500kHz, wie gaat er mee experimenteren?

Op 11 maart 2010 14:20:36 schreef Frederick E. Termanvertone kristallen (die daarvoor bedoeld zijn) zijn veel makkelijker te verstemmen dan grondtoon exemplaren.

Hoeft niet perse zo te zijn. Maar ik heb na wat metingen wel gezien dat de Rs op de overtone vaak een stuk lager is bij een "overtone kristal" dan een "computer kristal". Wat ik me kan voorstellen is dat, met wat extra tuning componenten in serie, een goedkoop kristal zou kunnen afslaan.

De Q van overtone kristallen neemt ook merkbaar toe per overtone, waar deze bij goedkope kristallen soms nog ongeveer gelijk is bij de 3e overtone, maar bij hogere ovetones erg hard afneemt. Dit effect gaat eigenlijk een beetje in tegen je opmerking van "de hoge L/C verhouding = lastig zijn plek te krijgen".

En kleine en goedkope gaan gemakkelijker mee dan grote en (toendertijd) dure.

Ik bezit helaas geen klassieke grote kristallen (van enige kwaliteit). Door welke kristalparameters denk je dat dit zou moeten komen?

Op 11 maart 2010 14:09:06 schreef fred101:
Hoe kan ik zien of een cristal wegtrekbaar is. Ik heb mijn 8MHz vesrie aan de analyser gehangen en toen twee keer Cp als Ctje gepakt (trimmer) en de andere was al een trimmer (hangt aan 4060) Ik kan hem nu van 499,99 naar 500,1 verstemmen. Kortom niks mee te beginnen. Ik wil in rosmalen kijken naar een kristal. Ik denk zelf, hoe groter het ding hoe makkelijker. Klopt dat ?

Hoi Fred,

'k neem aan dat je doel 4-5 KHz is? Dat is ca. 1% verstemming en op 8MHz wordt dat 80KHz.
..Geloof dat je een andere oplossing moet zoeken..

Je huidige oscillator geeft dus ca. 16x0.1 = 1.6KHz op grondfrequentie wat ik redelijk vind voor zo'n geval. Als we nu 2 oscillators nemen op 8 en 8.5MHz (of hoger) mixen en dan beiden verstemmen zitten we op ca. 3.2KHz, dus dit is haalbaar. De truuk is dat de verschil frequentie niet gedeeld wordt.

73/Bram

Of gewoon een VFO, direct op 502kHz, kan je met wat inspanning, heel stabiel uitvoeren.

Op 11 maart 2010 11:21:55 schreef (Z)weetvoetje:

Daarnaast: Waarom simuleren als je ook fijn met de soldeerbout aan de slag kan
(moet je wel minimaal 10 FETs reserve hebben liggen)

Vriend,
Na meer dan 30 jaar verbrande klauwen begin je het gemak van een keyboard boven een soldeerbout wel in te zien.
Dit nog even los van de heel veel snellere tijd voor ontwikkeling (waarover ik in mijn lezingen altijd graag vertel)

Ik ben al met LC kringen aan het stoeien en dan op een wunderhorn. Ik laat het 4060 deel wel zitten een RC oscillator zal wel niet zo hoog kunnen. Kan je er eigenlijk ook een LC kring aanhangen ?

Bram: er zijn mensen die op deze manier de boel wel werkend hebben gekregen zeggen ze maar idd 80KHz lijkt me wel wat veel. Ik rekende weer eens fout. Ik had die 4KHz door 16 gedeeld.

Mijn meetzender begint bij 512KHz

@jojo: ik heb aan mijn eerdere post een regeltje toegevoegd, want het stond onduidelijk.

Ik bedoel dat je voor een VXO op 9 MHz bijvoorbeeld, meer regelbereik krijgt met een 45 MHz overtone kristal dat je op zijn 9 MHz grondtoon gebruikt, dan met een 9 MHz kristal dat niet voor overtone gebruik bedoeld is.

Verder (wat die afmetingen betreft), een ouderwetse FT243 is in verhouding moeilijk van zijn plaats te krijgen. Een plated HC6U kristalletje gaat veel makkelijker, ook al zijn ze beide voor 8 MHz.

Dat ligt, vermoed ik, voor een groot deel aan de snede. Maar ook aan de elektroden, die bij de HC6U uit het voorbeeld opgedampt zijn, maar bij de FT243 bestaan uit zware vierkante metaalplaatjes die er tegenaan liggen.

@Fred101: een zender uitgaande van een RC oscillator is natuurlijk minder fraai.. een RC is net zoveel slechter dan een LC, als een kristal beter is.

