Chinese ferrietstaven

Ik vraag me altijd al af waarom door de jaren heen ferrietantennes uitsluitend voor LG/MG ontvangst gebruikt worden in (draagbare) radio ontvangers.
MnZn gebaseerd ferriet is idd maar tot enkele MHz bruikbaar.
Maar er is ook ander ferrietmateriaal zoals NiZn wat gebruikt wordt in transfo's van geschakelde voedingen tot 10tallen MHz.
Akkoord, de permeabiliteit ligt een stuk lager, maar voor KG wordt in draagbare radio's een uitschuifbaar staafantennetje van zo'n 70 cm gebruikt. De lengte is tov de golflengte, (10m-ca250m) bijzonder kort en zal dus een zeer slecht rendement hebben. Zou ferriet dan zoveel slechter doen??
En waarom wordt ferriet slechts zelden gebruikt als zendantenne ?

Ha dikkegroten,

Ik denk dat je als zend antenne ferriet gaat gebruiken je al snel een permanente magneet creëert.
Met als gevolg grote verliezen door de warmte ontwikkeling.
Voor VHF (ontvangst) kan zeker ferriet gebruikt worden het rendement van je antenne is niet zo groot maar het kan.
Wij hadden mobilofoon in de auto van Bosch met een kleine draagbare ontvanger een pieper zeg maar die afging als je een oproep kreeg frequentie rond de 156 MHz....

Groet,
Henk.

Op dinsdag 28 juli 2026 19:18:06 schreef electron920:
Ha dikkegroten,

Ik denk dat je als zend antenne ferriet gaat gebruiken je al snel een permanente magneet creëert.

Er loopt een wisselstroom door de ferrietspoel, dan kan je toch geen permanente magneet creëren?

Ha vergeten,

Dit is bijwijzen van spreken waar gaat het mis vanwege een laag rendement en thermische verzadiging kan, bij het insturen van hoog vermogen het ferrietmateriaal magnetisch verzadigd raken er ontstaan dan grote kernverliezen.
De kans op brand is zelfs aanwezig maar ook dit is van mijn kant bijwijzen van spreken
Wel is het zo dat bij magnetische verzadiging dat..... bij een sterke zendstroom stopt de magnetische versterking van de kern, waardoor het signaal sterk vervormt.
En dan door de fysieke afmeting t.o.v. de golflengte is de stralingsweerstand laag en als gevolg ook het rendement.....

Groet,
Henk.

[Bericht gewijzigd door electron920 op dinsdag 28 juli 2026 21:03:27 (29%)]

Ik heb ooit een staaf-ferriet gebruikt om een antenne aanpassingsspoel af te regelen. Dat werd inderdaad erg snel erg warm.

Spoelen met kern om de zendantenne af te stemmen bestaan wel - zie de AN/GRC-9

Ha Ledlover,

Mooi set is dat heb ik nog mee gespeeld zo'n 60 jaar geleden in die tijd zag heel veel leger communicatie apparatuur ik denk is nu een beetje over..
En ferriet bij de antenne ? ik weet mij nog te herinneren dat er een soort rubberen piramide vormige voet bij zat en dan een spriet.....
Als je echt ferriet bedoeld ik weet niet welke samenstelling maar, ik zou eerder denken aan een absorbeer item voor mantelstroom.
Ik denk dat @FET hier meer van weet, die staafjes die @TS gebruikt zijn ook niet bedoeld als antenne wie gebruikt er nog ferriet antennes
Die worden gemaakt en daar gebruik ik ze voor om de kieren te stoppen in je behuizing dus om RFI te absorberen....
Die staafjes kun je gemakkelijk breken maar dat neemt niet weg als het materiaal geschikt dat je er geen antenne mee kan maken.

Groet,
Henk.

Op dinsdag 28 juli 2026 19:18:06 schreef electron920:
Ha dikkegroten,

Ik denk dat je als zend antenne ferriet gaat gebruiken je al snel een permanente magneet creëert.
Met als gevolg grote verliezen door de warmte ontwikkeling.
Voor VHF (ontvangst) kan zeker ferriet gebruikt worden het rendement van je antenne is niet zo groot maar het kan.
Wij hadden mobilofoon in de auto van Bosch met een kleine draagbare ontvanger een pieper zeg maar die afging als je een oproep kreeg frequentie rond de 156 MHz....

Groet,
Henk.

Hi Henk, Ik heb nog geen enkele huis-tuin-keukenradio gezien die hoger dan 1.6MHz ontvangt via een ferrietantenne. En er zijn er miljoenen van verkocht van uiteenlopende merken , jaartallen types en ontwerpen.

