Jongensradio anno 2007 Deel 10

@Henry. Als lid of voor het examen? Ik denk het laatste. F moet voor jouw haalbaar zijn. Kunnen we gaan werken aan een CO 80m net.

@Fred. Is dat de radio met die kaduke achterwand? Het heet eigenlijk wisselstroom ontvanger. Er zit een trafo in!
In the old days had je naast de gloei- en plaatstroombatterijen ook gelijkstroomnetten in Nederland.
De beruchte Philips U-tjes, radio's met serie voeding van de gloei, zijn daar ook nog overblijfsel van.

Super inductie was een reclame kreet. Men paste nieuw ontworpen spoelsets toe ipv de bekende honingraat en variometer spoelen zoals in de 2501, 2511 en 2514.

De BITX is op het ogenblik al aan versie 3 toe. Een volledig SMD ontwerp.
Kijk ook eens naar de Taurus. Geschikt voor de 20 tot 80m.
Onderdelenpaket via HaJe en printen via de ontwerper, SP5DDJ.
http://www.qsl.net/sp5ddj/taurus%20eng.htm

Op 1 september 2010 00:01:09 schreef Hugo Welther:
Kunnen we gaan werken aan een CO 80m net.

Lijkt me leuk.

Het is inderdaad die ontvanger. Maar ik vraag je echt af hoe zo'n penthode als gelijkrichter kan werken.
Dat is waar, Nederland had toen ook nog DC netten. Die spoelen zitten in mooie koperen bussen.

Ik had mijn Bitx mee tijdens de vakantie. Na het bouwen heb ik er een qso mee gemaakt. Daarna stond hij op de CO stand, ging er accu zuur overheen in die kist en dat heeft hem geen goed gedaan. Ik had hem weer in orde gemaakt maar door het trillen tijdens de reis was er het een en ander gebroken. Accuzuur is toch niet zo best in schakelingen. Hij ontving nog wel maar zenden niet meer.

[Bericht gewijzigd door fred101 op woensdag 1 september 2010 00:15:53 (34%)]

Het heeft niet met penhodes te maken.

In die ontvanger hoort een 1823 als gelijkrichter.
Of je de anodes van de 1823 nu aan de AC knoopt (via een trafo) of direct aan het DC-net maakt niet uit. Op de kathode, in dit geval de direct verhitte gloeidraad, staat een ruwe DC. Dit moet dan nog wel gefilterd worden met elko's en een smoorspoel.
De HSP zal met DC voeding iets lager zijn.

Vergelijk het met een silicium brugcel, knoop hem aan de AC en je hebt ruwe gelijkspanning op de + en - aansluitingen.
Knoop hem aan de DC en je hebt ook gelijkspanning op de + en - aansluitingen. Een ompool beveiliging krijg je dan op de koop toe.

Ik bedoel te zeggen, er zat een pentode in ipv die 1823 en de radio heeft blijkbaar met deze noodoplossing echt gewerkt. Volgens de eigenaar tenminste. Nu las ik dat de C443 een direct verhitte pentode is. De heaters kloppen, een anode klopt maar de op de plaats van de gelijkrichter anode zit rooster g1. g2 zweeft. G3 zit aan de heaters.

De heater en anode vormen een diode. Stuurrooster g2 zweeft. Die doet dus niets. Maar het g1 grid moet dan ook als anode fungeren. Dat is volgens mij steeds in tegenfase met de anode . Op het grid en de anode staat dus AC. Nu denk ik dat dat grid wel als anode kan functioneren, dat ligt naast de heater maar dat kan geen stroom leveren. Tenminste dat lijkt me. De anode wel maar die electronen komen dan het tegengesteld gepolariseerde grid tegen en zo bereiken ze toch niet de kathode. Of ze gaan via het remrooster G3 wat aan gloei potentiaal zit en naast de anode maar ook dat zal niet veel stroom kunnen leveren. Ik moet tot mijn spijt bekennen dat ik tot nu toe selenium en buisgelijkrichters altijd vermeden heb. Ik ben daar dus niet echt in thuis. Dit is de eerste keer dat ik er echt mee te maken heb anders dan het feit dat er zo'n ding werkend in zat. Ik ga overigens gewoon de juiste buis gebruiken maar vond dit wel een grappig puzzletje.

