HarmP
Golden Member
Iedereen bedankt voor de antwoorden.
Op zondag 14 december 2025 13:39:04 schreef Hoeben:
[...]Nee, dat is niet wat ik bedoel. Je trafo is zwevend. Dat betekent dat als je secundair een lekstroom naar aarde hebt, je géén lekstroom in je huisinstallatie ziet. Ook niet als je apparatuur toch aardt, buiten deze ongeaarde trafo om. De secundaire is zwevend
@Hoeben, bedankt dat je zoveel aandacht aan de valkuilen besteedt. Ik dacht dat je specifiek een aandachtspunt van deze scheidingstrafo benoemde.
Dat een geaard apparaat de veiligheid tengevolge van die aarding kwijt is achter een scheidingstrafo is duidelijk. Dat blijft wel iets om voortdurend bij na te blijven denken: De eerder genoemde halogeen bouwlamp heeft ook een geaard snoer….
nonius
set SCE to AUX.
Zodra je de GND-klem van de scope aansluit op een aansluiting van de secundaire zijde, staat er op de andere zijde 230V! En als je die aanraakt gaat je aardlekschakelaar er niet uit!
Mijn kwartje wil niet vallen. Als het niet teveel moeite is, zou iemand een schema kunnen schetsen van deze gevaarlijke situatie? Dat zou deze visuele denker enorm helpen....
Dat een geaard apparaat de veiligheid tengevolge van die aarding kwijt is achter een scheidingstrafo is duidelijk.
Maar het krijgt er dan weer wel een andere veiligheid voor in de plaats: het feit dat de geïsoleerde netspanning geen referentie meer heeft naar aarde. Dus ook een klasse-I apparaat heeft in dit geval toch nog dubbele veiligheid ondanks het ontbreken van de aarde achter de scheidingstrafo.
benleentje
Golden Member
@nonius. Het gaat om de secundaire kant van een trafo. En daar werkt een aardlekautomaat nu eenmaal niet omdat je dan een galvanische scheiding hebt.
nonius
set SCE to AUX.
Dat snap ik, Benleentje, maar het is toch verder ook helemaal geen probleem dat de aardlek daar niet werkt?
Je kunt straffeloos één van de secundaire 230V-aansluitingen aanraken, iets wat niet kan met een niet-geïsoleerd systeem.
Ik heb het gevoel dat Hoeben probeert te waarschuwen voor iets, maar ik begrijp niet wat 
Ik denk dat Hoeben bedoelt dat de gnd klem van de probe aan de aarde van de scoop hangt en daardoor dus die aansluiting van de uitgaande wikkeling een ( ongewenste) nul wordt via de aarde van de scoop.
En dan is de andere zijde van de wikkeling van de scheidingstrafo ineens een actieve fase geworden ten opzichte van alles.
En dat is levensgevaarlijk, de aardlek doet dan niet, helemaal mee eens.
benleentje
Golden Member
En dat is levensgevaarlijk, de aardlek doet dan niet, helemaal mee eens.
Ja dat is best gevaarlijk maar als je dat eenmaal weet is dat gewoon iets waar je op moet letten.
nonius
set SCE to AUX.
Ik denk dat Hoeben bedoelt dat de gnd klem van de probe aan de aarde van de scoop hangt en daardoor dus die aansluiting van de uitgaande wikkeling een ( ongewenste) nul wordt via de aarde van de scoop.
En dan is de andere zijde van de wikkeling van de scheidingstrafo ineens een actieve fase geworden ten opzichte van alles.
Ah ok - *dat* snap ik 
. Het blijft per slot van rekening nog steeds 230V, ook al is het niet gerefereerd aan aarde. Door de massa/aarde van de scope creëer je inderdaad op die manier weer een aan aarde gerefereerd systeem.
(mijn excuus is dat ik herstellende ben van een flinke griep en nog niet 100% mijn eigen, messcherpe zelf ben 
Het was hier even een gevalletje 'kortsluiting tussen de oren'. Was al bang dat ik iets ernstigs over het hoofd zag.)
