@pamwikkeling: Hartelijk dank voor de genomen moeite voor het uitvoeren van de metingen en het schrijven van het interessante verslag.

Een samenvatting of conclusie zou wel fijn zijn. Het meetverslag is nogal warrig, met verschillende talen door elkaar en het gebruiken van allerlei ongebruikelijke dimensies zoals mho's en meter per ohm.

Kortom: Worden we opgelicht of niet?

@ joopv

Voor zover ik het probleem bekeken heb zou ik als volgt concluderen :

Zuiverder koper (erts) kan de elektrische stroom beter geleiden en heeft dus een hogere geleidbaarheid.

Men kan het koper (erts) tegenwoordig zodanig zuiver raffineren dat het koper (metaal) een geleidbaarheid bereikt van 60 m/ohm mm²

Het trekken van koper (metaal) tot draad en het zacht gloeien van die draad vermindert de geleidbaarheid van het koper (metaal).

In het verleden werd overeengekomen dat zacht gegloeid koper (metaal) een geleidbaarheid heeft van 58.0 m/ohm mm²

Ook werden normen vastgelegd waaraan het koper (metaal) moet voldoen om bruikbaar te zijn voor het maken van koperdraad.
Deze normen vereisen dat :
1- Het gebruikte koper (metaal) moet bestaan uit minimaal 99.90 % zuiver koper
2- Het gebruikte koper (metaal) een geleiding moet hebben van minimaal 58.0 m/ohm mm²

Ik heb vastgesteld dat het koper (metaal) een geleiding heeft die gesitueerd is tussen 58.2 en 58.7 m /ohm mm² .
Dit resultaat is beter dan het vereiste minimum van 58.0 m/ohm mm².

De norm vermeldt uiteraard niet welke de minimale oppervlakte is, die de koperdraad moet hebben om 2.5mm² koperdraad genoemd te mogen worden.

Persoonlijk vind ik wel dat als ik een draad koop met een bepaalde oppervlakte, ik die oppervlakte ook moet krijgen.
Uiteindelijk is de oppervlakte voor mij het beslissingscriteria waarop ik de draad ga selecteren.
Als de kabelfabrikant me dan niet vertelt dat hij een dunnere draad levert, vind ik dat hij tekort schiet in zijn precontractuele informatieplicht.

Ik zou eigenlijk wel eens willen weten welke maximale stroomsterkte bij 230V je continu door zo'n 2,5 mm2 met weerstand volgens de IEC norm kunt jagen, zonder dat je echt in de problemen komt met warmteontwikkeling en spanningsval. En dan niet op basis van een ontwerptabel, maar echt berekend. Bijvoorbeeld bij 25m lengte. Is er eigenlijk een norm (vast wel) die voorschrijft bij welke minimale spanning huishoudelijke apparatuur voor 230V nog moet kunnen werken? En hoe heet mag zo'n draad worden, zonder dat er zaken smelten of in brand vliegen? Net onder het smeltpunt van PVC?

Uit een grijs verleden meen ik onthouden te hebben dat de spanningsval max 2% mag bedragen, en 5 % voor motoren.

Dat soort vuistregels hebben gewoonlijk een marge in zich. Ik zou het interessant vinden het eens wat preciezer te benaderen, voor zover mogelijk. Heb je meteen inzicht in wat voor soort marges/veiligheidsfactoren gehanteerd worden.

De norm EN 50160 bepaalt dat de spanning op het 230V aansluitpunt in je meterkast minimaal 207V moet bedragen. De vraag is nu voor welke minimale spanning huishoudelijke apparatuur wordt ontworpen. Het verschil geeft je de maximale theoretisch toelaatbare spanningsval.

Ik had in mijn onnozelheid eigenlijk verwacht dat de CE laagspanningsrichtlijn 2014/35/EU daar wel wat over zou zeggen. Ik had die nog nooit gelezen. Nu 3x, maar ik kan er daar niks over vinden. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32014L00…

Op 3 september 2018 11:33:10 schreef Kilian:
Ik zou eigenlijk wel eens willen weten welke maximale stroomsterkte bij 230V je continu door zo'n 2,5 mm2 met weerstand volgens de IEC norm kunt jagen, zonder dat je echt in de problemen komt met warmteontwikkeling en spanningsval. En dan niet op basis van een ontwerptabel, maar echt berekend. Bijvoorbeeld bij 25m lengte. Is er eigenlijk een norm (vast wel) die voorschrijft bij welke minimale spanning huishoudelijke apparatuur voor 230V nog moet kunnen werken? En hoe heet mag zo'n draad worden, zonder dat er zaken smelten of in brand vliegen? Net onder het smeltpunt van PVC?

Die draden worden tegenwoordig meestal met Wago's aan elkaar geknoopt. Op het laspunt zal de warmteontwikkeling en temperatuurstijging groter zijn dan in het draad zelf. Dat geldt ook voor 'sjoemel'draad.

Neem eens 1W/m of 5W/m als maximum vermogen wat er in de draad mag gaan zitten en je rekent het makkelijk uit.

