Hoe werkt deze "kristal"-ontvanger?

Ja, dat had ik wel begrepen hoor. Maar je elco zit dus verkeerd, wat ik je heb proberen uit te leggen. De min van de elco moet aan de emitter. Meet maar na als je me niet geloofd. De polariteit van de spanning vind je door de pijl van de stroom te volgen. Daar waar de pijl de component binnenkomt is de positieve kant. Da's dus links want de stroom kan maar in 1 richting lopen en dat is met de pijl van de BE mee.

Ik heb spijtig genoeg geen germanium transistor ter beschikking. Ik heb eens geprobeerd het op te bouwen met een gewone BC557C en een signaalgenerator aan de ingang. In de veronderstelling dat de golfvormen toch min of meer hetzelfde zouden moeten zijn, op de hogere drempelspanning na. Maar ik krijg er niets uit aan de collector kant. Aan de ingang klopt alles met mijn redenering voor zover ik kan zien. Mischien heeft de werking dan toch te maken met een of andere imperfectie van een Ge transistor die nuttig wordt aangewend.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op (15%)]

Ik neem aan dat je een gemoduleerd signaal op de ingang hebt gezet op de juiste frequentie. Domme vraag waarschijnlijk maar toch.

De pijl zit op de emmiter en wijst naar binnen. De stroom komt dus vanaf de emmiter en gaat via de basis eruit. de electronen gaan van min naar plus. De basis moet op negatieve spanning staan om te geleiden. De electronen stromen dus via de basis via de emiter naar de positieve kant van de elco. De stroom loopt per conventie de andere kant op (van plus naar min).
Als ik het dus bekijk zoals jij zegt dan klopt dat toch volgens mij met de manier waarop ik het gemaakt heb en zit de elco met de min aan basis. Of snap ik je verkeerd. Ik weet niet veel van torren hoor, zit altijd met buizen in mijn hoofd :-)

Fred

[Bericht gewijzigd door fred101 op (69%)]

Op 11 juli 2008 20:35:16 schreef fred101:
Ik neem aan dat je een gemoduleerd signaal op de ingang hebt gezet op de juiste frequentie. Domme vraag waarschijnlijk maar toch.

Fred

Wel ik heb de antenne en trafo weggelatenen dus mijn generator aangesloten rechtstreeks op de basis van de tor en onderaan aan de linkerkant van de elco. Ik heb een signaal van 400KHz gebruikt 3Vpp met een AM modulatie met 5KHz, 100%.

Aan de ingang klopt alles met wat ik verwacht. Maar in het collector circuit gebeurt niks. Maar zoals gezegd, 't was met een ordinaire BC557 Si transistor want ik heb niet meteen iets germaniums in huis...

Heb je ook de elco omgedraaid geprobeerd en eens wat minder spanning geprobeerd. Zo'n ding schijnt ook in verzadiging te kunnen gaan van te grote stromen of zoiets.
Mijn eerste tot deed het ongeveer op halve kracht van de tweede. Van de eerste wist ik niet wat het was behalve dat hij pnp was. De tweede is germanium.

Fred

Ik zal er de komende dagen nog eens wat mee spelen. Maar ik heb zo een vermoeden dat het enkel werkt met Ge tors. Mischien wordt er gerekend op de grote lekstromen in die dingen ofzo...

Op 11 juli 2008 20:35:16 schreef fred101:
De pijl zit op de emmiter en wijst naar binnen. De stroom komt dus vanaf de emmiter en gaat via de basis eruit. de electronen gaan van min naar plus. De basis moet op negatieve spanning staan om te geleiden. De electronen stromen dus via de basis via de emiter naar de positieve kant van de elco. De stroom loopt per conventie de andere kant op (van plus naar min).
Als ik het dus bekijk zoals jij zegt dan klopt dat toch volgens mij met de manier waarop ik het gemaakt heb en zit de elco met de min aan basis. Of snap ik je verkeerd. Ik weet niet veel van torren hoor, zit altijd met buizen in mijn hoofd :-)

Je maakt het te moeilijk door er electronen bij te betrekken. De symbolen van de transistor gebruiken de afspraak dat stroom van plus naar min vloeit. De pijltjes staan volgens die conventie getekend. Ook bij een diode trouwens. Als je die conventie aanhoudt dan kan je de plus kant van een passieve component eenvoudig vinden door de (conventionele) stroom te volgen en de kant waar hij de component binnenkomt is de plus kant. Voor voedingen en batterijen geld het omgekeerde.

