het recht om te repareren

Ik heb nodig: een merkrechtadvocaat, een marketingman, een electronica/softwareontwerper, een industrieel designer, een kastenfabriek, een goed contract met LG om panelen in te kopen, een testteam, een pot geld om het eerste jaar te overbruggen zonder verkopen. Wie biedt?

Of misschien doen zoals B&O het in de vroege dagen van de plasma deed; monitor van Panasonic inkopen en daar TV-electronica aanhangen.

mijn "stemrecht als consument" heb ik tien jaar geleden uitgebracht door mijn tv abbonnement op te zeggen, en wel om reden van het digitaliseren met setup kastjes met hun eeuwige upgrades, maar hoofdzakelijk vanwege de bedroevend slechte uitzendingen waar je tijd op gaat aan reclame, herhalingen en platvloers "ammusement".
Veel tijd erbij gekregen en mis alleen soms wat sport hoewel dat op internet ook voldoende te vinden is.

Net even een Miele gefixt, was na 27 jaar het toetsenblok van verrot. 20 jaar of meer doen met een Shitsung of L(otsa)G(arbage) zie ik niet gauw gebeuren!

Op 3 mei 2018 15:38:01 schreef maartenbakker:
Ik heb nodig: een merkrechtadvocaat, een marketingman, een electronica/softwareontwerper, een industrieel designer, een kastenfabriek, een goed contract met LG om panelen in te kopen, een testteam, een pot geld om het eerste jaar te overbruggen zonder verkopen. Wie biedt?

Of misschien doen zoals B&O het in de vroege dagen van de plasma deed; monitor van Panasonic inkopen en daar TV-electronica aanhangen.

Businessplan opstellen en naar de bank. Vervolgens de mensen werven :)

Ik neem de eerste van je af (mits die wel te repareren is :D)

Op 2 mei 2018 22:28:45 schreef maartenbakker:
Serienummer wegschuren is grijze import of gejatte handel dus weer iets heel anders.

Wegschuren van component-opdruk kan ook als doel hebben, bescherming tegen namaak.
Wordt vast ook wel "misbruikt" vanwege de (voor hun prettige) bijwerking dat het repareren bemoeilijkt. :(

[Bericht gewijzigd door vergeten op (11%)]

Op 3 mei 2018 18:22:39 schreef vergeten:
[...]Of als doel bescherming tegen namaak, wordt vast wel ook "misbruikt" om repareren moeilijker te maken. :(

Doet me denken aan deze blogpost van RuggedPCReview: http://www.ruggedpcreview.com/mt/archives/2016/08/why_we_take_thi.html

En dan vooral dit stuk:

we reviewed a tough-looking tablet its manufacturer said was specifically designed for the military and operation under the harshest conditions. It looked very tough indeed, but when our editors took it apart, it was like a half-finished science project inside. There were wires and loose connectors everywhere, things were not fastened in place, seals were inadequate or non-existent, and the internal layout and organization did not make sense.

Not surprisingly, that company went out of business shortly thereafter.

Repareren dient ook eenvoudig te zijn.
Het meest complexe apparaat, de computer, is eenvoudig te repareren.
Computer doet niets meer.
- controleer netspanning.
- controleer netsnoer.
- vervang muis.
- vervang toetsenbord.
- vervang beeldscherm.
- vervang systeemkast.
Een van bovengenoemde acties levert weer een werkende computer op.
Deze acties kan iedereen zonder speciaal gereedschap uitvoeren.
Om een kleuren-TV in de jaren 70 te kunnen repareren had je een goede opleiding en specialisch duur gereedschap nodig. Met de scoop en voltmeter zat je uren te meten en te raden waar de fout zou kunnen zitten.

NB:
Je kan zeggen:
- vervang KTV
Nog eenvoudiger te repareren dan een computer, maar dat is wel een dure reparatie.

Dat is een wel héééééél erg curieuze reparatieprocedure. Je vervangt daarin uitsluitend complete apparaten of accesoires. Dat is nou juist het probleem met de rotte Appels e.d. waarover geklaagd wordt en heeft dus niets met repareren te maken.

Bij een traditionele PC en in zekere mate bij een laptop, kun je door de modulaire opzet juist ook onderdelen uit je systeemkast vervangen zonder op componentniveau te moeten repareren. Denk aan voeding, moederbord, koeler, processor, geheugen, harde schijf, CD-ROM drive, cardreader.

Zelfs bij televisies is het nog haalbaar om met alleen een schroevendraaier basisreparaties te doen; je kunt voeding, mainboard of tcon swappen.

