MF trafo's afregelen

Voor een nog te bouwen buizensuper heb ik twee MF trafo's van Amroh, de 51 en 52 met een fabrieksafstelling van 467,5 kHz (volgens opschrift) op de kop getikt. Er bleek nogal wat mis, in beide was bij één van de spoeltjes maar een halve kern aanwezig, er bleek een interne condensator te ontbreken en een aansluitlip was afgebroken. Na wat doorzoeken heb ik nog een exemplaar weten te ritselen en nu heb ik dan twee goede (d.w.z ohms meten ze goed door, alle c'tjes zitten er in en de aansluitlippen zijn heel). Nu is de instelling uiteraard ontregeld.
De vraag is nu hoe die opnieuw af te regelen voor inbouw. Ik meen ooit ergens gelezen te hebben dat je dan iets moet doen met een belasting aan de secundaire kant. Wie weet raad ?
PS: ik heb een meetzender en oscilloscoop.

In deze discussie wordt de afregeling van MF-bandfilters besproken
http://www.circuitsonline.net/forum/view/message/1538919#1538919

De procedure die @FET voorstelt is het makkelijkst.
http://www.circuitsonline.net/forum/view/message/1538952#1538952

[Bericht gewijzigd door evdweele op (31%)]

Ed, dank je wel.

Ik meende dat het nodig was om er op voorhand voor te zorgen dat de filters in de buurt zouden zitten van de gewenste MF. Dat hoeft dus niet.

Op http://www.welt-der-alten-radios.de/technik-2-abgleich-53.html#10a en http://www.welt-der-alten-radios.de/technik-2-abgleich-53.html#10b staat beschreven hoe je de MF-bandfilters in een buizensuperhet moet afregelen.

De standaard-Philips-manier (zie links hierboven) is veel beter en bovendien eenvoudiger.

Juist,maar met een scoop aan het einde is het nog wat makkelijker,

Zo deden we het op de LETS..vroeger.

Interessant stukje over dat afregelen. Vroeger wel eens in zo'n buizenradio gekeken maar me nooit afgevraagd wat er onder die metalen kapjes zat.

Op 4 december 2014 00:23:42 schreef intake:
Juist,maar met een scoop aan het einde is het nog wat makkelijker

Een scoop heeft vooral toegevoegde waarde als je de doorlaatkromme van de middenfrequentversterker met een wobbulator wil bekijken. Maar de meesten van ons zullen niet over een wobbulator beschikken.
Voor het meten van het gedemoduleerde laagfrequentsignaal volstaat een AC voltmeter met een wijzerinstrument.
Een scoop geeft uiteraard ook het niveau van het LF-signaal aan.

Een RF oscillator, gesweept met de zaagtandspanning van de scoop , werkt ook hoor

[Bericht gewijzigd door Henry S. op (75%)]

Iedereen bedankt voor de antwoorden. Het gaat zo wel lukken.
Overigens heb ik idd geen wobbulator. Wel een multimeter waarvan ik geen idee heb hoever het freq. bereik gaat. Zal ongetwijfeld in de handleiding hebben gestaan. Maar mijn Hamegscoop gaat tot 20MHz.

Je hoeft alleen de laagfrequent output te meten.
De meetzender moduleren met 400 of 1000 Hz en afregelen op het luidste signaal in/aan de laagfrequentversterker.
Meten aan de luidsprekeruitgang of over de uiteinden van de volumeregelaar.

Op 4 december 2014 10:27:33 schreef mel:
[...]Een RF oscillator, gesweept met de zaagtandspanning van de scoop , werkt ook hoor

Dat is een wobbulator. :-)

En de RF-output laag houden, anders hoor of meet je te weinig verschil. En steeds op de MF (hier 467,5 kHz) laten staan; geen andere frequenties.

Wobbelen is helemaal niet gemakkelijker en zeker niet sneller dan de Philips-methode! Je ziet wel een mooi plaatje, maar je weet helemaal niet of dat het optimum is.

Voor de duidelijkheid nog even met de Philips-methode: je MOET beginnen met de kerntjes goed uitgedraaid. Daarna, een voor een, kerntje indraaien en maximum audio zoeken; niet meer aankomen. Volgende kerntjes idem; klaar.