Als je met electronen wil redeneren moet je alles omdraaien: de stroom loopt dan andersom en de kant waar hij de component binnenkomt is in dat geval de MIN kant. Dit komt natuurlijk op exact hetzelfde uit.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op (79%)]

Dan snap ik het nog steeds niet. Je zegt dat ik het pijltje moet volgen om te weten hoe de stroom loopt. dat betekent dan toch dat de plus dus de emmiter is. de Elco zit dan met zijn plus aan de emitter. Bij mijn weten wijst het pijltje bij een pnp naar binnen.

Mbt de electronen vertel je nu net wat ik geschreven heb. De electronen gaan via de basis naar de emmiter dus van de min naar de plus. Hoe ik jou beredenering ook volg. Bij mij blijft de emmiter de plus. Maar ik vind electronen makkelijker daar kun je je iets bij voorstellen. Zeker bij de werking van een buis.

Vanuit de electronen: de wisselstroom van de antenne laadt de elco op. Deze wordt negatief geladen aan de linkerkant (basis). De elco (en C) heeft aan de rechterkant dus een tekort aan electronen. Dat te kort wordt aangevuld via de BE overgang en een stukje via de weerstand. Er gaat dus een electronenstroom door de BE overgang naar de plus kant van de elco. Dat betekent dat er nu ook electronen moeten gaan lopen van de collector naar de emitter. Er is een overschot aan die jongens aan de bovenkant van de 1nF condensator en een groot tekort aan de emitter kant. Maar terwijl er dus een soort syntetisch DC ontstaat door toedoen van de elco loopt er ook nog wisselstroom. Er zit een spoel op de ingang waar steeds bij een omkeren van de polariteit een inductiespanning ontstaat en dat gebeurd ook bij de smoorspoel in de collectorleiding. Dat helpt de electronen stroom in stand te houden. (als de slinger van een klok)

Maar volgens mij zitten we langs elkaar te praten en snap ik er gewoon te weinig van maar zo leer ik misschien eindelijk hoe een tor werkt.

Fred

Op 11 juli 2008 22:00:19 schreef fred101:
Vanuit de electronen: de wisselstroom van de antenne laadt de elco op. Deze wordt negatief geladen aan de linkerkant (basis).

Nee, dat is dus waar je denkfout zit. Je gaat ervan uit dat de spanning over de basis emitter dezelfde is qua polariteit als die van de elco en dat is niet zo. 'T is niet omdat de emitter positief is ten opzichte van de basis dat daarom ook de positieve kant van de elco aan de emitter hangt.

Als de elco ontladen is dan zal elke keer dat de emitter positiever wordt dan de basis er een stroompje lopen. Dit stroompje zal de elco opladen. Als je electronen beschouwt dan loopt dat stroompje in de basis en uit de emitter, zoals je al aangaf. Goed, die electronen komen de condensator dus binnen aan de rechterkant. Die kant krijgt dus een NEGATIEVE lading. De andere kant bijgevolg een positieve. M.a.w. als je de spanning over de elco gaat meten dan zit de plus aan de linkerkant.

Dus je ziet, de spanning over de elco werkt de antennespanning tegen. Hoe meer de elco oplaad hoe groter de antennespannning moet worden om de BE diode nog te doen geleiden. Als de elco helemaal is opgeladen tot de hoogste top die in het antennesignaal voorkomt dan kan er geen stroom meer vloeien in het basis-emitter circuit. Allemaal gesteld dat de BE diode ideaal is natuurlijk.

Van emitter naar collector kan er in dat circuit nooit stroom lopen want er zit in die kring geen voeding. Het enige wat mischien zou kunnen is dat het circuit gebaseerd is op een lekstroom, bijvoorbeeld die van basis naar collector. Bij Si transistoren zijn die vele malen kleiner, dus als het daar iets mee te maken heeft dan zou het enkel met een Ge tor werken.

@FET: klopt, die spiraalaftasting, die volgt dan gewoon de antenne. Radio Electronica in die tijd was nogal ludiek (ver voordat dat woord in zwang kwam!) vandaar dat je op je qui vive moest zijn. Je vind trouwens in de literatuur wel meer aprilschakelingen waarnaar nog wel eens wordt verwezen maar die voor geen prjs kunnen werken, wonderantennes en zo. Electron heeft ook wel eens zoiets gedaan waar prompt hele volksstammen ingestonken zijn.
Het verdomde is dat ik op het ogenblik geen meldingen krijg van nieuwe berichten, met als gevolg dat ik na verloop van tijd verzenuwd ga kijken of er iets is en dan ontdek dat ik 3 pagina's achterloop.

