Plof... na verkeerd plaatsen elco

Op vrijdag 17 oktober 2025 17:47:32 schreef dokterbibber: Die is 100% kapot. Ik had niet door dat dit een zekering was, vanwege dat krimpkousje. Is dat tegen glassplinters?

Dat heb ik in de 4e post al gezegd , meet die zekering
Tekentje van een zekering staat er netjes op aan de onderkant.

En inderdaad is dat krimpkousje tegen exploderen, en ook als isolatie.

[Bericht gewijzigd door revado op vrijdag 17 oktober 2025 18:19:24 (11%)]

Op vrijdag 17 oktober 2025 17:20:22 schreef Sine:
[...]

De elco wordt met 50(100)Hz geladen, maar de SMPS trekt wel degelijk piekstromen in de tientallen kHz uit die elco.
Dus ESR doet er toch wel iets toe. En een werkende elco is ook wel handig.

piekstromen op 300V DC, factor 20-30 lager dan de secundaire kant

Die is 100% kapot. Ik had niet door dat dit een zekering was, vanwege dat krimpkousje. Is dat tegen glassplinters?

Dit is de nettere klantvriendelijkere maar duurdere oplossing:

Zo'n NTC testen: Ohm meter er aan hangen, met een fohn de NTC opwarmen en dan moet de weerstand lager worden. PTC, zelfde werkwijze qua verwarmen maar dan moet de weerstand hoger worden. Als hij fysiek beschadigd is, bv gebarsten, dan moet je hem vervangen. In datasheets staat meestal wat ze doen bij welke temperatuur.

Op vrijdag 17 oktober 2025 17:47:32 schreef dokterbibber:
Is zo'n NTC moeilijk te testen? Ik zag net namelijk ergens dat je gewoon weerstand kunt meten. Hij geeft ±17Ohm, dus voor een MF72 3D9 zal dat niet goed zijn...

Ja zo een NTC is ook te testen en meten.

De MF72 3D9 zou 3 ohm NTC met diameter van 9mm moeten zijn. Als die nu 17 ohm is dan is er niets goed.
Voor goede metingen deze beter er eerst uit solderen.
Testen doe je dan om eerst koud een meting te doen en het dan hem daarna op te warmen. Tijdens het opwarmen moet de weerstand dalen.

Als het nu 17 ohm meet dan heeft die al half als zekering gewerkt en is er al een deel van de weerstand weg.

Die is 100% kapot. Ik had niet door dat dit een zekering was, vanwege dat krimpkousje. Is dat tegen glassplinters?

Nee dat is om hem nog iets elektrisch te isoleren. Op de kous staat vaak ook wel ergens voor welke spanning dat is. Er bestaan meerdere diktes in. Een goede kan bv tot 500V isoleren maar dat zijn meestal al 2 lagen waar onder ook een lijm laag

zekering is zeker defect.. Maar was de elco bol of zo in de oude situatie??

Die hoeft niet bol te staan om defect te zijn.

In mijn geval waren ze uitgedroogd, niets aan te zien, maar amper nog capaciteit over. Met een hikkende voeding als gevolg.

R4 , R5 en R6 ziet er ook ni zo fris uit

Op zaterdag 18 oktober 2025 21:39:42 schreef PIRON:
R4 , R5 en R6 ziet er ook ni zo fris uit

Ze staan alle drie parallel, en parallel aan de groene condensator C1

Ik zie er niets aan, wat herken je als "ni fris"? De reflectie maakt ze wel lastig te lezen. Dat rode is lijm waarmee SMD componenten in het golfsoldeerproces mee kunnen worden genomen.

Wel wat merkwaardig dat R7, R8, R14, R15, R16 en R17 die er omheen en vlak bij zitten geen reflecties vertonen. En precies die 3 die ook nog eens parallel staan, net wel "reflecteren"
Ik zou ze zeker checken!

Alleen de TS kan daar echt uitsluitsel over geven.

Fair enough, het zijn wel alleen die weerstanden die niet meer te lezen zijn. Als die weerstanden stuk zijn werkt de snubber niet meer en is je MOSFET snel beschadigd.