Het is echt simpel. Wat het ingewikkeld maakt, is dat er nu alweer drie doorheen zitten te roepen dat het anders en ingewikkelder moet. :)

[Bericht gewijzigd door Frederick E. Terman op (12%)]

Blijft dat je beter kunt zien als horen. vergelijk het maar op het gehoor (volgens de F.E.T methode) en daarna nogmaals met een scoop of meter,je zult zien dat het toch wat verschil is (beter meestal)
En je hebt een scoop.

Het zal wel parallel gaan lopen want dit is mijn eerste super die ik wil bouwen en dan wil ik niet alleen het resultaat horen maar toch ook kijken hoe de signalen er uit zien.

Wat ik mij afvroeg waarom je overal leest dat je de HF met 400 Hz moet moduleren. Ik kan me daar geen enkele reden bij voorstellen anders dan dat de freq. wel in het hoorbare gebied moet liggen.
Mijn meetzender heeft 555 Hz als interne mod. freq. Dat kwam toevallig zo uit en ik heb geen moeite gedaan om componenten te gaan uitwisselen om naar die 400 te gaan.

Het HF signaal moet ik via een condensator (paar honderd pf ?) aan het rooster van de mengbuis ECH81 toevoegen. Dat is ook de eerste trap in de ontvanger. Er is geen HF voorversterker.
Maar dan moet die ECH81 wel werken toch ? Daarom dacht ik dat die MF trafo's wel een beetje in de buurt zouden moeten zitten zodat je zeker weet dat als je niets hoort er een probleem in de Mengtrap moet zitten.
Maar dat zie ik blijkbaar te moeilijk in.

De modulatie toon zal niet zo veel uitmaken als hij maar fatsoenlijk hoorbaar is.

Het maakt niet uit met frequentie wordt gemoduleerd, als het maar past binnen het bereik van de ontvanger.
Die is voor AM ergens tussen 50 Hz en 6 kHz.
400 Hz en 1000 Hz zijn standaardwaarden voor de meeste laagfrequentmeetinstrumenten. Maar als het 500 Hz is werkt het ook.

Als de gelijkstroominstellingen van de E(C)H81 (het heptode gedeelte) goed zijn zal een HF-signaal op het eerste rooster versterkt aan de anode tevoorschijn komen.
Mocht dat niet het geval zijn, dan kan via een condensator het signaal direct op de eerste kring van de middenfrequent worden gezet om te testen.
Afregelen gaat dan niet goed omdat de anodekring van de E(C)H81 anders belast wordt dan in de bedrijfstoestand.

Eigenlijk hoef je helemaal niet te moduleren, als je maar een manier hebt om de signaalsterkte te beoordelen.
Op de sterktemeter, bijvoorbeeld; of door de anodestroom van een MF-trap te meten (meer signaal is minder anodestroom).

De meetzender zou ik gewoon op de antenne-ingang aansluiten.
Dat is niet alleen gemakkelijker, maar zo beïnvloed je ook geen instellingen.
Als je denkt dat het MF-signaal er dan niet door komt, heb je het nog nooit geprobeerd.. :)

HET grote nadeel van afregelen met de wobbelaar (die we hier trouwens niet eens hebben, begrijp ik) is dat het heel gemakkelijk is verkeerd af te regelen. Je ziet wel een plaatje, maar weet niet waaraan je moet draaien, en op het laatst staat alles een beetje fout. De vorm klopt dan enigszins, de amplitude niet meer.

De Philips-methode heeft dat nadeel niet; ook met een ongeoefende persoon is een juiste afregeling daarbij gegarandeerd.

Eigenlijk hoef je helemaal niet te moduleren, als je maar een manier hebt om de signaalsterkte te beoordelen.
Op de sterktemeter, bijvoorbeeld; of door de anodestroom van een MF-trap te meten (meer signaal is minder anodestroom).

Maak het nou niet ingewikkelder dan het is :-)
Gewoon moduleren en afregelen op maximale geluidsterkte, waarbij het signaal uit de meetzender steeds zo klein mogelijk wordt gehouden.
Als je het gepiep niet wil horen een weerstand van 5 ohm in plaats van de luidspreker en meten met een analoge AC voltmeter.