Als een IC gilt met een kristal, kan het dat ook wel met een LC combinatie. Veel IC's hebben een OUT en een IN pootje, dat dan ieder met een C'tje naar aarde gaat, terwijl het kristal tussen die twee pootjes komt.
Als je goed kijkt, zie je dat dat een Colpitts configuratie is, waarbij het kristal zich inductief moet gedragen. Hij zal dus ergens tussen zijn f_s en f_p gaan oscilleren.

Met die twee condensatoren en een spoeltje moet het dus ook lukken, alleen met mindere stabiliteit uiteraard.

Ik heb gisteren een LC combi aan mijn testoscillator gehangen. Een wunderhorn in een plastic kastje met twee kroonstenen waar ik LC kringen op kan zetten voor testjes. Deze heb ik op de counter aangesloten en na een uur was hij 100Hz verlopen en bleef daarna zo'n 10-20Hz op en neer fietsen. Valt me toch niet tegen.

Ik heb het zelf eens geprobeerd met een 36MHz overtone (12MHz grond) kristalletje, en ik kon dat op zijn best zo'n 6kHz heen en weer trekken. Maar echt lekker gaat dat niet, de eerste kHz is een heel breed stuk, en de laatste 5kHz zitten vlak op elkaar.

Maar het kan dus wel.

Om dit anders te doen ben ik nu dus bezig met een double-loop PLL. Kristalgestuurd in stappen van 200kHz, en dan zit er nog een 0.8-1MHz osc. bij (die zeer stabiel is) die nog 800kHz tot 1MHz bij de frequentie optelt. Op die manier kun je wel stabiel fijn instellen, maar het is wel veel ingewikkelder.

@capt: Jij bent dan ook vooral digitaal bezig. Bij digitaal spul werkt het dan ook veel beter om het allemaal digitaal te houden. Maar voor analoog spul vind ik simulaties maar vervelend. Ze kloppen vaak toch te slecht.

[Bericht gewijzigd door (Z)weetvoetje op vrijdag 12 maart 2010 15:06:43 (16%)]

Ik ga nog wat anders proberen. Ik moet toch een VFO maken. Ik denk dat ik eens wat glaswerk in ga zetten. Een dikke buis moet toch ook die 70W kunnen maken.

Wat is de stabielste oscillator en welke buis is het stabielst om met een LC kring een VFO te maken ? Schema ideetjes voor de rest vis ik wel uit oude radioboeken.

Stabiliteit ligt niet aan het schema.
Als je goede onderdelen gebruikt, de temperatuur wat constant weet te houden, en het actieve onderdeel een beetje losjes aan de kring weet te hangen, dan zul je een stabiele oscillator hebben.

Verder moet je voorkomen dat vermogen uit de latere trappen of uit de antenne/antennekring terug kan waaien de oscillator in.

Goede varco, spoel op een stevige vorm, eventueel spoel 30m uitkoken in water (mechanische spanning tussen vorm en windingen neemt dan wat af).
Korte verbindingen tussen kring en actief element.
Afschermen!
Afschermen!
Afschermen!

En het ding voor 502kHz maken, en niet voor 8MHz ...

En - desnoods - nog afschermen.

Vanwege dat terugwaaigevaar zag je vaak dat de VFO niet op de zendfrequentie draaide, maar bijvoorbeeld een verdubbelaar voedde. Dan is de terugwerking veel kleiner.

Nog wat QRO, dit lijkt me niet moeilijk op 500kHz ipv 50MHz.
http://www.frenning.dk/OZ1PIF_HOMEPAGE/50MHz_IRF510.htm

[Bericht gewijzigd door Henry S. op vrijdag 12 maart 2010 21:54:36 (32%)]

En denk om de belangrijke afstanden. Je moet condensator en spoel zo dicht mogelijk op elkaar plaatsen. (direct op elkaar) en daar dan meteen de koppelcondensator aan.

[offtopic] Happy happy happy
- day!

Ik dacht eerst dat je iets te kwistig bent geweest met de oude klare ...
Maar het is inderdaad 14 maart en de 314e post ...
Fetsche streken zijn dat!

Op 12 maart 2010 14:20:14 schreef fred101:
Ik heb gisteren een LC combi aan mijn testoscillator gehangen. Een wunderhorn in een plastic kastje met twee kroonstenen waar ik LC kringen op kan zetten voor testjes. Deze heb ik op de counter aangesloten en na een uur was hij 100Hz verlopen en bleef daarna zo'n 10-20Hz op en neer fietsen. Valt me toch niet tegen.

