Plof... na verkeerd plaatsen elco

Even voor Benleentje, TS, dit weer vergeten, hooguit onthouden dat er nog wat meer bestaat.

Dat IC opzoeken is de makkelijkste manier maar er zijn voedingen zonder regelaar (draaien op resonantie)
en er zijn er waar de regelaar uit een berg IC's bestaat of een combinatie van diverse regelaars en hulp IC's
Dat zijn voedingen waar je als beginner absoluut niet aan moet beginnen. Je vindt ze in oudere electronica en hele complexe apparatuur met heel veel verschillende spanningen.

Verder natuurlijk buck, boost en buck-boost.

Andere indeling AC-DC-DC, DC-DC, DC-AC

Deze indeling is wat complexer. Er zijn er die de trafo gebruiken als tijdelijke energie opslag en er zijn er die na de trafo een spoel gebruiken als tijdelijke opslag. Dat werkt wezenlijk anders maar ziet er op het oog gelijk uit. De trafo's verschillen ook. De ene met luchtspleet, de ander zonder (ik vergeet altijd welke wat doet) Een van de twee wordt flyback genoemd. (idem, ik vergeet altijd welke :-) ) Bij de ene is de spoel na de trafo heel belangrijk voor de werking, bij de ander is het een filter.

Dan zijn er diverse manieren van feedback, dat kan primair of secundair gebeuren dus niet altijd via een opto en TL431.

Dat IC opzoeken is de makkelijkste manier maar er zijn voedingen zonder regelaar (draaien op resonantie)
en er zijn er waar de regelaar uit een berg IC's bestaat of een combinatie van diverse regelaars en hulp IC's
Dat zijn voedingen waar je als beginner absoluut niet aan moet beginnen. Je vindt ze in oudere electronica en hele complexe apparatuur met heel veel verschillende spanningen.

Ja daar heb je ook wel gelijk in.

Veel eenvoudige SMPS voedingen hadden ook ze een 2 of 3 torren constructie die via een extra trafo wikkeling op resonatie werken.

Maar ik doelde meer als je de basis weet en je weet hoe je defect onderdelen kan uit solderen en meten dan je wel een eind moet komen.

Op zondag 19 oktober 2025 10:27:23 schreef fred101:Wordt dus niet overmoedig of denk dat er onderdelen missen, maar bouw het rustig op.

Ik waardeer je bezorgdheid, en ja: condensatoren ontlaad ik ook altijd met een weerstand (en niet met een schroevendraaier), zoals je dat in de betere instructies geadviseerd ziet.

Een scope aanschaffen, daar denk ik weleens aan, maar die zou vooral stof staan te vangen, vrees ik. Ik vind het ook vreselijke apparaten om te zien, met een user interface waar ik verdrietig van wordt. Als ik al een scope zou aanschaffen, zou het een USB-scope worden, ook al zijn daar beperkingen aan (begrijp ik).

Betreffende dit project, ik heb nu de volgende zaken nodig:

NTC 3Ω 5mm pitch (MF72 3D9)
3.15AH zekering 25mm pitch
4 x Diode PS2010 819V

...maar waar bestel ik die? Ik zie de ene elektronicaboer die de NTC heeft, maar dan weer niet de diodes, of vice versa. Ik vind het 'sourcen' van componenten wel een bezoeking elke keer. Hoe doen jullie dat? Hebben jullie alles in veelvoud gewoon liggen?

Dat bestellen van componenten is een beetje inherent aan reparatiewerk, daarom is dat ook relatief onpopulair. Improviseren is zelfs in de beste van tijden nog wel nodig, al heb ik zelf in de loop der jaren nog wel een paar assortimenten verzameld. Voor die zekering kan je misschien het beste een normale (20x5mm?) van eind kapjes voorzien. Die zijn hier en daar los te krijgen. Een stukje krimpkous kan je zelf ook nog wel toevoegen. De diodes kan je vervangen met 1N4007, die hebben mensen ook wel vaker liggen. Die NTC mag er best wel 25% naast zitten als dat beter uit komt, zo nauw luistert het niet. De pitch is minder belangrijk dan de diameter.

Op dinsdag 21 oktober 2025 07:44:47 schreef dokterbibber:
Hebben jullie alles in veelvoud gewoon liggen?

Alles wat ik 1x nodig heb, daarvan verwacht ik dat ik later misschien meer nodig heb dus koop ik inderdaad een veelvoud van wat ik nu nodig heb.