Op zaterdag 18 oktober 2025 06:39:46 schreef 2N3553:
[...]
Een mooie uitleg over de werking van een SMPS is door Stephan uit Veldhoven gemaakt:

Thanks, dat is inderdaad een verhelderend filmpje. Ik moest wel even wennen aan z'n presentatie, maar ik begrijp na het zien van meerdere filmpjes dat hij een nogal droge humor heeft, en z'n droge presentatie daar een onderdeel van is

Op zaterdag 18 oktober 2025 21:39:42 schreef PIRON:
R4 , R5 en R6 ziet er ook ni zo fris uit

Ja, dat is scherp opgemerkt van @PIRON, maar zoals @Kruimel al vermoedde: reflectie...

Ik zal volgende keer een ringlight knutselen

Best een leerzame video maar bedenk wel dat er heel veel soorten smps zijn (ik heb een boek puur over smps en dat is 330 paginas dik). Hij behandelt maar een type. Echter om een algemeen begrip te krijgen is deze info ruim voldoende voor de meeste reparaties van "moderne" smps , zolang je maar in je achterhoofd houdt dat je andere versies (waaronder heel complexe) kunt tegenkomen. Wordt dus niet overmoedig of denk dat er onderdelen missen, maar bouw het rustig op.

Werken aan smps is een heel ander verhaal. Die dikke elco met minimaal 315VDC kan vreselijk gevaarlijke schokken geven. DC is dodelijker dan AC, zelfs al vanaf 50V. Er zit vaak een bleeder over maar als prijs een rol speelt dan wordt die net zo makkelijk weg bezuinigd en kan het ding uren tot dagen zijn lading vast houden. Ik heb een dikke weerstand (180 ohm/10W) met twee draden met probes eraan waarmee ik zo'n elco ontlaadt voor ik er aan ga solderen of onderdelen in situ doormeten.

Kennis is een belangrijk ding maar er valt zonder röntgen-ogen meestal weinig te zien aan schakelingen in werking. Een scoop maakt dat zichtbaar.
Dus eigenlijk heb je een scoop nodig (plus kennis om er mee te werken en correct het beeld te "vertalen" ) anders wordt het dingen dan maar op de gok vervangen. Een expert kan via omwegen nog een eind komen en bij zoiets eenvoudigs als jou voeding lukt het waarschijnlijk ook zonder maar met gaat vele malen sneller.

Dat je bij reparatie videos zelden een scoop ziet komt omdat die mensen meestal "de zelfde soort" apparaten repareren. Van veel TV's/laptops/telefoons zijn de veel voorkomende gebreken gewoon bekend en de meeste kanalen plaatsen alleen videos van de gelukte reparaties. Laat je dus niet gek maken dat het zo makkelijk lijkt en je alleen een multimeter nodig hebt. Veel reparaties eindigen met iets wat kapotter is dan het was.
Youtuber "buy it fix it" repareert alles wat los en vast zit maar hij gebruikt heel vaak een scoop, idem voor "mend it mark" (maar dan voornamelijk audio).

Maar aan de primaire kant van alles wat aan 230V hangt moet je alleen met een scoop meten als je vreselijk goed weet wat je doet of een hoogspanning differentiële probe gebruiken (dat doe ik want een fout zit in een klein hoekje en mijn scoop was nogal prijzig)

Je kunt ook een scoopmeter op batterijen gebruiken maar dan moet de bnc connector wel met bv kunststof geïsoleerd zijn anders kun je een aardige klap krijgen als je die aanraakt. Er komen nu steeds meer heel goedkope Chineesjes op de markt, met vreselijk overdreven specs en ontdaan van de meeste beveiliging. Ze zullen best bruikbaar zijn voor voedingen maar ga met zo'n ding niet primair zitten meten en zeker niet als je niet exact weet wat je doet en hou hem dan niet vast maar zet hem op een veilige afstand.

Op zondag 19 oktober 2025 10:27:23 schreef fred101:
Best een leerzame video maar bedenk wel dat er heel veel soorten smps zijn (ik heb een boek puur over smps en dat is 330 paginas dik). Hij behandelt maar een type.

Om alle soorten SMPS te behandelen heb je inderdaad een dik boek nodig. Maar dat zal ook meer zijn of heel goede SMPS's te kunnen ontwerpen. Maar de basis van de smps dat een spoel energie kan opslaan en weer afgeven maakt dat als je de werking van 1 SMPS weet je de werking dan het ander ook wel kan snappen. Ik zoek dan zelf gewoon het gebruikte IC op en daar staat dan ook de werking principe van het IC zelf in.