Hoi Fred,

'k had nog wat Murata 500KHz keramische resonators hier liggen. 'k kreeg direkt een goed afstembaar signaal op de parallel resonantie QRG met een 4069 IC tussen 503.1 en 501 KHz (niet hoger helaas)

http://datasheet.octopart.com/CSBLA455KEC8-B0-Murata-datasheet-4966.pd…

/bb

Pi-day, hoe kom je er op

Ik ben weer wat bij aan het komen van Rosmalen, ik hoop van de week weer aan de 500KHz verder te gaan (eerst even spelen met mijn Tek 577 curvetracer, waar helaas geen service manual van te vinden is)

Bram: Bedankt voor dat datasheet. Daar staan die driepotige gevalletjes in die eindige op G. Daar heb ik er de nodige van. Ik dacht dat dat keramische GHz filtertjes ofzo waren maar dat zijn dus resonators. Ik kende resonators alleen als die gele en rode plastic blokjes van 455 en 459KHz. Dat was namelijk mijn eerste serieuze kennismaking met RF. De ombouw van een USB 80m lokata ontvanger naar LSB ontvanger wat dankzij de hulp van FET toen nog lukte ook) ik ga dus eens in mijn onderdeelbakjes zoeken of er niet toevallig zo'n 500KHz ding tussenzit want veel van die plaatjes kwamen me wel bekend voor.

...snip..Ik kende resonators alleen als die gele en rode plastic blokjes van 455 en 459KHz...

Nog even.. De resonators waar ik het over had zijn de types CSBLA500K xxxx 2 pin . Zoek maar even in die pdf file.
Ze hebben een vrij lage Q met een serie resonantie op 488 en parallel op 503 voor de 500K versie. Die kan je dus op zijn serie resonantie frequentie laten piepen met b.v. een 4069 en dan naar boven trekken.

Zelf heb ik de 100W linear klaar inzoverre dat de kritische onderdelen zoals toroids zijn gemaakt en aan de praktijk getest (en gekorrigeerd in SPICE). De PCB die je hier ziet heb ik eveneens van een 500KHz selectieve voorversterker voorzien (10dB).
Ga het nog niet in elkaar zetten; kreeg een gek idee om eens te kijken of ik er niet een komplete 'stand-alone' TRCVR voor 500KHz van kan maken.

plaatje: http://www.medonic.se/bram/500KHz%20proto.jpg

73

Dat ziet er toch wel iets anders uit als mijn 80 Wattertje.

Ik had eerst ook torroids maar daar ging toch wel redelijk wat vermogen verloren. Nu gebruikte ik wel onbekend ferriet daarvoor.

Ik moet morgen een lezing over VNA's voor bereiden en daarna ga ik de zender afbouwen.

Hier is hij dan.. de 500KHz set

Gekozen voor een gewoon transverter ontwerp naar 14MHz zodat eveneens andere sets gebruikt kunnen worden zonder ingrepen.
In 'Manhatten style' getest na SPICE (niet ideale HF trafo's zijn lastig te simuleren). X1 en X2 zijn Murata 500KHz resonators die een parallel resonantie hebben op 503KHz zodat we een bandfilter krijgen tussen 501-504 KHz. Dit geeft een nog iets betere MG omroepband onderdrukking.

Schema : www.medonic.se/bram/SCH480-1-0.pdf
BOM : www.medonic.se/bram/BOM480-1-0.pdf
PCB : www.medonic.se/bram/PCB480-1-0.pdf (maten 171.5 x 89 mm)

/bb

Bram, zeer fraai!
Wanneer ga je testen? Ik neem aan met WSPR, ik hoor het wel.

/e
Ik converteerde ook van en naar 14MHz, ik had echter last van CW signalen in de 20m band. Sindsdien gebruik ik gewoon de set in split-mode, ik ontvang dan direct 500kHz.

[Bericht gewijzigd door Rd12tf op maandag 22 maart 2010 15:08:12 (53%)]

Op 22 maart 2010 14:53:44 schreef Rd12tf:Ik neem aan met WSPR, ik hoor het wel.

100W met WSPR?
Om iemand te quoten: "that's not WSPRing, that shouting"

Dat is wat er in de antenne gaat, niet wat er uitkomt! En Bram heeft er een mooie lineaire versterker van gemaakt, die hoef je dus niet volledig uit te sturen.

Op 22 maart 2010 17:26:38 schreef jojo:
[...]
100W met WSPR?
Om iemand te quoten: "that's not WSPRing, that shouting"

hmm..om 5 Watt ERP te maken heb je (normaliter)ca. 1KW output nodig.
Ook wij hier in SM land hebben beperkte ruimte als je bij een stad woont

/b