Maar hetzelfde probleem (niet-werkende aardlekschakelaar) doet zich *ook* voor wanneer ik, van een (niet-geïsoleerd) live-mains systeem zowel fase als nul tegelijkertijd aanraak. Bijv. met de linkerhand de nul en daarna met de rechterhand de fase. Dat prikt behoorlijk maar zal de aardlekschakelaar ook niet doen springen (zolang er tenminste niet teveel stroom weglekt via m'n voeten/schoeten).
Enfin. Een scheidingstrafo geeft wat extra veiligheid maar is geen panacea tegen electrocutie.
Gerard*
Statistics are like a bikini: What they show is suggestive, but what they hide is vital.
Net als met autorijden geldt zo vaak: de grootste veiligheidsfactor zit tussen de oren.
Op maandag 15 december 2025 07:58:45 schreef Gerard*:
Net als met autorijden geldt zo vaak: de grootste veiligheidsfactor zit tussen de oren.
+1
De clue hierbij is wel dat je de gevaren van een scheidingstrafo moet herkennen. En dat kan nogal misleidend zijn omdat werken achter een scheidingstrafo zogenaamd "veilig" is.
nonius
set SCE to AUX.
[Revado]En dat is levensgevaarlijk, de aardlek doet dan niet, helemaal mee eens.
De aardlekschakelaar in de meterkast doet inderdaad niets meer; een evt. oplossing zou zijn om een aardlekschakelaar te monteren achter de scheidingstrafo?
Heb momenteel bij m'n scheidingstrafo geen aardlekschakelaar ingebouwd maar dat zou een kleine moeite zijn. Maar vind dat eigenlijk wel héél erg ver gaan voor een (mijns inziens) hypothetisch probleem.
Ook bij het werken met een scheidingstrafo denk ik 3x na voor ik wat doe, toch zeker wanneer er ook nog eens een oscilloscoop gebruikt wordt. Ik gebruik de scheidingstrafo meer als 'belt and braces': in principe raak ik nog steeds niets aan in schakelingen, maar in geval van een moment van onachtzaamheid/onoplettendheid en het onverwacht toch een spanningsvoerend deel aanraken is er in elk geval nog steeds een extra veiligheid (de isolatietrafo).
(Pessimist als ik ben kijk ik bij een spoorwegovergang met open spoorbomen ook altijd even naar links en rechts vóór ik oversteek....)
(Ik heb hier in de studeerkamer/electrolab in elk geval een extra aardlekschakelaar gemonteerd, zie foto, waar alle apparatuur mee gevoed wordt. Moet wel nog een keer een grote, ronde rode noodknop installeren zodat met één beweging het hele zaakje spanningsloos gemaakt kan worden.)
Mijn vraag: zouden jullie een aardlekschakelaar installeren in/achter de scheidingstrafo? Ik heb er genoeg liggen, dat zou het probleem in elk geval niet zijn. De scheidingstrafo zou er (marginaal) veiliger door worden?
Een aardlekschakelaar achter de scheidingstrafo grijpt alleen in als 1 poot van de trafo aan aarde ligt.
Maar als je zo ver gaat kun je net zo goed zonder scheidingstrafo werken.
benleentje
Golden Member
Als het gaat om meten met de scope heb je toch die scheidingstrafo nodig. Maar als ik het goed onthouden hebt dan kan je dan beter de scope op de scheidingstrafo aansluiten.
En dat kan nogal misleidend zijn omdat werken achter een scheidingstrafo zogenaamd "veilig" is.
Ik had al heel snel de les geleerd dat meten onder spanning nooit zonder risico is.
Even uitschieten met de meetpennen was voldoende op kortsluiting te maken en zo een mooi display te beschadigen.
Mijn vraag: zouden jullie een aardlekschakelaar installeren in/achter de scheidingstrafo?
Als je ze hebt liggen waarom niet. Dan heb je in ider geval ook een schakelaar erbij.
[Bericht gewijzigd door benleentje op (38%)]
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
Kort samnegevat:
'Als je achter een isolatietrafo test, moet ook de testapparatuur achter die scheidingstrafo gevoerd worden'!