Wil je die W/m waarde uitrekenen opdat het niet te heet wordt, dan wordt het moeilijk omdat je de thermische weerstand van de draad naar de omgeving niet weet.

Op 3 september 2018 16:03:54 schreef rew:
..... Wil je die W/m waarde uitrekenen opdat het niet te heet wordt, dan wordt het moeilijk omdat je de thermische weerstand van de draad naar de omgeving niet weet.

De inbouwomstandigheden zijn inderdaad bepalend en het maakt nogal veel uit of je de kabel in beton stort of in PUR schuim. Ik heb er eens wat aan zitten rekenen en het lijkt me inderdaad niet verstandig om door een 2,5 mm2 draad, die thermisch goed geïsoleerd is aangelegd, continu meer dan de door Draka geadviseerde maximum 21A te jassen.

Ik zocht een stuk 4mm2 koperdraad. Ik had nog wat stukjes liggen met samengestelde aders en vroeg me af wat het nou was. Aan het meten en tellen geslagen.

Ik tel er 56 stuks van 0,28mm dat is 0,061575 mm2
Als ik dat met 56 vermenigvuldig kom ik niet uit op 4mm2 maar op 3,4482 mm2
In het verlengde van de 2,5mm2, van dit topic, vraag ik me opnieuw af worden we nu (nog steeds) (structureel)belazerd?

Nee, want men werkt met een maximale weerstand per lengte voor x qmm.
En als je koper lekker zuiver is is de weerstand lager dan wanneer het goedkope vuiler koper is.
En dus kan je een dunnere draad gebruiken om dezelfde weerstand te behalen.

Op dinsdag 7 augustus 2018 13:36:55 schreef murphy:
Hallo ..... ik had daarstraks een stuk kabel van 3 x 2,5 mm2.
Voor de lol heb ik de diameter van een der aders eens gemeten en die is 1.70 mm.
Als ik dan de oppervlakte van die ader bereken kom ik uit op 2,26 mm2.

Ook bij een kabel die verkocht wordt als 4 mm2 bleek de gemeten oppervlakte 3.66 mm2 te zijn.

Zou de fabrikant zo proberen meer winst te maken door zuiniger te zijn met het koper ?

Wie heeft er ook al eens de diameter gemeten van die kabels ?

Sorry als het antwoord al geven is maar de net zoals de meter is gedefinieerd is er ook een definitie waar een draaddikte aan moet voldoen en een draad als bv 2,5mm2 moet gewoon een specifiek weerstand van tussen de 7.41Ω/km en 7.56Ω/km.
Dus als je als fabrikant heel erg zuiver koper kan maken dan mag je de 2,5mm2 dus gewoon dunner maken maar de weerstand moet wel aan de eisen voldoen.

En dat is dan volgens de IEC 60228 Normering.

Het is dus geen harde wet om 2,5mm2 te maken maar een functionele prestatie eis dat je gemaakt draad die voor 2,5mm2 moet doorgaan zich exact aan de gespecificeerde weerstand per 1km moet houden om het als 2,5mm2 te mogen verkopen.

Blijkbaar een onderwerp dat mensen lange tijd bezig houdt.

Op zaterdag 20 juni 2026 08:17:41 schreef soldeersmurf:
Blijkbaar een onderwerp dat mensen lange tijd bezig houdt.

Heel toevallig was ik daar gisteren nog mee bezig. Ik gebruik rood zwart luidsprekersnoer voor mijn 100 Volt luidsprekers en heb daar een paar KM van (ja, kilometer).
Ik wilde eens meten wat de dikte was. 1,5mm2 of 1,0mm2
Wie schetst mijn verbazing.
Het snoer bezit 28 adertjes van 0,24 mm.
De oppervlakte daarvan is 0,12x0,12x 3,1415 = 0,0452 mm2
de doorsnede totaal komt dus uit op 28 x 0,0452 = 1,2656 mm2
Heb ik nu snoer wat verkocht wordt als 1mm2 of 1,5 mm2
1,25 mm2 snoer kan ik nergens vinden.

Er staat ok nog een haspel met grijs tweelingsnoer en bij nameting blijkt dat dunnere adertjes te hebben (33 stuks) die ook dunner zijn. De oppervlakte daarvan komt dan weer mooi uit op totaal 1 mm2

Een getal is niet een getal maar een bereik met plus en min toleranties. Als je een beetje tolerantie op diameter hebt, heb je zo een hoop verschil in oppervlakte. Dat zou het kunnen verklaren. En als er een tolerantie is gaat de fabrikant natuurlijk op het minimum zitten want dat is goedkoper (niet goed koper).

Kun je ergens terugvinden wat de toleranties van die kabel zijn? Met name diameter.

@Hoeben zie mijn vorige post het gaat niet om dikte tolerantie maar dat fabrikant moet voldoen aan de IEC 60228 Normering.

En dat gaat eigenlijk over de intrinsieke weerstand En die is bv voor een 2,5mm2 vastgesteld op een weerstand van tussen de 7.41Ω/km en 7.56Ω/km.