[Bericht gewijzigd door fred101 op woensdag 1 september 2010 01:11:29 (16%)]

Je kunt met een pentode (of welke -ode dan ook) redelijk goed gelijkrichten, maar meestal knoop je dan alle roosters aan elkaar en aan de anode (dus een inwendig met de kathode verbonden remrooster is onhandig; daarmee gaat het slecht).

Maar in jouw geval is het misschien toeval - gewoon de buis erin geprikt, zo van 'deze is even groot en past', en voila, van de anode krijg je wat stroom en van het rooster nog een klein beetje van de andere fase. De brom zal iets sterker en iets anders geklonken hebben.

e: oh ja, maar dat negatieve rooster inderdaad, goeie Fred! Hmm, misschien is het rooster wel heel kort na het eerste inschakelen zodanig uitgefikt door de veel te hoge 'roosterstroom' dat ze er geen last meer van hadden? Kan dat eigenlijk?

'Superinductie' was inderdaad een reclameterm, bedacht om tegenover de net in de mode rakende 'superheterodyne' te zetten. De 'superinductie' was een rechtuit ontvanger.
Toegegeven, het waren héél mooie spoelen met een hoge Q, en de selectiviteit was dan ook ruim voldoende voor MG werk - voor LG helemáál, daar moest je eerder wat dempen.

Een CO80 net, waarom is dat er eigenlijk nog niet? Lijkt me grappig. Wie met AM wil meedoen is ook welkom, als hij maar goed op frequentie zit en zelf ook SSB kan ontvangen.
Gewoon een vaste dagelijkse tijd en frequentie (+/- qrm). Niet iederen zal er iedere dag zijn, maar gewoon als je kunt, even roepen en kijken wie er is, gezellig toch? Soms klets je een minuut, soms een half uur. Niks moet.

Succes Henry!

Op 31 augustus 2010 23:49:48 schreef fred101:
Nu begrijp ik waarom je een Bitx gaat bouwen. Wat wordt/is je call, F of N, of is het nog te vroeg voor felicitaties.

Aangemeld bij de Veron, that's it.
Het is even wachten op de formaliteiten. Zover ik weet hebben Noord-Friesland en De Friese wouden een gezamelijke curcus voor F, dus als ik weet bij welke afdeling ik gezet wordt dan ga ik dat regelen met de desbetreffende coordinator.

De BITX, ik heb de SMD versie gezien, wat een gedoe op de vierkante mm.
Het wordt eentje voor 80m plus wat extra QRO, gewoon op gaatjesprint en deels in modules.

Ik heb de bewuste topics op PI4RAZ even doorgenomen. Bedankt voor het voorwerk @Hugo en de rest van het Zoetermeer team.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op woensdag 1 september 2010 18:12:31 (27%)]

Ga jij op cursus voor F ? Voor de gezelligheid neem ik aan. Toen ik voor F opging wist ik nog niet een honderdste van wat jij weet.

FET: de pentode misbruikt als dubbel diode geeft in de buistester aan er geen shorts zijn, gloei is goed maar de emissie in niks meer. Dat zegt nog niet veel want de buis komt niet op het lijstje voor. De andere buizen lijken nog goed.

[Bericht gewijzigd door fred101 op woensdag 1 september 2010 18:23:22 (48%)]

Henry, zet hem op! Succes! En breek een been ...

Eerste mogelijkheid voor examen is waarschijnlijk 3 november te Amersfoort.

Op 1 september 2010 18:13:34 schreef fred101:
Ga jij op cursus voor F ? Voor de gezelligheid neem ik aan. Toen ik voor F opging wist ik nog niet een honderdste van wat jij weet.

Maar mijn laatste cursus (EMSI) was 12 jaar geleden . Het is voor de vorm en om wat te orienteren op wat te wachten staat aan examenvragen, maar misschien ook wel niet, 35 lessen... Veel herhaling.

Al een oefenexamen bekeken, nog niet ingevuld, maar voor sommige dingen toch wat moeten ophalen. En de voorschriften he...