Ah oui, touché, m'sieur Pussycat!

Ja, zo'n mooie grote mV-meter op de werkbank, dat regelt lekker en nauwkeurig af.

Als je denkt dat het MF-signaal er dan niet door komt, heb je het nog nooit geprobeerd..

Dat klopt, dit wordt mijn eerste super en een meetzender heb ik ook nog nooit eerder gehad of gebruikt. Voor alles een eerste keer he

Over welke ordegrootte van spanningsniveau wat er op de antenne moet hebben we het eigenlijk ?

Op 4 december 2014 19:01:31 schreef evdweele:...Als je het gepiep niet wil horen een weerstand van 5 ohm in plaats van de luidspreker en meten met een analoge AC voltmeter.

Er zijn vele wegen die naar Rome leiden. Ik hou ook niet van dat gepiep (vooral mijn echtgenote vind dat niets, want meestal gebeuren dit soort klusjes 's-avonds op mijn zoldertje terwijl de eega al in de echtelijke sponde ligt te lezen).
Ik bied ongemoduleerd signaal aan, schakel de AVC uit (AVC lijn aan massa) en sluit een hoogimpedante meter (BVM, FVM) aan over de belastingweerstand van de detector. LF gain kan hierbij gewoon dicht.

Over welke ordegrootte van spanningsniveau wat er op de antenne moet hebben we het eigenlijk ?

Als de meetzender op de antenne-ingang wordt aangesloten zal een signaal op de middenfrequentie met 0,5 mV waarschijnlijk al sterk genoeg zijn, als het al niet teveel is.

De ontvangstgevoeligheid van een fabrieksradio ligt meestal rond of onder de 10 µV op de middengolf.
Een signaal op de middenfrequentie dat via de antenne binnen komt behoort flink te worden onderdrukt. Dat gebeurt meestal met een extra sperfilter aan de antenne-ingang.
De afgestemde antennekring onderdrukt ook middenfrequentsignalen die via de antenne op de ingang terechtkomen.

Als je een fabrieksradio ter beschikking hebt kan je alvast wat testen met je meetzender.
----
Nog een tip voor het aansluiten van een meetzender op een antenne-ingang die bedoeld is voor een langdraadantenne.
Omdat de impedantie van een meetzender meestal 50Ω of 75Ω is, wordt een aanpassingsnetwerkje gebruikt om de impedantie te corrigeren. Dat noemde Philips vroeger een 'kunstantenne'. Hieronder 2 voorbeelden.

Ik denk dat de Philips-methode (afregelen op maximum audio) vooral geschikt is om MF-trappen van transistorsupertjes af te regelen. Deze bestaan gewoonlijk niet uit bandfilters maar uit 3 of 4 losse LC-kringen tussen de MF-trappen.

Nadeel van de Philips-methode in buizenradio's is dat de bandbreedte van de MF-vsterker te smal wordt, waardoor het LF-signaal erg dof klinkt.

Waar baseer je die mening op?

Hier het afregelvoorschrift uit de servicedocumentatie van de Philips B5X95A.
En in honderden andere radiodocumentaties staat precies hetzelfde.

[Bericht gewijzigd door evdweele op (22%)]

Philips specificeert de overall bandbreedte vaak in de service documentatie. Die is vaak 11khz, breed zat voor de meeste MG-zenders.
Ik luister meestal 's avonds en een goede selectiviteit is dan wel prettig tegen fluit en splatter.
Misschien mis je daarmee een halve kilohertz aan audiobereik bij sommige zenders die érg breed uitzenden. De BX360a plank is bijzonder selectief (een fractie selectiever dan een Yaesu FRG-7, die is 10khz in de AM-stand) en dat vind ik zeer prettig. Bij de meeste zenders is er geen toename in hoge tonen als ik de radio net naast de zender zet, of je hebt dan meteen last van de buurzender.

De methode die beschreven staat in de docu van de BX310a werkt voor mij prima. Ik vind het wel een leuk klusje :)

[Bericht gewijzigd door Ledlover op (37%)]