Doe je dat niet, dan sluit je de secundaire van de scheidingstrafo via je meet appaaraat aan op de N van het lichtnet; de massa van je meetapparaat hangt immers aan de aarde (N is ook aarde!!).
@nonius:
Ik heb de aansluitingen voor mijn lab ook aangesloten middels een ALS,
Maar dan '10mA'. In de praktijk triggert hij op 6mA.
[Bericht gewijzigd door Tidak Ada op (20%)]
Robbe de Smet
I'm only responsible for what I write but not for what you understand !
Op maandag 15 december 2025 15:41:48 schreef nonius:
[...]De aardlekschakelaar in de meterkast doet inderdaad niets meer; een evt. oplossing zou zijn om een aardlekschakelaar te monteren achter de scheidingstrafo?
Heb momenteel bij m'n scheidingstrafo geen aardlekschakelaar ingebouwd maar dat zou een kleine moeite zijn. Maar vind dat eigenlijk wel héél erg ver gaan voor een (mijns inziens) hypothetisch probleem.
@ Testman heeft daar een mooie oplossing voor om zijn DUT's te testen:
https://www.circuitsonline.net/forum/view/message/2538896#2538896
(Pessimist als ik ben kijk ik bij een spoorwegovergang met open spoorbomen ook altijd even naar links en rechts voor ik oversteek....)
ik kan je nog pessimister maken door je er attent op te maken eerst naar rechts en dan naar links te kijken als je een spooroverweg met dubbele sporen oversteekt, in normale omstandigheden rijden in Belgie de treinen links (normaal spoor in vakjargon)...
Op maandag 15 december 2025 18:07:32 schreef ohm pi:
Achter een scheidingstransformator kan je veiligheidshalve een isolatiebewaking toepassen..
Dat kan, dat heeft alleen niet veel zin als je dan een scope aan de schakeling prikt.
Een aardlek achter de trafo is redelijk zinloos als je het ding geïsoleerd wilt gebruiken.
[Bericht gewijzigd door Sine op (12%)]
Op maandag 15 december 2025 18:53:27 schreef Sine:
[...]Dat kan, dat heeft alleen niet veel zin als je dan een scope aan de schakeling prikt.
Dat wordt in ieder geval gezien door de isolatiebewaking. Of je moet zo'n scoop hebben als ik. Daar zit een tweepolige stekker zonder randaarde aan. Vond ik erg handig en ik heb nooit een rotklap van mijn scoop gekregen.
Hunebedbouwer
De spanning is te snijden, welke mes moet ik daarvoor gebruiken?
Dit is een smoorspoel trafo, die fungeerd als een stroombron op 2,5 Amp
Deze niet, dit is geen ferroresonante variant.
benleentje
Golden Member
Een aardlek achter de trafo is redelijk zinloos als je het ding geïsoleerd wilt gebruiken.
Mee eens maar als je ze in overvloed hebt liggen kan het ook geen kwaad. En je hebt een handige schakelaar voor aan de secundaire kant erbij.
Dat is dan ook meteen alles wat je hebt, verder is dat enkel verwarrend. Dus nee ... zou ik niet doen.
Met Sine eens, zinloze actie.
Je zal een van de uitgaande aansluitingen aan aarde moeten hangen, anders gaat die aardlek nooit werken.
En alleen valse veiligheid suggereren.
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
is wel handig met testen op een groep waar het halve huis opzit en de aardlek nogal eens tript met testen en je dan 2 trappen lager de aardlek kunt gaan resetten. dan is een scheidingstrafo en 30mA aardlek ACHTER de trafo wel fijn. feitelijk is een spanningsverschil van een 2V tussen "nul" en "aarde" wel handig, dan tript de aardlek eerder bij een nul/aarde fout.
heb zo'n constructie al menig jaren op de werkbank zitten, ook een serielamp met keuze in lampvermogen.
een aardlek achter de scheidingstrafo zonder dat de aarde aan nul hangt doet niks, je maakt immers een IT stelsel van je TT of TN-S net in huis..