@ Fet.. dat zou betekenen dat de NOS in het begin nog niet volgense de voorgeschreven standaard uitzond? wat me zou verbazen, want....

De + 25 Hz schift alsook de "quarter line offset" (vandaar de breuken) maakten al deel uit van wat Bruch in 1963 bedacht had en de jaren erna demonstreerde.
Vooral de + 25Hz schakeling was een heel gedoe in de POC kleurenencoder uit 1963, het hele ding was enkel gemaakt met transistoren (Ge !)

Uiteraard, zelfs met alle genomen zorgvuldig afgewogen maatregelen krijg je het dotjespatroon nooit helemaal weg, al was het maar omdat de BB niet lineair reageert op helderheidsverandering rond een vast niveau , door de gamma. (zie de foto van Bavelt zijn ZW ontvanger in een ander topic)

Het klinkt inderdaad gek, maar ik weet zeker dat dat met die stippeltjes inderdaad zo was.
Ik was als jongetje natuurlijk enorm trots dat ik kon 'zien of er in kleur uitgezonden werd', en schepte op tegen mijn oom Herb, die iets technisch deed bij de NTS (hij was helaas geen ingenieur). Tot mijn verbazing zei hij 'ah, maar nú niet meer hoor'. Hij zei dat er 'iets was veranderd' waardoor de beeldstoring praktisch weg was. De volgende zondag (weer Paulus kijken!) bleken de stipjes inderdaad nog maar heel zwak, en nu 'zwemmend' over het beeld.

Het zou natuurlijk kunnen dat er iets met de gamma-correctie in de uitzending is aangepast, waardoor de 'middeling' in de ontvanger-beeldbuis beter verliep.

Maar het is wél interessant dat de '+25'-frequentie eigenlijk pas in de Oslo-standaard van 1966 duidelijk staat. in Radio Bulletin van juni 1967 wordt precies uitgelegd waarom. In hetzelfde blad van augustus 1966 wordt de 'oude' frequentie nog genoemd.

Bruch zelf schreef in 1963 ook nog over een 'oude' frequentie (FERNSEHTECHNIK, Springer, 1963):

--
Maar, dat is wel interessante historie, maar helpt @TS niet verder. Ik ben benieuwd of de suggestie om eenvoudig de oscillator in de zender wat te verstemmen (kerntje in de spoel van 5,5 naar 6 MHz draaien) nog wat waard kan zijn.

https://www.youtube.com/watch?v=We5zJVo-5XA Walter, als jonge ingenieur, aan het werk achter het Olympia Kanone (1936)

Mooi dat je hebt opgezocht, ik kon als kind meelezen in de Radio Bulletins van mijn vader en vond de PAL techniek heel boeiend. Het werd ook begrijpelijk zonder veel formules opgeschreven. En NTSC (never the same color) bleef mooi in de States.

Op 7 januari 2024 17:39:41 schreef Frederick E. Terman:
Het klinkt inderdaad gek, maar ik weet zeker dat dat met die stippeltjes inderdaad zo was.

Maar het is wél interessant dat de '+25'-frequentie eigenlijk pas in de Oslo-standaard van 1966 duidelijk staat. in Radio Bulletin van juni 1967 wordt precies uitgelegd waarom. In hetzelfde blad van augustus 1966 wordt de 'oude' frequentie nog genoemd.

Bruch zelf schreef in 1963 ook nog over een 'oude' frequentie (FERNSEHTECHNIK, Springer, 1963):
[bijlage]

-

als je goed leest, dan heeft Bruch het inderdaad over 4,4296875 Mhz voor als men NTSC zou kiezen als standaard voor de EU bij 625 lijnen, wat net als in de USA is half line offset daarbij de logische keuze (bij de gekozen deelfactor 283,5).

echter Bruch had ook door dat die compesatievlieger voor PAL niet opging, vanwege de lijn na lijn fazesprongen, dus hij schreef (in 1963) "Choice of the Precision Offset for the colour Subcarrier Frequency in the Pal Colour Television System"., waar na heel wat afweging en rekenewerk de formule (zoals je hierboven al opgaf) verschijnt die 4,43361875 als uitkomst geeft.

daarna volgende vele testen. Het is best mogelijk dat het tot 1966 duurde eer het definitief bekrachtigd werd als standaard, in Oslo, en de artikelen pas in 1967 in de vakliteratuur verschenen.

Ik denk dat Bruch er alles aan deed om de dotjes zo goed mogelijk te camoufleren, om verkozen te worden boven Secam, goed wetende dat je bij secam altijd dotjes hebt, ook in de niet gekleurde zones vh beeld, door de FM modulatie.