Overigens kon je in de jaren '70 een KTV vaak nog wel met een multimeter repareren, maar dan was goed begrip van de schakelingen noodzakelijk. Net als de overgang naar LCD en vooral plasma het reparateursbestand aan de onderkant van de markt flink heeft uitgedund, gebeurde dat destijds ook met de KTV en/of de getransistoriseerde televisie. Simpelweg omdat de omschakeling te zwaar was voor de wat minder theorievaste monteur.

Op 3 mei 2018 18:22:39 schreef vergeten:
[...]Wegschuren van component-opdruk kan ook als doel hebben, bescherming tegen namaak.
Wordt vast ook wel "misbruikt" vanwege de (voor hun prettige) bijwerking dat het repareren bemoeilijkt. :(

Dan gaat het vooral over het typenummer zoals ik ook noemde. Dat bemoeilijkt niet zozeer het namaken want een beetje concurrerende fabrikant heeft dat in 3 tellen gereverse-engineerd, maar voor de reparateur, voor wie het op elke minuut tijdwinst aankomt, is het een vervelend obstakel.

Op 3 mei 2018 18:20:44 schreef wvdakker:
[...]

Businessplan opstellen en naar de bank. Vervolgens de mensen werven :)

Ik neem de eerste van je af (mits die wel te repareren is :D)

Bank zegt geheid "ben je nou helemaal gek geworden", dus dat zou hooguit crowdfunding worden of wachten tot ik ooit met andere werkzaamheden waar ik het voorlopig sowieso druk mee heb, een reserve heb opgebouwd. Ik heb me als 12 jarig jochie ooit voorgenomen om zelf een TV te bouwen (toen ik de schema's en uitleg van Koerting las in Funkschau), en ik ben dat voornemen in elk geval niet vergeten. Om er een Tedje van Es van te maken is misschien een afgang, maar als de nood echt heel hoog is kan ik altijd nog eens een mailtje naar Manisa sturen of de duurzaamheidsvereiste haalbaar is.

Op 3 mei 2018 22:03:11 schreef maartenbakker:
Dat is een wel héééééél erg curieuze reparatieprocedure. Je vervangt daarin uitsluitend complete apparaten of accesoires....

Repareren is het toestel weer binnen zijn specificaties te brengen. De duurste en snelste oplossing is het toestel gewoon vervangen door een nieuw exemplaar. De goedkoopste qua materiaal is tot op componentniveau uitzoeken welk component defect is en deze te vervangen. Om het defecte component te vinden gaat veel tijd (=geld) in zitten. Een compromis kan zijn een deel van het defecte apparaat vervangen. Vooral als dat deel relatief goedkoop is. En reparatiekosten moeten omlaag. Dat kan met bijvoorbeeld standarisatie van delen van apparaten. In de computerwereld: Geluidskaarten van verschillende merken zijn tot op zekere hoogte onderling uitwisselbaar.

In het spraakgebruik valt 'het complete apparaat vervangen' als enige van bovenstaande mogelijkheden niet onder repareren (of onder het weer binnen de specificaties brengen, want dat doe je niet: het defecte apparaat is nog steeds niet binnen de specificaties en het nieuwe apparaat was dat al). Dan heeft de gebruiker het meestal over "ik heb een nieuwe gekregen". Ik denk dat dat onderscheid hier heel relevant is omdat het tenslotte om het recht om te repareren gaat, niet in eerste instantie over garantie of coulance. Wel geef ik je volmondig gelijk dat vervangen ook gewoon een rol speelt in de strijd om duurzaamheid; mijn mening over garantie en conformiteit laat ruimte over voor de fabrikant om niet conforme spullen in hun geheel te vervangen. Daar moet dan vanzelfsprekend wel voor een verantwoorde recycling zorg worden gedragen (strengere wetgeving).

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (35%)]

Op 3 mei 2018 21:08:24 schreef ohm pi:
Repareren dient ook eenvoudig te zijn.
Het meest complexe apparaat, de computer, is eenvoudig te repareren.
Computer doet niets meer.
- controleer netspanning.
- controleer netsnoer.
- vervang muis.
- vervang toetsenbord.
- vervang beeldscherm.
- vervang systeemkast.
Een van bovengenoemde acties levert weer een werkende computer op.

He?!

Op 3 mei 2018 21:08:24 schreef ohm pi:
Deze acties kan iedereen zonder speciaal gereedschap uitvoeren.
Om een kleuren-TV in de jaren 70 te kunnen repareren had je een goede opleiding en specialisch duur gereedschap nodig. Met de scoop en voltmeter zat je uren te meten en te raden waar de fout zou kunnen zitten.

NB:
Je kan zeggen:
- vervang KTV
Nog eenvoudiger te repareren dan een computer, maar dat is wel een dure reparatie.