Van goedkope dingen koop ik tegenwoordig "ruim". Zo wil Raspberry pi dat je 4.7uF condensatortjes in het voedingsdeel van de RP2350 gebruikt. Tja, die heb ik niet. Drie per printje, 10 printjes... 4000 ga ik er kopen.

50 vakken doosjes, 5 vakken koffers, 3 grote kratten met 2 rijen antistatische zakjes vol IC's (SMD en through hole) en dan nog overal andere bakjes en doosjes met groter spul. Staat onder de werkbank en beslaat zo'n 2m2 en dan nog het nodige in een opslag.
Als ik een onderdeel moet vervangen koop ik er mimimaal 2 maar vaak 4 of 5. Ten eerste omdat het soms voorkomt dat het ding een paar keer sneuvelt voor je klaar bent (niet vaak maar het spul kost bijna niets en neemt weinig ruimte in) Elco's heb ik op voorraad van 0,1 uF tot 6800uF, meestal een stuk of 5 tot 10 per waarde en spanning. Ook wat SMD en tantalen. Ook gewone condensators in allerlei soorten en maten. Alle weerstanden zowel through hole als 3 maten SMD. Maar ook dingen als kristallen, schakelaars, potmeters, banaanstekkers, RF stekkers, draad etc etc.

Er is niks zo irritant om niet verder te kunnen ivm onderdelen. Als het een reparatie of zelfbouw voor mij zelf is neem ik wat ik heb of zoek een alternatief uit mijn voorraad. Voor klanten bestel ik het juiste onderdeel. Die bestel ik voornamelijk bij Farnell en Mouser maar de verzendkosten zijn fors en je moet een KvK nummer hebben.

Op dinsdag 21 oktober 2025 10:40:30 schreef fred101:Die bestel ik voornamelijk bij Farnell en Mouser maar de verzendkosten zijn fors en je moet een KvK nummer hebben.

Ja, voor iemand die regelmatig reparaties doet is het de moeite om voorraad aan te leggen en daar 2m2 voor in te ruimen, haha. Maar ik repareer sporadisch zaken die ik zelf tegenkom. KvK is geen probleem, maar inderdaad zijn de verzendkosten bij de grote jongens als Farnell en Digikey voor kleine orders wel echt uit verhouding. Ik denk dat ik nu voor max €5 aan componenten nodig heb... De kleine online shopjes vind ik het leukst, maar ook die verdwijnen (begrijpelijk, wie repareert er nou nog wat?), en hebben vaak maar een "beperkt" assortiment (ook begrijpelijk). Ik koop vaak ook gewoon hele assortimentkits als ik iets nodig heb. SMD weerstanden en kleine condensatoren in overvloed. Maar die zijn nu net (hopelijk...) niet kapot. Ik zoek verder...

Ik zie steeds vaker defecte SMD weerstanden en in laptops komen kortgesloten keramische smd condensators veel voor. Zelf nog nooit gehad.

[Bericht gewijzigd door fred101 op (51%)]

Ik kom ook regelmatig SMD weerstanden tegen die qua waarde flink zijn gaan afwijken.
Erg vervelend, omdat daar dan visueel niets mis mee is - en daardoor lastig op te sporen.

Dat heb ik nog nooit gezien, wat apart. Is de afwijking omhoog of omlaag? Ik zou denken dat als het alleen omhoog is het mechanische schade zou kunnen zijn.

In het geval van keramische condensatoren is dat in elk geval wel een bekend probleem. Keramiek is erg stijf en het loodvrije soldeer geeft minder mee dan loodsoldeer, dus keramische componenten in bewegende applicaties zijn kwetsbaar, zeker in de buurt van connectors. Je kunt als je het tegen komt overwegen ze te vervangen met AEC-Q10x componenten. Dat zijn automotive componenten die een flexibele afwerking hebben op de aansluitpunten om dit op te vangen.

Op dinsdag 21 oktober 2025 12:28:55 schreef Kruimel:
Dat heb ik nog nooit gezien, wat apart. Is de afwijking omhoog of omlaag? Ik zou denken dat als het alleen omhoog is het mechanische schade zou kunnen zijn.

Altijd hoger, is mijn ervaring. Bijv. 4,7 Ohm is 13 Ohm geworden - dus niet open.

Wat ik gezien heb was open en er was zo niks aan te zien.
Zou me niet verbazen als BGA problemen ook te maken hebben met te veel flex in het board door schokken/trillingen en niet genoeg ondersteuning.