Op 1 september 2010 21:46:32 schreef rbeckers:
Eerste mogelijkheid voor examen is waarschijnlijk 3 november te Amersfoort.

Dat is net wat te vroeg, of ik moet een spoedcursus volgen.

Geef ik je wel een spoedcursus, je weet dat buizen en cw verplichte onderdelen zijn? Digitale technieken is geschrapt en er is een verplicht hoofdstuk network analyse bijgekomen. Dingen berekenen hoeft niet meer, je mag het nu gewoon in smith uittekenen. Als er toch gerekend moet worden mag dat mbv een rekenlineaal.

Ach, we mogen allemaal toch wel eens dromen

De philips heeft vanavond gespeeld. Fantastisch geluid zit erin. Met mijn stiekempjes aangepaste ingangsfiltering naar eigen recept, zit er geen spoortje brom op. Zonder signaal is de luidspeaker zo stil dat ik dacht dat hij defect was en niet werkte.

Er zit maar een probleem in. De radio speelt op vol vermogen, en wat zit er een sound in zo'n 70 jaar oude speaker, of niet. Met fingerspitze geful kan ik het volume binnen een graag of zo regelen tussen iets of niets. Er zit geen volume regeling in die het audio regelt. Hij regelt het RF signaal door de RF buis dicht te knijpen. En de RF buis hoort een E455 te zijn maar is hier een E446. De 455 is een tetrode met variabele versterking. De 446 is een pethode. De 455 werkt met -39 tot -1,3V. De 446 heeft voor het zelfde verschil in Ia maar -5 tot -1,5V nodig. Dat klopt met de bevindingen als ik aan de potmeter draai.

Ik zit er aan te denken om de gridspanning via een spanningsdeler terug te brengen naar bv -7V. Alleen mag er niet minder dan -1,5V op het grid komen anders wordt het een superreg ben ik bang. Ik heb toevallig geen E455 rond slingeren. Daar hoef ik niets eens voor te zoeken, dat weet ik zeker.

Niet te geloven, zo oud en alleen de twee elco's waren niet goed meer. Alle weerstanden en condensators waren nog correct. Ook alle C's getest op DC doorslag, capaciteit en als mogelijk ESR.

EDIT:
Wat foto's:

http://www.hamforum.nl/viewtopic.php?f=51&t=688&p=5582#p5582

Edit2:
De volume regeling werkt. Alleen zit er wat vertraging in. Zal wel komen door dat de elco's groter zijn. Hij staat ook weer op frequentie, ten minste min of meer. De eigenaar heeft toch geen idee over wat meters zijn.

Enige wat er nog moet gebeuren is optisch werk aan de kast en het huidige 12V (oude philips auto-bajonet) schaallampje vervangen door iets anders. Er staat maar 4V op de aansluiting.

[Bericht gewijzigd door fred101 op zaterdag 4 september 2010 23:33:55 (10%)]

Vanavond het audiogedeelte van de BITX gebouwd, zie http://www.pi4raz.nl/index.php?option=com_smf&Itemid=47&topic=…

Na het verhelpen van een soldeerfout (C8 op de verkeerde kant van R89), en een tinsluiting na het verhelpen van die soldeerfout (natuurlijk) werkt dit gedeelte.

Alleen een beetje te goed,als het volume wat te ver open staat dan begint de boel te motorboaten. Misschien een ongunstig massaspoortje. Ik heb ook alleen het bovenste gedeelte getest (alleen 12V op +RX), zonder motorboaten, dus het gaat fout door de hoge versterking van de microfoonversterker (open ingang btw) en de LF-versterker samen. 36dB+36dB+20dB...

Maar goed, dat kan nooit optreden want de delen zijn normaal nooit gelijktijdig aan.

Het is me gelukt dit gedeelte binnen 5*5cm te bouwen, net als op dat forum (zwevend). De zwarte lijn geeft 5cm aan (halve eurokaart in lengterichting).

Nog geen bericht van de Veron, beetje traag.

@Fred: Alleen twee elco's kaduuk? Wat voor condensators zitten er verder nog in, van die oliepapier dingen verzameld in vierkante blikjes?

En [ot] welke software toon je daar?