Even voor Benleentje, TS, dit weer vergeten, hooguit onthouden dat er nog wat meer bestaat.

Dat IC opzoeken is de makkelijkste manier maar er zijn voedingen zonder regelaar (draaien op resonantie)
en er zijn er waar de regelaar uit een berg IC's bestaat of een combinatie van diverse regelaars en hulp IC's
Dat zijn voedingen waar je als beginner absoluut niet aan moet beginnen. Je vindt ze in oudere electronica en hele complexe apparatuur met heel veel verschillende spanningen.

Verder natuurlijk buck, boost en buck-boost.

Andere indeling AC-DC-DC, DC-DC, DC-AC

Deze indeling is wat complexer. Er zijn er die de trafo gebruiken als tijdelijke energie opslag en er zijn er die na de trafo een spoel gebruiken als tijdelijke opslag. Dat werkt wezenlijk anders maar ziet er op het oog gelijk uit. De trafo's verschillen ook. De ene met luchtspleet, de ander zonder (ik vergeet altijd welke wat doet) Een van de twee wordt flyback genoemd. (idem, ik vergeet altijd welke ) Bij de ene is de spoel na de trafo heel belangrijk voor de werking, bij de ander is het een filter.

Dan zijn er diverse manieren van feedback, dat kan primair of secundair gebeuren dus niet altijd via een opto en TL431.

Dat IC opzoeken is de makkelijkste manier maar er zijn voedingen zonder regelaar (draaien op resonantie)
en er zijn er waar de regelaar uit een berg IC's bestaat of een combinatie van diverse regelaars en hulp IC's
Dat zijn voedingen waar je als beginner absoluut niet aan moet beginnen. Je vindt ze in oudere electronica en hele complexe apparatuur met heel veel verschillende spanningen.

Ja daar heb je ook wel gelijk in.

Veel eenvoudige SMPS voedingen hadden ook ze een 2 of 3 torren constructie die via een extra trafo wikkeling op resonatie werken.

Maar ik doelde meer als je de basis weet en je weet hoe je defect onderdelen kan uit solderen en meten dan je wel een eind moet komen.

Op zondag 19 oktober 2025 10:27:23 schreef fred101:Wordt dus niet overmoedig of denk dat er onderdelen missen, maar bouw het rustig op.

Ik waardeer je bezorgdheid, en ja: condensatoren ontlaad ik ook altijd met een weerstand (en niet met een schroevendraaier), zoals je dat in de betere instructies geadviseerd ziet.

Een scope aanschaffen, daar denk ik weleens aan, maar die zou vooral stof staan te vangen, vrees ik. Ik vind het ook vreselijke apparaten om te zien, met een user interface waar ik verdrietig van wordt. Als ik al een scope zou aanschaffen, zou het een USB-scope worden, ook al zijn daar beperkingen aan (begrijp ik).

Betreffende dit project, ik heb nu de volgende zaken nodig:

NTC 3Ω 5mm pitch (MF72 3D9)
3.15AH zekering 25mm pitch
4 x Diode PS2010 819V

...maar waar bestel ik die? Ik zie de ene elektronicaboer die de NTC heeft, maar dan weer niet de diodes, of vice versa. Ik vind het 'sourcen' van componenten wel een bezoeking elke keer. Hoe doen jullie dat? Hebben jullie alles in veelvoud gewoon liggen?

Dat bestellen van componenten is een beetje inherent aan reparatiewerk, daarom is dat ook relatief onpopulair. Improviseren is zelfs in de beste van tijden nog wel nodig, al heb ik zelf in de loop der jaren nog wel een paar assortimenten verzameld. Voor die zekering kan je misschien het beste een normale (20x5mm?) van eind kapjes voorzien. Die zijn hier en daar los te krijgen. Een stukje krimpkous kan je zelf ook nog wel toevoegen. De diodes kan je vervangen met 1N4007, die hebben mensen ook wel vaker liggen. Die NTC mag er best wel 25% naast zitten als dat beter uit komt, zo nauw luistert het niet. De pitch is minder belangrijk dan de diameter.