Klopt, BGA's (edit: BGA's blijkbaar wel) en QFN's hebben naar mijn weten ook nooit een AEC-Q10x kwalificatie (maar misschien is er inmiddels iets veranderd). In voertuigen gebruikt men meestal QFP's omdat die door de vorm van de pinnen flexibiliteit hebben en zo minder snel stuk gaan door trillen of thermische cycli. Moderne ECU's zijn verrassend onproblematisch, zeker als je ziet dat ze al 30 jaar in alle auto's worden ingebouwd, dus de norm lijkt wel te helpen.

Op dinsdag 21 oktober 2025 12:32:50 schreef Roland11:
[...]Altijd hoger, is mijn ervaring. Bijv. 4,7 Ohm is 13 Ohm geworden - dus niet open.

Dat het altijd omhoog gaat doet me denken dat het dan toch mechanische schade is, zelfs al is het contact er nog deels. Ik denk dat je ook wel variatie gaat zien als je dan fysieke kracht uitoefent. Soms is het ook de soldeerverbinding, maar dat is in mijn (beperkte) ervaring heel erg slecht te zien, dus het zou kunnen dat het vaker dan niet de soldeerverbinding is. Het probleem gaat dan ook weg na vervanging, maar je kan achteraf nooit zien wat de werkelijke oorzaak was. Het schijnt dat tinzilversoldeer ductieler is dan de standaard 99,3% tinlegering en het probleem daarmee minder is.

Ik wil iedereen hier hartelijk danken voor hun bijdrage aan dit topic, voor mij was het (wederom) leerzaam. Maar ik heb besloten het reparatieproject toch maar te beëindigen: het kost veel tijd/moeite/geld om de benodigde onderdelen bij elkaar te sprokkelen. Bijv. de diodes moet ik per 100 stuks kopen, nog steeds niet heel duur (€10 excl. verzenden), maar de kans dat ik 96 van diezelfde diodes nog eens nodig heb lijkt me best klein.

Dus ja, het zou helemaal leuk geweest zijn om het robotstofzuiger-laadstation weer nieuw leven in te blazen, maar ik zag op marktplaats iemand die er eentje voor €10 aanbood. Na contact opnemen bleek hij er zelfs twee te hebben, en bereid om ze samen voor een schappelijke prijs op te sturen. Nu heb ik twee werkende laadstations voor minder dan de kosten van de onderdelen om mijn kapotte te repareren.

Een aantal doelen is in principe toch bereikt: er hoeft geen nieuw laadstation te worden geproduceerd en/of uit China te worden verzonden. Ik heb van jullie weer een aantal dingen geleerd over schakelende voeidingen, en de componenten daarin. En ik heb geleerd beter op de polariteit van elco's te letten ;)

Soms is een aankoop beter dan herstellen, economisch niet haalbaar! Mooi opgelost toch?

En niet meer alles geloven van Youtube of ai... :)
Mooi dat je deze hebt kunnen kopen, dan is het perfect opgelost zo!

Bijv. de diodes moet ik per 100 stuks kopen, nog steeds niet heel duur (€10 excl. verzenden), maar de kans dat ik 96 van diezelfde diodes nog eens nodig heb lijkt me best klein.

Diodes zijn ook nog per stuk te koop, maar niet elke winkel doet dat nog.

Die diode is ook niet spannend en daar mogen ook veel andere types in.

https://www.tinytronics.nl/nl/componenten/diodes/diode-1n4007

Maar goed er komen natuurlijk nog verzendkosten en veel tijd bij, dus ik snap het prima.

Nog even een kleine update: van de twee laadstations die we hebben (twee stofzuigers), ging ook het tweede laadstation onlangs moeilijk doen. Dus ik heb die elco uit het geplofte, maar niet-meer-te-repareren station in het nu-ook-moeilijk-doende laadstation gesoldeerd (dit keer goed om!), en die draait weer zonder problemen. Dus nu nog één laadstation van Marktplaats liggen voor de backup.

De oorzaak was dus die zekering, altijd eerst die vervangen!

Die NTC moet een 2 tot 20 Ohm zijn, afhankelijk van het type.

Als je hiermee verder mocht willen gaan, een deel van de instabiliteit kan verklaard worden door de slechte solderingen. Ze hebben het te snel door de preheat gehaald in de soldeermachine. Dan krijg je stress in de pootjes van de dikkere componenten omdat die niet genoeg verwarmd zijn. En dan krijg je daardoor scheurtjes in de soldering. Neta alsof er iemand met een potlood een cirkeltje rond de pin heeft getekend in de soldering, halverwege tot bovenaan de soldering. Ik heb er hier een paar omcirkeld. Gewoon nasolderen is genoeg. Zie de rode cirkels. Iets meer detail in de foto had het wat duidelijker kunnen maken. Philips TV's hadden hier vroeger ook last van, het gewicht van de lijntrafo gaf stress op de soldering.