Er was ook nog een weerstand kapot, daar zat het kapje los op. Er zitten maar weinig dingen in zo'n radiotje. Er zitten twee condensators welke volgens mij opgerolde folie of papier zijn. Dan wat platte vierkanten in was, ik denk mica. Er zit ook een blik in met daarin 5 condensators. Geen idee watvoor want dat blik is dicht. Een soort multicondensator. Over de meeste staat maar een paar volt. De hoogste spanning over een condensator in dit ding is 225V bij volume vol open. Anders 200V. Alle condensators zijn uitvoerig getest tot boven wat nodig is.

Die software is simetrix.

Henry, in het originele bitx schema staat een fout in de aansluiting van de LM386. Maar gezien jij die van een andere site volgt zal dat wel goed zitten.

Ik heb bij de mijne wel een bypass condensator zitten op pin 7 en ik heb bas-boost toegevoegd. Ik heb geen last van motorboaten ofzo. Als je de mic and luidspeaker schakeling te gelijk aan hebt stuur je de versterkte ruis van microfoonversterker zo de ingang van de opamp in.
Tussen 1 en 8 een weerstand brengt de gain wat terug. Zou je ook regelbaar kunnen maken.

[Bericht gewijzigd door fred101 op zondag 5 september 2010 19:09:10 (31%)]

Op 5 september 2010 08:41:30 schreef fred101:
Die software is simetrix.

Ohja, moet ook nog even op de Linuxbak.

Henry, in het originele bitx schema staat een fout in de aansluiting van de LM386. Maar gezien jij die van een andere site volgt zal dat wel goed zitten.

Dat klopt, dat zit goed.

Ik heb bij de mijne wel een bypass condensator zitten op pin 7 en ik heb bas-boost toegevoegd. Ik heb geen last van motorboaten ofzo. Als je de mic and luidspeaker schakeling te gelijk aan hebt stuur je de versterkte ruis van microfoonversterker zo de ingang van de opamp in.
Tussen 1 en 8 een weerstand brengt de gain wat terug. Zou je ook regelbaar kunnen maken.

Het is alleen met beide versterkers aan, komt normaal niet voor.

Vanavond de BFO en balansmixer erbij gebouwd: http://www.pi4raz.nl/index.php?option=com_smf&Itemid=47&topic=…

Helaas heb ik geen FT37-43's, daarom een FT50-43 gepakt, ietsje groter. Ik kan het later nog wel vervangen. Ook geen 8.2µH spoeltje, is 6.8µH geworden, en de trimmers zijn 22pF.

Mijn MF is 9MHz, met 27MHz overtone kristallen. Die had ik nog liggen van een oude (en nooit afgekomen) SSB ontvanger (Daar hadden ze dezelfde functies, BFO's en ladderfilter). Ik heb 9 stuks op een kristaltester gezet, 4 die het dichts bijelkaar zitten (9008.26 - 9008.55kHz) voor het toekomstige filter geselecteerd en eentje die daar boven zit geselecteerd voor de BFO (9008.60kHz).

BFO opgebouwd, en getest... kan ik maar 70Hz verschuiven met de trimmer. Een massa draadje ligt 2mm van het trimmerpootje||33pF vandaan, maar niet aangesloten. Die afstand is klein genoeg voor een klein condensatortje . Doorverbonden en nu kan ik een kHz varieëren, of dat genoeg is weet ik nog niet.

De balansfilter opgebouwd en getest, met een 250Ω potmeter op de uitgang ingesteld op minimaal signaal op de HF-in/uitgang, daarna een fluittoon via de mic-versterker voor een DSB signaal op de scoop.

Dit modulair opbouwen werkt wel verslavend...

Ziet er netjes uit.
De BFO moet straks op ongeveer 1/3 van de zijband doorlaat kromme (ik zeg het een beetje krom) van het X-tal filter worden afgeregeld.
Met 1kHz haal je dat wel als het goed is.

Kijk ook hier eens op de site van Leonard KCØWOX, http://golddred.ipower.com/kc0wox/
Met name de video's zijn zeer goed.

Wij hadden bij de zelfbouwers ook wat motorboten van de LF trap. Met een juiste belasting (speaker) was dit opgelost.