Dit kristalontvangerverhaal is heel simpel: de tor werkt op de ruimtelading, en wel die van de Riemann ruimte rond Betelgeuze. Als (Z)weetvoetje niet met vacantie was had ie dat wel opgemerkt, hij komt daar immers ook vandaan? Een echte Chtulhu schakeling, derhalve.

Aha dat is de reden dat hij hier wel werkt, (Z) heeft de laatste keer een stukje Riemann ruimte bij mij laten liggen. Ik heb dat gemengd met een beetje Rundumhausen energie in de bekende Von Dorf mixer. Daar had ik wel een circulaire Umgebungs versterker voor nodig voor het juiste munchenhousen effect. Maar hij werkt :-)

Fred

@Fred: je leert het aardig, dat gaat altijd goed mits je rekening houdt met de Fitzgerald contractie.

Geachte electronica-broeders, schaam , schaam, schaam over mijn vorige post , ik heb de richting van de CB diode in mijn gedachten omgedraaid, ik was aan vakantie toe!!!, Wat misschien iets is , wat gebeurt er als de BE diode gaat geleiden, dan gaat de BC diode ook geleiden en gaat dan misschien het spoeltje ook de zaak nog opslingeren, of te wel voor HF zorgen voor een hogee impedantie??

Nou met zoveel cracks bij elkaar en een werkend exemplaar moeten we er toch achter kunnen komen. Zeg maar wat en hoe de heren een en ander getest en gemeten willen hebben. Gelieve daar formulier 26b voor te gebruiken en de richtlijnen tot het doen van een meetaanvraag te volgen volgens paragraaf 245subC :-)

Roept u maar. Als ik de meetspullen heb tenminste want ik heb hier geen high-tech laboratorium.

Fred

@Omicron: Graag het dubbel posten en onnodige quotes achterwege laten, zie mijn edits.

Heren, heren, hoe moeten wij nu ooit de raadselen van deze Ctulhu ontvanger ontsluieren als we ons vergissen met de aansluitrinchting van een diode? ;)
De vraag is niet: 'Wat is de polariteit van de spanning over de condensator, en gaat de BE diode dan geleiden of niet?', maar:
'In welke richting geleidt de diode en wat wordt dus de polariteit van de spanning over de condensator'.
Welnu, de diode geleidt natuurlijk in de pijlrichting en dus komt op de kant van de condensator die aan zijn kathode hangt, een plus.
Vergeet niet dat de spanning die de diode doet geleiden niet wordt geleverd door de condensator, maar door de spoel.
Het is hetzelfde schema als een normale voeding. Daar krijgt de afvlakcondensator zijn plus óók uit de kathode van de diode; niet uit de anode.
Dat hier spoel en condensator verwisseld zijn maakt voor de 'gelijk'spanning (t.o.v. de hf) niet uit.

Om het ding nu meteen Cthulhu ontvanger te noemen gaat in mijn optiek wat te ver ... Zoiets wil je eenvoudig niet!
Azatoth *) Detector komt meer in de buurt.

Het ding intrigeert mij zeker, ik moet op zoek naar een Ge HF tor. Moet op mijn niet euclidische zolder nog wat exemplaren hebben liggen.

Volgens mij is het niet meer dan een klassieke detector met 'voorspanning', welke het ding zelf uit den aether snuift.

*) Poort, Poortwachter, Sleutel van de Poort en De Sleutel zelve.

;)

De verloren zuster is terug :-)
Dat dacht ik ook eerst Eat maar er vind versterking plaats. De LF spanning over de koptelefoon en de AC spanning over CE is echte veel hoger dan over de antenne.

Ik heb al aangeboden meetresultaten te publiceren maar ik heb nog geen suggesties gehad dus het lijkt me een goed idee als wat genootschapsleden bijeenkomen en op dit duivelse doosjes de geheime rites uit gaan voeren om zo het duistere geheim te ontrafelen :-)

Fredden

Dat verhaal van "het magnetisch veld in de koptelefoon" is ook nog niet opgelost. Zou het zoiets van een redenatie zijn als "wanneer de stroom verkeerd om loopt verzwakt hij het veld van het permanente magneetje"??

omdat er een voormagnetisatiemagneetje in die oude koptelelefoons zit (om frekwentieverdubbeling te voorkomen). als de stroom tegendraads loopt, speelt de hoofdtelefoon iets stiller, maar zo erg is het verschil meestal niet.