Dit geeft van die typische fouten waarbij het helpt op het apparaat te slaan: dan maakt het weer even contact. Maar uiteindelijk wordt het steeds slechter.

Op zondag 8 maart 2026 11:57:37 schreef Hoeben:
Als je hiermee verder mocht willen gaan, een deel van de instabiliteit kan verklaard worden door de slechte solderingen. Ze hebben het te snel door de preheat gehaald in de soldeermachine. Dan krijg je stress in de pootjes van de dikkere componenten omdat die niet genoeg verwarmd zijn. En dan krijg je daardoor scheurtjes in de soldering. Neta alsof er iemand met een potlood een cirkeltje rond de pin heeft getekend in de soldering, halverwege tot bovenaan de soldering. Ik heb er hier een paar omcirkeld. Gewoon nasolderen is genoeg. Zie de rode cirkels. Iets meer detail in de foto had het wat duidelijker kunnen maken. Philips TV's hadden hier vroeger ook last van, het gewicht van de lijntrafo gaf stress op de soldering

[bijlage][bijlage]

Onderschat ook de thermische uitzetting en krimp niet bij componenten die groot/zwaar zijn of warm/heet worden. Solderingen hebben daar ook van te lijden.

Inderdaad, naast lijntrafo's werden sommige lichte onderdelen ook robotmatig nagesoldeerd in de genoemde Philips TV's. Berucht qua uitzet en krimp zijn transistoren op koelplaatjes.

Op zondag 8 maart 2026 11:57:37 schreef Hoeben:
De oorzaak was dus die zekering, altijd eerst die vervangen!

Sorry, ik snap het niet helemaal, denk ik. Er was niets mis met de zekering. Ik heb zelf de elco verkeerdom gesoldeerd, en toen is er een hele reut componenten kapotgegaan.

Wel interessante informatie die je geeft, mooi hoe die welbekende "klap op het toestel" dan werkt. Ik moet eerlijk bekennen dat ik niet zie wat jij ziet bij die omcirkelde soldeerpunten. Dit is een lader voor een robotstofzuiger, ik betwijfel of er veel sprake is van krimp/uitzet met de kleine stromen die hier doorheen gaan, maar: ik ben een leek. Veel 'zware' componenten zitten er ook niet op deze print. Het ladertje weegt niks.

Ik begreep uit online onderzoek dat die dikke condensator vaak de oorzaak is van problemen met laden van de stofzuiger (rijdt weer van het laadstation af, geeft een foutmelding). Die vervangen zou de oplossing zijn. Dat heb ik nu ook inderdaad bevestigd: staat nu al dagen keurig op de lader die eerst (ook) problemen gaf.

Op zondag 8 maart 2026 17:28:26 schreef dokterbibber:
Ik moet eerlijk bekennen dat ik niet zie wat jij ziet bij die omcirkelde soldeerpunten.

Het is net of met potlood een cirkeltje getekend is. Als je niet weet waar naar te kijken valt het niet op. Hier is nog een voorbeeld ervan. Zie je dat grijze cirkeltje waar de pijl tegenaan staan. Dat is een pin die helemaal los in het soldeer zit. Hij lijkt gesoldeerd te zijn, maar intern is de soldering gebroken. Dit voorbeeld is van een Ikea lamp.

Op zondag 8 maart 2026 20:44:15 schreef Hoeben:
[...]
Het is net of met potlood een cirkeltje getekend is.

Ik ga morgen eens met de loeplamp of vergrootglas over de print. Ik ben wel benieuwd. Maar begrijp ik goed dat er nog wel een verbinding is, het zit niet echt los, als in: je kunt de pootjes van het component op en neer door de print bewegen?

Als een soldering breekt dan zit het niet altijd los. Ik denk dat de breuk oxideert en dan isoleert. Ik heb heel wat reparaties gehad waar gebroken solderingen de enige oorzaak waren. Als je weet waar je naar moet kijken herken je ze zo. Ik bekijk ze meestal met een stereo microscoop maar zonder zie ik ze vaak ook wel.

Zoek maar op "cracked en cold solder joints" en dan afbeeldingen kiezen.
Dit is een veel voorkomende:

Bron: https://youtu.be/UPf6p7A-ctU?si=4GELQu2NclCyfuYW
Technisch gesproken is het geen cold solderjoint, dat is wat heel anders maar men noemt cracked joints vaak onterecht cold joints dus zo vindt je in ieder geval plaatjes.