-geschiedenis boek dicht-

Op 7 januari 2024 11:49:15 schreef kris van damme:
[...]

Ik dacht het niet. er is lang nagedacht over de implementatie van kleur, en een basiseis was dat het Z/W compatible zou zijn, zonder enige ingreep in bestaande ontvangers
Ik ken geen enkele ZW tv die ook maar enige moeite doet om de 4,43Mhz te onderdrukken in het MF, ook niet van de ZW generaties gemaakt als kleur er al was.(dus na 1968 )

Ja, ik ben er wel eens 1 tegen gekomen, weet echt niet meer welke. Was uiteraard vrij modern ding.
In KTV's zit het vaak wel, in het Y gedeelte.

Van enige afstand waren de dotjes in het z/w signaal niet te zien.
Wel was het zo als je de TV teveel "naar boven"verstemde dat de dotjes begonnen te bewegen met het geluidssignaal.

Kijk eens naar de Lucy show op ONS, dan zie je duidelijk het NTSC kleursignaal, kennelijk vergeten weg te filteren.

Beste allemaal. Bedankt voor de tips. Ik heb de zender op 600 mhz gezet en inderdaad nu heb ik beeld EN geluid. dank! Groet Adrie

bendankt voor de feedback. voor de duidelijkheid, je hebt het spoeltje in de zender (modulator) verdraait zoals fet voorstelde? (of een fotootje)

@Maarten: L7 chassis, enig idee wanneer dat was? (ik stel me voor dat de laatste grote ZW ontvanger omstreeks 1984 was, maar kan verkeerd zijn )

omstreeks 1984

Ik ben een stukje ouder en herinner me deze uit 1974, Dierksen, die destijds TV reparatie kursussen gaf, had het nergens in studieboeken over 4.43 Mc zuigkringen en die pluisde de bekende TV merken tot op het bot uit.
https://oldtimerdagoudheusden.jouwweb.nl/product/8686250/philips-draag…

Met een beetje zoeken is het schema wel te vinden. In NL waren de kleurenuitzendingen allang gestart. Maar het gaat natuurlijk over de oudere types zoals de 17TX112A http://www.marcelstvmuseum.com/photoalbum52.html

Marcel zit ook op het Transistorforum dus kan wellicht iets meer over het schema te weten komen?

Op maandag 8 januari 2024 12:01:20 schreef RAAF12:
[...]
, Derksen, die destijds TV reparatie kursussen gaf,

Derksen is me onbekend, maar misschien bedoel je Dirksen? ( oa een auteur van boeken over Elektronica materie.. :-) )

Op maandag 8 januari 2024 12:08:35 schreef kris van damme:
[...]

Derksen is me onbekend, maar misschien bedoel je Dirksen? ( oa een auteur van boeken over Elektronica materie.. :-) )

Haha, dat klopt. Heel apart want die popie snorremans op SBS 6 TV heet Derksen :-)
edit: schema's te over 17TX112a

https://elektrotanya.com/philips_17tx112a_tv_sm.zip/download.html#dl

https://www.earlytelevision.org/pdf/philips_14tx100a.pdf

Bij de kringen staat de frequentie vermeld.

X5 en X6 sloopte ik uit die TV's want dat was iets zeer moderns :-)

Op maandag 8 januari 2024 12:08:35 schreef kris van damme:
[...]

Derksen is me onbekend, maar misschien bedoel je Dirksen? ( oa een auteur van boeken over Elektronica materie.. :-) )

Dirksen heeft nog steeds opleidingen,maar al jaren geen Radio en TV Techniek meer.

Op maandag 8 januari 2024 10:12:20 schreef kris van damme:
bendankt voor de feedback. voor de duidelijkheid, je hebt het spoeltje in de zender (modulator) verdraait zoals fet voorstelde? (of een fotootje)

@Maarten: L7 chassis, enig idee wanneer dat was? (ik stel me voor dat de laatste grote ZW ontvanger omstreeks 1984 was, maar kan verkeerd zijn )

Ik denk inderdaad rond die tijd. De L7 en inmiddels zwaar antieke E2 hebben denk ik nog een tijdje naastelkaar gelopen. De E2 was een Duits ontwerp met nog roots in de laatste Duitse buizenbak, de L7 was de opvolger van de vrij onbekende L5 en in Nederland/België ontwikkeld. Ik denk ook gefabriceerd in Italië, Portugal en Taiwan.