Ferriet zendantennes zijn dan wel zeldzaam, toch zijn ze tot halfweg jaren 90 massaal gebruikt voor een specifieke toepassing .
Nagenoeg de meeste afstandsbedieningen voor garagepoorten werkten voorheen op 27.125 MHz en hadden een ingebouwde ferrietzendantenne. nadien zijn de nog compactere handzendertjes verschenen op 433 en 868 MHz, ook met een loopantenne, maar dan als printspoor en zonder ferromagnetische kern.

'Vossenjacht'-ontvangertjes voor de 80m-band worden gebruikt om, als spel of wedstrijd, verborgen zendertjes op te sporen. Ze werken op ca. 3,6 MHz.
Bij de uitvinding van ferriet waren de verliezen op die frequentie wel wat groot, maar het prima richteffect maakte dat goed.
(De korte staafantenne die je vaak ook op zo'n ontvanger ziet kan bijgeschakeld worden om een éénzijdig richteffect te krijgen (dat echter minder nauwkeurig is).)

Bron

Voor gewone rondom-ontvangst op HF is een eenvoudige staafantenne veel effectiever, zodat je geen omroepradio's met HF-ferrietantennes zult vinden.

Nu, de volgende kleine stap van mijn projectje.

Ik ben bezig de ferrietantenne op een houten frame te monteren, met daaronder plaats voor de ontvanger.

De antenne is getest met twee voorversterkers, een met de LM4562 volgens een elektuurontwerp, de andere met een FET/transistor (zoals hier te zien). Beide met varicap-afstemming. Dat ging uitstekend, beide resulteerden in een goed signaal op de scoop en goed in te stellen resonantie.

Nu een vraag die ik vooral maar aan Bram zal richten: denk je dat het de moeite loont de spoel opnieuw te wikkelen met dikkere Litze met veel meer aders? Of is de te verwachten verbetering verwaarloosbaar?

(Ik zie pas nu dat de rol met de "betere" Litze op de achtergrond te zien is...)

Ik denk er ook nog over na of het niet leuker zou zijn een nieuwe spoel te wikkelen, onderverdeeld in 3-4 secties, dusdanig dat ik met een meerstandenschakelaar de inductie kan wijzigen, om ook andere frequenties ermee uit te kunnen testen.

En zoals duidelijk te zien, ik heb de spoel rommelig gewikkeld. Is het relevant om de windingen netjes naast elkaar te wikkelen? Is een smalle spoel met veel windingen over elkaar beter, of is een brede spoel met de wikkelingen goed gespreid beter?

Met de windingen netjes naast elkaar zul je wat minder parasitaire capaciteit hebben, of litze met meer aders zin heeft hang van de frequentie af ivm de indringdiepte.

Zoals anderen al hebben aangestipt kan een hoge Q de timing van de pulsen beïnvloeden door de bijbehorende kleine bandbreedte...

Hi ronw,

Hieronder twee plaatjes van het ferriet spoeltje waar ik de beste resultaten mee had voor de LG en DCF testen.
Deze was ook beter dan de LG spoeltjes die ik hier heb liggen uit oude radio's.

Dit is een LG spoeltje gewikkeld in zes secties en de draaddikte gemeten over het koper net geen 0,3mm.

.

Let ook hier op, de spoelhouder houd de windingen ook een stukje bij de ferrietstaaf vandaan, dit heb ik bij meerdere spoelen die op ferrietstafen gemonteerd zijn gezien.

.

Het gebruikte draadje op de spoelvorm, ik krijg het met de telefooncamera niet beter in beeld.

.

Wat ik heb gelezen over ferriet antennes is dat als je rekening er mee houd wat ook de bovenstaande foto's je verteld en je spoel beter verdeeld over de oppervlakte de Q in ieder geval hoger wordt.

Of dat zinnig is voor jou is afhankelijk van je toepassing, ga je de seconde puls gebruiken waarbij b.v. de opgaande flank
precies het tijdpunt moet aangeven, dan zal je rekening moeten houden met de Q van de ferriet antenne en de rest van je filtering.

Nu kan ik mij niet direct voorstellen dat je dat nodig hebt,
je bent geen aandelenhandelaar of b.v. een bank enz. die een "perfecte" tijd nodig heeft.
Maarja, ik weet je toepassingen niet en doe wat je nodig vindt.

Alleen al als nieuwsgierigheid zou ik de spoel opnieuw wikkelen op je ferriet staven en zou er nog 1 a 2 lagen krimpkous op de andere groene leggen, voor wat meer afstand van de wikkelingen tot de ferriet staven.

Groet,
Bram

Wat ik heb gelezen over ferriet antennes is dat als je rekening er mee houd wat ook de bovenstaande foto's je verteld en je spoel beter verdeeld over de oppervlakte de Q in ieder geval hoger wordt.

Orthocyclisch wikkelen?

Litzedraad over spoelkerntjes wordt vaak kruislings gelegd. Is dat nog een idee?