[Bericht gewijzigd door Hugo Welther op maandag 6 september 2010 00:36:52 (16%)]

Ziet er goed uit. Ik zou wel de bfo en vfo afschermen. Dat bleek bij mij in ieder geval nog al nodig. Ik heb hem ook modulair gebouwd.

http://www.hamforum.nl/download/file.php?id=640&mode=view

Ik heb het even helemaal gehad met gaatjesprint...

Ondanks een rechtstreekse massaverbinding aan pootje 4 en luidspreker, en direkte massaverbindingen vanuit de BFO en mic-versterker, blijft dat ding pruttelen als eindversterker en mic-versterker beide aanstaan. Ook de mixeringang is gevoelig voor oscillatie.

Ik ga nu wat print zagen en ugly bouwen.

Btw, ik had het gisteren over een SSB-ontvanger,die is afgeleidt van dit ontwerp.

Daarbij heb ik dit gesodemieter niet gehad, maar die print is dubbelzijdig, veel massa. En met blikschotjes.

Ik heb op gaatjesprint eens een breedband versterker, 60MHz, gemaakt.
Zonder blikken schotjes oscilleerde die versterker.

Ik heb de printen nog liggen van die Elektuur ontvanger. Volledig gebouwd, maar nooit aan de praat gekregen.

@Henry, neem eens contac top met mijn broer. Die heeft de BITX20 op gaatjes print gebouwd en die werkt voor zover ik weet perfect.

Toch nog eens aan het meten geweest in het hele LF circuit. Het moet ook op gaatjesprint lukken, en 9MHz is ook nog niet erg hoog... Hier het schema:

Mike_in heb ik even kortgesloten, dan kan die sowieso geen invloed hebben op de rest. Als ik aan de volumepot draai dan zie ik op de basis van Q16 een sinus rap opkomen, die hoor ik ook. Maar op de basis van Q25 blijft het nagenoeg stil, en Q15 geeft blijkbaar net genoeg ruis om de oscillatie op gang te helpen.

*Het zit ergens op het knooppunt R78, C79, Q16 en Q25 fout, maar ik zie het nog niet. Het is maandag... ik pak een frisje en kijk het nog eens na.

@Hugo: Wat is er mis met je SSB ontvanger, ik heb zelf kristalfilter t/m audioeindtrap gebruikt en dat stuk werkt prima.

Op 6 september 2010 21:58:21 schreef rbeckers:
Ik heb op gaatjesprint eens een breedband versterker, 60MHz, gemaakt.
Zonder blikken schotjes oscilleerde die versterker.

Maar werkend met schotjes, en dat is toch knap.

Edit:

*Daar zit het dus ook niet, op Q15 dezelfde sinus... C75 verdubbeld, dat scheelt wat, maar de ingang kortgesloten, en dan nog ellende, dat zou dan via de voeding gaan...

Moet er geen basis naar massa weerstand bij Q16 ?

Wel raar dat het op de basis van Q25 rustig blijft. Op de emitter van Q16 moet toch ongeveer het zelfde signaal staan als op de basis. En via R89 dus ook op Q25 lijkt me. Welliswaar een stuk kleiner vanwege de deler met R77.
C47 is 0 pF? Wat gebeurt er zonder C79 ?

Op 7 september 2010 00:07:25 schreef fred101:
Moet er geen basis naar massa weerstand bij Q16 ?

Nee, die zit in Q25.

Wel raar dat het op de basis van Q25 rustig blijft.

Foutje van mij, er is daar 36dB versterking... moet je de probe wel goed gebruiken...

Zie edit, het zit in de mic-versterker, en komt via de voeding. Maar
als ik die rechtstreeks op de polen van de labvoeding zet dan houd ik de rommel...

C47 is 0 pF? Wat gebeurt er zonder C79 ?

C47 is een weesje, overgebleven van een vorige versie.
Niet zonder C79 getest.

Edit: Idd de voeding. Het enige wat ik kan doen is zorgen dat de LM386 minder rotzooi op de voedingslijn uitbraakt, pin 6 beter ontkoppelen. Zoals gewoonlijk dus.

Morgen verder, er moet weer gewerkt worden.

