4,5kHz Audiofilter, Zeezender Veronica

@saturnus:Toko RB spoelen neem ik aan ?
Ja die hebben best wel een goede Q en zijn klein van formaat.

@weardguy:Misschien is het koolstof in de microfoon samengeklonterd,even losnemen uit de hoorn en een paar keer kloppen wil wel eens helpen.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op maandag 5 januari 2015 18:19:18 (41%)]

Ik lees net dit:
http://www.circuitsonline.net/forum/view/message/1679508#1679508

@Hubie,ja dat klopt,toko spoeltjes.

@saturnus:Dacht ik al
@FET:Eigenlijk nooit begrepen waarvoor die pupin spoelen van 88 mH in de telefonie voor gebruikt werden maar na het lezen van dat verhaaltje over echo op de telefoonlijn i.v.m. phonepatches lijkt het mij dat ze daarvoor gebruikt werden ?
Heb er vroeger nog RTTY mark en space filters mee gemaakt die haarscherp waren als je goede condensatoren gebruikte (styroflex in mijn geval)

Pupinspoelen werden gebruikt om de L van de lijn te verhogen, zodat de verhouding L/C meer richting R/G kwam (zie: transmissielijn).
Daarmee verminderden de verliezen (ondanks de extra draadweerstand in de spoel), en - belangrijker - verminderde de vervorming.
Door het 'pupiniseren' werd lange-afstandtelefonie pas mogelijk.

Helemaal L/C = R/G ging niet om praktische redenen, maar het was een hele vooruitgang, al was het een dure operatie: iedere 1800 meter een spoel in iedere draad.

Met de intrede van modems voor dataverkeer, die met hun ingebouwde equalizers zelf de lijnen konden egaliseren, moesten de pupinspoelen weer verwijderd worden omdat die de hogere frequenties afsneden. Ook dat was duur... maar noodzakelijk door de hogere vraag naar bandbreedte.

De inmiddels ingevoerde spraakversterkers konden ook 'geëffend' worden met hun eigen equalizers, zodat de pupinspoelen ook echt niet meer nodig waren.
Amateurs hebben nog jaren plezier gehad van de, nu overtollige, reservevoorraden.

pupinspoelen 22/88 zijn prima dingen voor de amateur

@mel:22/88 klopt helemaal ze hadden 2 wikkelingen,de ene rood en de andere groen draad.
@FET: Is nu inmiddels een collectors item geworden denk ik.

Het verbaast me eigenlijk hoe weinig je die pupinspoelen ziet (op radiomarkten enzo) als je je realiseert hoe ontzettend veel ervan moeten zijn gebruikt in alle telefoonlijnen in de hele wereld.

De spoelen die amateurs gebruikten waren bijna altijd nieuw, uit overtollige voorraden.
De gebruikte spoelen zaten vaak in kasten, die in hun geheel verwijderd werden. Ik heb er wel eens eentje gesloopt, daar kwamen meen ik 32 spoeltjes uit.
Maar ik vrees dat zulke kasten vaak bij het oud metaal terechtkwamen.

Op mn werk hebben ze zelfs een 10 kW scheepszender(splinternieuw) in de oudijzerbak gegooid. Ik kwam net te laat....

Auw. Dat had je dan maar beter helemaal niet kunnen weten...

@mel:Heb ergens in de jaren 90 nog net kunnen voorkomen dat zo'n splinternieuwe kanariegele noodzender in de container werd gegooid.
Stelletje barbaren

Weinig reactie van de TS, die zit natuurlijk al die potkernen vol te wikkelen met apenhaar(zeer dun koperdraad)

De TS komt altijd weer boven water Hubie! Het was een beetje druk met andere dingen. Niets ergs ofzo, maar soms kom je gewoon even niet aan je hobby toe, helaas.
Leuk om dat hele verhaal over de historie van de gebruikte impedantie in de telefonie te lezen.

En FET had gelijk, ik heb een foutje gemaakt in de simulator. De eerste spoel vanaf de ingang is idd 22,7mH en géén 27,7mH.
En dan ziet de filtercurve er rond de 4kHz een stukje strakker uit.

Als ik een paar condensators vervang door standaardwaardes en de spoelen laat zoals ze zijn dan presteert het
voor mijn doel ook nog prima. Het loopt iets verder door.
(Handig trouwens beste heren moderators, die nieuwe uploadfunctie werkt erg fijn!).