[Bericht gewijzigd door keebrev op donderdag 30 juli 2026 12:18:44 (11%)]

denk je dat het de moeite loont de spoel opnieuw te wikkelen met dikkere Litze met veel meer aders? Of is de te verwachten verbetering verwaarloosbaar?

Tsja, ik wil niet vervelend doen, maar 77.5kHz is bijna laagfrequent Een moderne schakelende voeding werkt al op een hogere frequentie (en die gebruiken soms ook litze trouwens).

Litze zal best wat verbetering geven, maar denk niet dat hier de allerbeste kwaliteit (veel en dunne adertjes) erg veel verschil gaat maken. Maar je zou zelf het skineffect/indringingsdiepte op die frequentie eens kunnen berekenen en dat vergelijken met signalen op bijv. de middengolf, een factor 7-20x hoger in frequentie.

ik heb de spoel rommelig gewikkeld. Is het relevant om de windingen netjes naast elkaar te wikkelen? Is een smalle spoel met veel windingen over elkaar beter, of is een brede spoel met de wikkelingen goed gespreid beter?

Dergelijke spoelen worden vaak zodanig gewikkeld dat de parasitaire capaciteiten zo min mogelijk zijn (en de onbelaste Q zo hoog mogelijk). Honingraat-achtige spoelen, kruiswikkeling, etc. Dus denk dat je hier nou juist niet zo netjes mogelijk wilt wikkelen, of orthocyclisch. Elke methode die de capaciteit zo klein mogelijk maakt ('slordig' wikkelen, over een grote breedte) is in principe beter. Maar ook hier vraag ik me sterk af of de verbeteringen significant en relevant zijn voor deze bijna-LF toepassing.

Van de andere kant, misschien, omdat u in Noorwegen zit, dat het onderste uit de kast gehaald moet worden om een betrouwbare ontvangst van DCF77 te waarborgen?

[Edit: en bij nader inzien, omdat u al de moeite neemt om 10 ferrietstaven te gebruiken, zou ik dan ook maar gelijk de beste litze nemen als u die toch heeft liggen....]

Ik heb deze liggen als voorbeeld, ik meen dat onderste uit een Teutoonse radiola komt. Zo'n kruiswikkeling uit de losse pols kan wel moeilijk zijn om aan te brengen. Enfin, het gaat om het idee. Ik heb weleens als jongere een hele staaf over de volle lengte gewikkeld met bellendraad. Gewoon experimenteren is het beste. Naapen is voor de gemakzuchtigen

Op donderdag 30 juli 2026 10:22:09 schreef blackdog:
Hi ronw,

........Alleen al als nieuwsgierigheid zou ik de spoel opnieuw wikkelen op je ferriet staven en zou er nog 1 a 2 lagen krimpkous op de andere groene leggen, voor wat meer afstand van de wikkelingen tot de ferriet staven.
Groet,
Bram

Bram , Is krimpkous vlak tegen de antenne wel een goed idee? De meeste krimpkous is zwart.
Uit proeven die mijn broer vroeger deed bleek dat bijvoorbeeld zwarte behuizingen bij toestellen met ingebouwde antenne een behoorlijke demping gaven, doordat de zwarte kleur bekomen werd door koolstof bij de kunststof te mengen. Zijn proeven situeerden zich op 433 en 868 MHz, maar misschien dempt een zwarte kous strak om de staaf antenne ook bij lage frequenties.
Het proberen waard, met een kous om een enkelvoudige ferriet ontvangstantenne, en het ontvangstniveau bij een zwarte en een andere kleur krimpkous vergelijken.
De zwarte kleur van ferrietstaven zelf is niet te wijten aan koolstoftoevoegingen.

@ronw Ziet er goed uit!

Plastic, dun papier, karton ect. gebruiken, zie voorbeeld hierboven. Voordeel is dat je nog wat kan schuiven. En vooral in jezelf geloven Ik ben wat melig vandaag, zal wel de warmte zijn.

Bij een standaard spoel is het bereik ongeveer 2000km volgens Goochel
c/p
Het bereik van de DCF77 zender op 77,5 kHz bedraagt ongeveer 2.000 kilometer rondom Mainflingen bij Frankfurt am Main. Het signaal bestrijkt hiermee vrijwel geheel Europa, inclusief Nederland.

Bedankt voor de goede reacties m.b.t. de spoel. Daar ga ik later mee verder.

Vanavond een eerste life test buiten in de tuin:

De versterker met de LM4562:

Een AD8307 als versterker/detector en een LM386 als audioversterker:

Had de ontvanger van tevoren op 77.5 kHz ingesteld, en hoefde niet veel bij te stellen om het karakteristieke geluid van DCF77 te horen! Succes!

Er is wel behoorlijk wat storing, en een poging om een geluidsopname te maken heb ik maar achterwege gelaten. Op de oordopjes was het DCF-signaal goed te horen, maar op een mini-loudspeaker was dat een stuk minder.