Leuk, jongensradio leeft weer

Ik heb destijds de powerversterker van mijn transceiver ook gemaakt op gaatjesprint. Maar dat doe ik niet meer. Heel veel werk om het stabiel te krijgen. Dan heb je een draadje van 2cm, en als je aan de ene kant van het draadje meet staat er geen HF, meet je aan de andere kant dan staat er ineens 2V HF op.
Daarna ben ik ook maar overstapt op dead-bug. (ziet er lelijk uit, maar het werkt)

@fred: die schakeling werkt anders. Deze schakeling stabiliseert zichzelf als volgt (Q16 even buiten beschouwing gelaten):
Q25 staat gewoon netjes in klasse A ingesteld, dus er staat 0.7V op de basis, en er loopt bijna geen stroom in (in vergelijking met de stroom door R77,R89 en C18)

Nu loopt er op drie manieren stroom naar de basis van Q25.
1. Via R89 tegenkoppeling.
2. Via R77 spanningsdeler.
3. Via C10 audio.

Het ding is stabiel DC-ingesteld door de spanningsdeler R89/R77; Over R77 staat 0.7V; Dus op R89 staat 0.7*22/3.3=4.4V. Als de spanning over R89 wat zou stijgen, gaat Q25 meer open, daalt de spanning op de collector van Q25, en dus ook over R89. Op deze manier werkt de stabilisatie.
Als er via C10 audio-stroom in wordt gestopt, dan wordt dat gecompenseerd via R89 (Door R77 blijft de stroom constant, want de basisspanning blijft constant; de basisstroom is verwaarloosbaar klein) Als de stroom door R89 veranderd, dan verandert de uitgangsspanning.

Deze trap heeft (met ideale transistoren, die altijd 0.7V basisspanning hebben) een ingangsweerstand van 0 Ohm. Het is de stroom die je erin stopt die bepaald hoe groot de spanning is die eruit komt.

Om spanning via R89 op de basis van Q25 te krijgen moet toch eerst Q16 open zijn. Nu is 16 open omdat hij via de basiweerstand stroom krijgt. Dus Q25 krijgt ook stroom. Als hij open gaat trekt hij de collector naar aarde. Daardoor gaat Q16 dicht. Waardoor op zijn beurt Q25 dicht gaat. Hierdoor gaat Q16 weer open en begint het feestje opnieuw. Tenminste zo bedacht ik het maar ik heb er nog geen rekenlineaal bij gepakt. Dat was mijn eerste indruk. Met wat hulp van C79 om het geheel sinusvormig te maken. Een soort smith trigger zeg maar.

Leuk dat je weer boven water bent, nieuw semester of ben je nu klaar ?

R79+C80 is gewoon wat ontkoppeling van de voeding, je mag dat gewoon beschouwen als liggend aan voedingsspanning. De spanning op dat punt is niet van heel groot belang, zolang die maar wel zo hoog blijft dat Q16 kan blijven geleiden.
Kijk je naar de ruststroom, dan is dat prima in orde. Zoals gezegd staat er op de emitter van Q16 ongeveer 4.5V, dus er loopt ongeveer 1mA emitterstroom. De stroom door R78 kan maximaal zo'n 2mA bereiken bij 10V voedingsspanning, en de collector helemaal naar aarde, maar in de praktijk zal het kleiner zijn omdat de collectorspanning dan hoger is.
Nu weet je dus dat in totaal de stroom kleiner dan 3mA is, wat door R79 zo'n 0.6V spanningsval geeft, niet echt merkbaar, zolang de voedingsspanning maar boven de 10V.

Dit is trouwens een schakeling om te onthouden als je een signaal moet versterken dat uit een stroombron komt. De meeste schakeling werken goed voor een spanningsbron, deze werkt juist goed voor een stroombron. (Als je m aanstuurt uit een spanningsbron krijg je veel vervorming, maar ook een enorme versterking)

Ja, nieuw semester... Zucht...
Dit jaar hoop ik mijn masteronderzoek te maken. Gaat over simulaties van glas/silicium, (nee, geen buizen/transistoren, maar over het stofje zelf) Daarna ben ik dan ongeveer klaar.