Schema met de gekozen waardes:

Als je je echt aan de opgegeven waardes wilt houden kun je er altijd nog voor kiezen om de condensators samen te stellen. Bijvoorbeeld de eerste C van 49,5nF te vervangen voor drie parallel geschakelde C'tjes van 47nF, 2,2nF en 300pF. En die spoeltjes zijn toch niet zo moeilijk te maken voor de juiste waarde? De eerste spoel van 22,7mH zijn 36 wikkelingen 0,2mm draad op 16mm pvc installatiebuis. Uitrekenen hoelang het spoeltje ongeveer wordt, net daaronder en daarboven twee kleine gaatjes boren in de pvc buis. Draadje onderaan door de gaatjes priegelen, pvc pijpje in de kop van een boormachine klemmen en handmatig op wikkelen door aan de boorkop te draaien. Eenmaal gewikkeld aan drie kanten een streepje lijm uit een lijmpistool over de wikkelingen en klaar. Overtollig pvc pijp afzagen met een ijzerzaagje en het spoeltje is kleiner dan 16x16mm.
Als je een goede LC meter hebt kun je een paar wikkelingen extra aanbrengen en dan meten en afwikkelen tot het helemaal klopt.

Momenteel werk ik met een klein AM zendertje om de oude buizenbakjes muziek te laten maken. De oscillator is een heel goedkoop maar stabiel dingetje gebaseerd op een ontwerp van SM0VPO. Het is één van de stabielste oscillators die ik ooit heb gebouwd, met dank aan de tip die ik een paar jaar geleden kreeg van FET. Kleine spoel en grote condensator in een LC kring.

En zo ziet mijn versie eruit en is inmiddels "ingeblikt" in een dikwandig aluminium eddystone kastje. Links naast het print schotje heb ik nog een buffertrapje aangebracht. Achter deze oscillator staan twee 2N1711 torren. Een als eindtrapje en de ander als emitter modulatortje.

Audio filtering doe ik momenteel nog digitaal met Breakaway Live.
Maar aangezien het morgen best wel slecht weer schijnt te worden en ik (eindelijk) niks te doen heb morgen, zal ik eens kijken of ik dit filterje inelkaar kan bakken.

Als je denkt dat karakteristieke Veronica geluid te krijgen dan heb je heel wat meer nodig. Dat zoete geluid werd gemaakt met een Pye compressor. Allerlei platen studio's gebruikten die ook om dat fijne geluid te krijgen. Kijk eens op Youtube. En dan komt nog de sweetspot te vinden met de juiste instelling. Als er belangstelling voor is kan ik daar een nabouw project van maken !
(er zitten o.a. transistoren in die niet boven de 200 kHz uitkomen.)

@Harrie Nak,ik denk dat je je vergist tussen milliHenry en microHenry

Dat denk ik ook. mH-spoeltjes 'op lucht' zien er uit zoals in wisselfilters voor luidsprekers: veel koperdraad.
Al kun je hier wel dunner draad gebruiken.

Hier is een online calculator:
http://www.colomar.com/Shavano/inductor_info.html

Je kunt de inductie en draaddikte kiezen en krijgt dan wikkelgegevens. Alleen staat de draaddikte in AWG, maar daar zijn ook wel weer tabellen voor.

Leuk om te zien dat jullie mooie metingen hebben gedaan aan het filter dat wij aan boord gebruikten om de bandbreedte binnen de perken te houden.

Ik zal de metingen bewaren in ons archief. ( met bronvermelding )
Jammer genoeg is het originele filter nooit boven water gekomen. ( om maar een beeldspraak te gebruiken. )

Juul - PE0GJG
technicus Radio Veronica t/m 1974

Op 1 maart 2015 02:26:44 schreef HarrieNak:
De oscillator is een heel goedkoop maar stabiel dingetje gebaseerd op een ontwerp van SM0VPO. Het is één van de stabielste oscillators die ik ooit heb gebouwd, met dank aan de tip die ik een paar jaar geleden kreeg van FET. Kleine spoel en grote condensator in een LC kring.

Ja, die zal wel erg stabiel zijn... En een lage output ?
De basis ligt aan massa !!

Vreemd, inderdaad. Het plaatje van SM0VPO heeft daar nog een C:

Misschien heeft Harry (SM0VPO; niet @HarrieNak) het plaatje later gecorrigeerd.