Nu dus door met optimalisering van de spoel. Ik heb niet meer versterking nodig, maar wil graag proberen door beter te filteren de storing verminderen. Daarbij denk ik aan Bram's ontwerp: https://www.bramcam.nl/Diversen/Active-Antenna/DCF-Amp-02.png

Ik ben nu al dik tevreden en dankbaar voor alle suggesties/tips etc.

Ron
Noorwegen

P.S. 1: de ferrietantenne is inderdaad extreem richtinggevoelig. Een klein beetje draaien en het signaal is al snel verdwenen.

P.S. 2 : binnenshuis hoor ik enkel maar storing, onmogelijk om iets zinnigs te ontvangen.

Het electrisch veld met de storing kan je te lijf gaan met afscherming.

Zie bijv. https://www.qsl.net/pa2ohh/07fernl.htm

Ja, dat is een goede tip! Moet mogelijk zijn om een metalen kastje/buis om de spoel heen te monteren.

Ik ga binnenkort deze ontvanger meenemen naar een locatie redelijk ver van stoorbronnen. Eens zien hoeveel verbetering dat oplevert.

Hier in mijn huis is het een orgie van storingen, zoals bij ieder modern huishouden. Ik was al blij dat het transformatorstation hier op 350 m vandaan geen/weinig problemen opleverde.

Voor mij is de situatie binnenshuis hoe dan ook redelijk hopeloos. Mijn werkplaats bevindt zich in de kelder...

Een paar vraagjes over dit circuit:

Ik wil de FT50-77 vervangen door goedkopere en kleinere standaardspoeltjes. Ik heb de waarde van 3.3 mH liggen, en die blijken allemaal rond de 2.9 mH te zijn. Ik neem aan dat dit een slechtere oplossing is, maar mag ik verwachten dat het goed genoeg functioneert?

Voor welke toepassing is de symmetrische uitgang met de OPA2140 bedoeld? Wat kun je meer met zo'n uitgang doen, wat niet mogelijk is met het signaal dat uit C12 komt? Werkt een TL072 ook goed genoeg?

Nieuwe spoelen gewikkeld:

De rechtse was de eerste, daarna werd ik ietsje beter erin...

1 mH - 812 uH - 660 uH

Tezamen 5.355 mH. De linkse en middelste samen zijn 3.089 mH.

Morgen testen.

Op zondag 2 augustus 2026 21:35:57 schreef ronw:
Een paar vraagjes over dit circuit:

[bijlage]

Ik wil de FT50-77 vervangen door goedkopere en kleinere standaardspoeltjes. Ik heb de waarde van 3.3 mH liggen, en die blijken allemaal rond de 2.9 mH te zijn. Ik neem aan dat dit een slechtere oplossing is, maar mag ik verwachten dat het goed genoeg functioneert?

Kleine axiale spoeltjes hebben een Q rond de 50, radiale tonnetjes het dubbele of meer. Ik heb geen calculator bij de hand om te kijken of een FT kern beter is, maar dan heb je iig wat richtwaarden.

Op dinsdag 28 juli 2026 23:31:14 schreef dikkegroten:
Hi Henk, Ik heb nog geen enkele huis-tuin-keukenradio gezien die hoger dan 1.6MHz ontvangt via een ferrietantenne. En er zijn er miljoenen van verkocht van uiteenlopende merken , jaartallen types en ontwerpen.

Op woensdag 29 juli 2026 12:08:38 schreef Frederick E. Terman:
. . .
Voor gewone rondom-ontvangst op HF is een eenvoudige staafantenne veel effectiever, zodat je geen omroepradio's met HF-ferrietantennes zult vinden.

Crown TR-705 7 transistor: 3,9 - 12 MHz. Klein, draagbaar.

Het nadeel is (naar bleek bij afregelen) dat de draden naar de spoel zó kritisch zijn, dat het simpel verleggen al een flinke ontstemming veroorzaakt. Dat witte draadje wat je ziet naar de ferrietspoel rechtsboven moest ik daarom inkorten en vastplakken. Misschien dat dat een reden is waarom ze weinig zijn toegepast.

De kleine witte spoel is gekoppeld aan de sprietantenne.

Ach, wat een lief radiootje! En heel mooi gefotografeerd.

Ja, de hf-spoel zit inderdaad op het ferrietstaafje. Maar of dat, behalve natuurlijk een spoel (zelfinductie), ook een effectieve antenne is?
In elk geval is er toch maar een staafantenne toegevoegd.

Een HF-omroepradio met alleen een ferrietantenne blijft toch zoeken denk ik.

Ik kreeg bij 'spelen' met Filterpro en dcf bandfilters deze waardes.

Klopt dat echt? (13.3 ohm voor R3 leek me wel héél erg laag?)