Ik hoor in ieder geval geen significant verschil bij omdraaien. De koptelefoon is erg oud, zo'n ding bestaand uit twee op kogelschanieren draaibare metalen doosjes, twee vreemdsoortig doorzichtig bruin kunstofachtig tov elkaar draaibare beugels die de doosjes verbinden en dan schroefterminals er op met plus en min. Binnen in zit een vreemd soort luidspeaker. Het lijkt net of er twee trafotjes in zitten waar iets tussen zit. Ziet er niet uit als een luidspeaker. Er zat oorspronkelijk van dat gelig stof/rubber draad aan wat verpulverde bij aanraking. Ik denk dat hij dus waarschijnlijk zo'n hoogohmig ding is. Verwondelijk hoe goed zo'n ding nog zit als je dat wat afstelt. De eerste aanblik is eerder een soort martelwerktuig voor je oren. (ik heb er wel rubber moffen over gedaan van een oude defecte leger headset.

Ben benieuwd wat andere voor resultaat hebben, dus bouwen dat helse ding. Kost je ongeveer 10 minuten dus dat moet lukken. Oja, je moet natuurlijk wel een redelijke antenne hebben maar ik ben benieuwd of hij het op minder ook doet en anders is er nog de meetzender, dus JW, FAS, FET stof die soldeerbout af, duik in je junkbox en bouw hem. De elite van radio-bouwend nederland moet hier toch de blijkbaar duivelse uitgebande werkwijze van kunnen achterhalen. Heren dit is een ere-kwestie. Jullie laten je toch niet op je kop zitten door een germanium torretje.

Ik denk dat we hier de diepere oorzaak van de hedendaagse verloedering der zelfbouw en experimenteerdrang hebben gevonden. Het ruikt hier naar een samenzwering van halfgeleider fabrikanten. Toen de torren kwamen gaf iedereen het op en werd er alleen nog maar het voor de hand liggende aangenomen, dogma's werden via propaganda verspreid en werden de PAnullen als meewarige oude nullen in verzorgingstehuizen opgenomen of door geheime preparaten tot vroegtijdige dementie veroordeeld. Toen stopte het experimenteren. Dat was het moment dat de VERON eigenlijk de E uit haar naam had moeten schrappen. De halfgeleider kreeg vrij spel. Ik weet dat ik groot risico loop met deze openbaring maar Peter R. de V. was niet geïnteresseerd in dit verhaal, ook hij was bang voor represailles. In elke chip zit een code en met je naam op de blacklist heeft een modern apparaat een zelfvernietigings modus die net na de garantie het ding uitschakeld. Dus bey bey FT897, FT2800 en mijn TMV7 doet ook al wat vreemd.

Fred

Kijk, het is natuurlijk zo dat als je de stroom er ondersteboven doorstuurt, het magneetje leegloopt.
Ik heb zat Ge torren en zelfs nog wel een elco, maar een antenne van een paar honderd Rijnlandse voeten zal problemen opleveren denk ik.

Kan ik eens wat terug doen, ik kan wel 50 meter draad naar je opsturen en een echte Waardenburgse diepvriesmaagd (de beste vang je op zondag morgen). Dan bij volle maan dat draad om een maagd wikkelen, 3 rondjes naakt om je penthouse rennen en je hebt een dijk van een virgin-loop-antenne. Daar komt een signaal af, daar wordt je stil van. De ontvanger waarschijnlijk ook maar ach, je kan niet alles hebben. :-)

Fred

Op 10 juli 2008 00:44:06 schreef Radioortje:
Dat wordt dan afzien , Henry .
Fijn hè , die vakantie ... :p

Er staan 4 weken USA tegenover ;)

woah! even op vakantie, 10 dagen geen internet en er komt weer iets bovendrijven over voedingsspanningloze ontvangers!
* Ledlover hoopt nog wat te gaan begrijpen van dit curieuze apparaatje

Ik heb dit topic meegelezen en het liet mij niet los, dit fenomeen had ik eerder gezien.
Jawel,

http://welther.nl/hugo/Radio%20schema's/PK1PK%20artikelen/RB1965%20transistor.gif

RB juni 1965. Er hoort een artikel bij, dat zal ik scannen.

[edit] De scans.
Het begon met een klein artikeltje in mei 1963.
RB 1963: http://welther.nl/hugo/Radio%20schema's/PK1PK%20artikelen/RB%20me…

Gevolgd door een duidelijker artikel
RB 1965: http://welther.nl/hugo/Radio%20schema's/PK1PK%20artikelen/RB%20ju…

[Bericht gewijzigd door Hugo Welther op (11%)]

6000µ? hadden ze al zulke grote toen?