@drummer
Ik zou C2 niet kleiner maken. Zoals die nu is voorkomt hij tip dender (van contact dender).
Ipv. de rechter R5 kan je ook een condensator van 15uF nemen die de negatieve puls tot 15ms terug brengt maar die puls komt pas als je de tiptpoets loslaat dus niet helemaal zoals je zou willen.
Zet wel een 1n4148 diode tussen basis en emitter zodat de basis niet onder de -0,65V komt.

Je kan ook, rond het relais, R3,R4 verlagen (47Ω) en R1,R2 verhogen (47K).

Het kan zijn dat er een magneetje in het relais zit. Metaal in de buurt laat de beweging mogelijk stroever verlopen.

Als het probleem zich voordoet zou een tik tegen het relais kunnen werken.

De schakeling zou heel anders kunnen maar dan is het niet meer jouw schakeling.
Misschien heb je wel voor een bistabiel relais gekozen vanwege de voeding.

Met CMOS logica kan dat ook. Een D-flipflop en 4 NOR poorten waarmee je 2 monovibs maakt die ieder een relais kant aansturen. De HEF4013B en HEF4001B werken van 3-15V.

Of natuurlijk die vele andere hierboven aangegeven chips gebruiken maar dan zal wel 1 relais nodig zijn die de hele tijd aangetrokken is of geen relais transistor/fet uitgang.

[Bericht gewijzigd door Bart777 op (11%)]