Maar indirect heb je wel weer gelijk om aan die weerstand te voldoen moet de tolerantie voor de werkelijke dikte wel heel strak zijn. Maar dan bedoel ik de dikte van bv 2,26mm2.

Ooit een rol 2x 2,5mm^2 zeer soepel twee-aderige Cu-kabel gekocht. Na ingebruikname bleek dat niet te kloppen, een weerstandsmeting bevestigde dat het geen 2x 2,5mm^2 was maar teruggerekend slechts 2x1,75mm^2.
Meer dan 40% afwijking!

Klacht ingedient en de kabel retour gestuurd en geld teruggestort.

Kabel doorsnede versus kabel weerstand versus wat er op de rol staat is een schimmige business waar makkelijk geld mee wordt verdient.

Vooral bij de sectorvormige dikke kabels zijn de (massieve)koperdraden vaak niet meer rond dus is de oppervlakte niet goed te bepalen.

Een stukje er af knippen en dan "eureka".

Gewoon met een labvoeding 1 (of 10) A er doorheen sturen. En dan de spanningsval meten met een mV meter.

Je krijgt dan een nauwkeurige meting van de weerstand.

Vervolgens reken je uit wat de weerstand van zoveel meter van jou oppervlakte aan koperdraad zou moeten zijn.

De gemeten weerstand mag 10% hoger zijn.

Op zaterdag 20 juni 2026 13:53:04 schreef Bobosje:

Kabel doorsnede versus kabel weerstand versus wat er op de rol staat is een schimmige business waar makkelijk geld mee wordt verdient.

Zeker!
Hoe minder koper er in een kabel zit hoe meer kabel/draad/(buis) er van een kopervoorraad gemaakt kan worden.
Gezien de koper geschiedenis, koperprijs dikke winsten.
Ofwel krimpflatie wat we ook in de voedings industie kennen. :r

Of CCA kabel dat als Cu kabel wordt verkocht.:r

Offtopic:
Milka Chocolade repen waren altijd 100gr. Na de recent gestegen cacao prijs werden de repen 90gr stond netjes op de verpakking echter aan de afmetingen van de verpakking was het niet te zien.
De rechter heeft Milka daarvoor beboet.
Dat zou in het algemeen veel vaker moeten gebeuren.

Op zaterdag 20 juni 2026 18:11:19 schreef rew:
Gewoon met een labvoeding 1 (of 10) A er doorheen sturen. En dan de spanningsval meten met een mV meter.

Je krijgt dan een nauwkeurige meting van de weerstand.

Vervolgens reken je uit wat de weerstand van zoveel meter van jou oppervlakte aan koperdraad zou moeten zijn.

Zo heb ik het toen ook gedaan en als verificatie ook Ohms gemeten. Beide metingen gaven hetzelfde antwoord.

Op zaterdag 20 juni 2026 18:11:19 schreef rew:
Gewoon met een labvoeding 1 (of 10) A er doorheen sturen. En dan de spanningsval meten met een mV meter.

Je krijgt dan een nauwkeurige meting van de weerstand.

Vervolgens reken je uit wat de weerstand van zoveel meter van jou oppervlakte aan koperdraad zou moeten zijn.

Ik zal het even wat botter zeggen de werkelijke draaddikte is totaal niet van belang.
Als er op de doos staat dat het 2,5mm2 is dan moet volgens de IEC 60228 Normering de draad een weerstand van tussen de 7.41Ω/km en 7.56Ω/km. En dat is alles meer is het niet.

Dus niet zelf uitrekenen wat de dikte moet zijn maar kijken in de norm IEC 60228 wat de weerstand moet zijn voor de dikte die de fabrikant zegt dat het moet zijn.

Op zaterdag 20 juni 2026 15:16:51 schreef vergeten:
Vooral bij de sectorvormige dikke kabels zijn de (massieve)koperdraden vaak niet meer rond dus is de oppervlakte niet goed te bepalen.

Juist net zo makkelijk meet de weerstand van een stukje reken dat om naar de weerstand per kilometer en kijk in de NORM IEC 60228 wat de weerstand moet zijn.

Op zaterdag 20 juni 2026 19:05:51 schreef Bobosje:
[...]

Zo heb ik het toen ook gedaan en als verificatie ook Ohms gemeten. Beide metingen gaven hetzelfde antwoord.

Maar dat is niet volgens de specificaties waarmee fabrikanten werken. Heel vroeger was het koper nog onzuiver en toen maakten ze werkelijk precies 2,5mm2. Later konden ze het koper veel zuiverder maken maar als ze de draad even dik zouden maken dan was de geleding ineens veel beter. Er is toen besloten om met de weerstand per kilometer te gaan werken zodat de oude 2,5mm2 weer klopt ook veel veel beter koperdraad. En volgens die norm mag de fabrikant de draad dan ook zo dun maken zodat de weerstand per kilometer weer is als de oude 2,5mm2 en tegenwoordig is die draad dan ca 2,26mm2 dik.

Maar het is dan wel raar dat niemand je dit op school leert dus eigenlijk zit veel meer daar de fout.

[Bericht gewijzigd door benleentje op (28%)]