Op dinsdag 21 oktober 2025 07:44:47 schreef dokterbibber:
Hebben jullie alles in veelvoud gewoon liggen?

Alles wat ik 1x nodig heb, daarvan verwacht ik dat ik later misschien meer nodig heb dus koop ik inderdaad een veelvoud van wat ik nu nodig heb.

Van goedkope dingen koop ik tegenwoordig "ruim". Zo wil Raspberry pi dat je 4.7uF condensatortjes in het voedingsdeel van de RP2350 gebruikt. Tja, die heb ik niet. Drie per printje, 10 printjes... 4000 ga ik er kopen.

50 vakken doosjes, 5 vakken koffers, 3 grote kratten met 2 rijen antistatische zakjes vol IC's (SMD en through hole) en dan nog overal andere bakjes en doosjes met groter spul. Staat onder de werkbank en beslaat zo'n 2m2 en dan nog het nodige in een opslag.
Als ik een onderdeel moet vervangen koop ik er mimimaal 2 maar vaak 4 of 5. Ten eerste omdat het soms voorkomt dat het ding een paar keer sneuvelt voor je klaar bent (niet vaak maar het spul kost bijna niets en neemt weinig ruimte in) Elco's heb ik op voorraad van 0,1 uF tot 6800uF, meestal een stuk of 5 tot 10 per waarde en spanning. Ook wat SMD en tantalen. Ook gewone condensators in allerlei soorten en maten. Alle weerstanden zowel through hole als 3 maten SMD. Maar ook dingen als kristallen, schakelaars, potmeters, banaanstekkers, RF stekkers, draad etc etc.

Er is niks zo irritant om niet verder te kunnen ivm onderdelen. Als het een reparatie of zelfbouw voor mij zelf is neem ik wat ik heb of zoek een alternatief uit mijn voorraad. Voor klanten bestel ik het juiste onderdeel. Die bestel ik voornamelijk bij Farnell en Mouser maar de verzendkosten zijn fors en je moet een KvK nummer hebben.

Op dinsdag 21 oktober 2025 10:40:30 schreef fred101ie bestel ik voornamelijk bij Farnell en Mouser maar de verzendkosten zijn fors en je moet een KvK nummer hebben.

Ja, voor iemand die regelmatig reparaties doet is het de moeite om voorraad aan te leggen en daar 2m2 voor in te ruimen, haha. Maar ik repareer sporadisch zaken die ik zelf tegenkom. KvK is geen probleem, maar inderdaad zijn de verzendkosten bij de grote jongens als Farnell en Digikey voor kleine orders wel echt uit verhouding. Ik denk dat ik nu voor max €5 aan componenten nodig heb... De kleine online shopjes vind ik het leukst, maar ook die verdwijnen (begrijpelijk, wie repareert er nou nog wat?), en hebben vaak maar een "beperkt" assortiment (ook begrijpelijk). Ik koop vaak ook gewoon hele assortimentkits als ik iets nodig heb. SMD weerstanden en kleine condensatoren in overvloed. Maar die zijn nu net (hopelijk...) niet kapot. Ik zoek verder...

Ik zie steeds vaker defecte SMD weerstanden en in laptops komen kortgesloten keramische smd condensators veel voor. Zelf nog nooit gehad.

[Bericht gewijzigd door fred101 op dinsdag 21 oktober 2025 11:51:55 (51%)]

Ik kom ook regelmatig SMD weerstanden tegen die qua waarde flink zijn gaan afwijken.
Erg vervelend, omdat daar dan visueel niets mis mee is - en daardoor lastig op te sporen.

Dat heb ik nog nooit gezien, wat apart. Is de afwijking omhoog of omlaag? Ik zou denken dat als het alleen omhoog is het mechanische schade zou kunnen zijn.

In het geval van keramische condensatoren is dat in elk geval wel een bekend probleem. Keramiek is erg stijf en het loodvrije soldeer geeft minder mee dan loodsoldeer, dus keramische componenten in bewegende applicaties zijn kwetsbaar, zeker in de buurt van connectors. Je kunt als je het tegen komt overwegen ze te vervangen met AEC-Q10x componenten. Dat zijn automotive componenten die een flexibele afwerking hebben op de aansluitpunten om dit op te vangen.