Controleer netspanning
Controleer voedingskabel
Controleer scart kabel
Controleer videorecorder
Vervang videorecorder
vervang scartkabel
vervang netsnoer.

Euh?

Je gaat bij een complexe moeilijke pc eerst de klacht achterhalen. 'Doet niets' komt 9 van de 10 keer niet voor, zowel in een computerstoring als in een kapotte wasmachine.

Op 3 mei 2018 14:45:49 schreef maartenbakker:
Nodig niet altijd, wenselijk al iets vaker. Hangt ook van de toestellen af. In de prijsklasse "199 euro voor een TV" is 3 jaar een conforme levensduur, vermoed ik.
...
Mobiele telefoons blijven een jaar of 5 redelijk actueel dus in de hogere prijsklasse lijkt me 3 jaar niet conform.

Bij PC's valt op dat ze economisch weliswaar in 5 jaar worden afgeschreven maar gebruikstechnisch tot 10 jaar mee kunnen tegenwoordig. Als je tenminste niet het allergoedkoopste budgetmodel kocht.

het kan, maar is dat nodig?
stel ik koop privé een pc van 900€, die werkt 3jaar en begint te falen. ga ik er echt geld tegenaan gooien om die te herstellen? als het een laptop is zal hoogstwaarschijnlijk het mainboard eraan zijn. 200-300€ om te swappen en dan nog steeds een 3jaar oude pc hebben waarvan de marktwaarde nihil is geworden. zelf een dom laptop keyboard die stuk gaat, kost je al vlot 150-200€ om te vervangen (laatste collega gehad die het vroeg, dus weer de prijzen)
stel, voor mijn bedrijf koop ik diezelfde pc, na 3jaar boekhoudkundig afgeschreven en geenenkele bedrijfsleider wil tijd en geld verspelen door met oude hardware op de baan te gaan. daarom worden ze ook elke 3jaar vervangen.

Op 3 mei 2018 15:03:04 schreef wvdakker:

Er zijn genoeg systemen die met hardware van 5-10 nog uit de voeten kunnen. Sneller is niet altijd nodig. Enige wat die dan doet is sneller wachten.

ja, een pc kan het misschien nog net, maar wil je na 3jaar nog met herstelde oude hardware verder? zoals ik hier net boven al schreef neemt een bedrijfsleider het risico niet. als die pc nog eens faalt, kost het per uur meer dan de waarde van dat ding.

mijn sony TV kostte 550€, werkt nu al een jaar of 4-5 probleemloos. als dat ding kapto gaat... koop ik een andere. voor 550€ heb ik nu al een veel beter, groter, zuiniger toestel, dus waarom nog houden.

zelfde met wasmachienes, koelkasten, keukentoestellen... na 5jaar loont het herstellen niet meer, TENZIJ je het zelf goedkoop kan

Sommige mensen hebben vreemde ideeën over de levensduur van elektronische apparaten.
In 1995 had ik eens een heftige discussie met de financiële afdeling van een ambulancedienst over het vervangen van het mobilofoonnet. Dat was inmiddels 20 jaar oud en vertoonde diverse gebreken en viel minstens 1 maal per maand geheel uit. Het was nog te repareren omdat er van gesloopte mobilofoonnetten nog wat bruikbare delen bewaard waren en een transistor of een elco was ook nog geen ernstig probleem. Maar de betrouwbaarheid van het geheel was ronduit slecht.

De technische levensduur van zo'n mobilofoonnet werd door de fabrikant terecht op 10 jaar gesteld.
In de 10 jaar voorafgaande aan deze discussie was er vrijwel elk jaar op gewezen dat het systeem op zijn laatste benen liep.

Volgens de afdeling financiën kon het systeem nog best een paar jaar mee. "Repareer het maar" kreeg ik te horen.
Toen ik vroeg hoe de man dat met zijn privéauto deed, of die ook 23 jaar mee moest gaan was het antwoord "Nee, die vervang ik elke drie jaar". Toen besefte hij pas dat dat niet zo'n heel slim antwoord was.

Er trad een paar dagen later een ernstig defect op dat niet direct was te herstellen en het mobilofoonnet lag daardoor een hele week plat.
Toen kon er binnen 2 weken een nieuw mobilofoonnet worden neergezet.

Na een meer dan een eeuw van razendsnelle technische ontwikkeling zijn we waar we nu zijn.
Wat mij betreft is het niet realistisch te denken dat de situatie zoals hij nu is decennia zo zal blijven. Sommigen beweren zelfs dat we tegen allerlei grenzen aan zullen groeien.

Repareren zal niet terugkeren in de betekenis die het had, maar ik ben optimistisch en voorzie wel een overgang naar duurzaamheid. Producten en diensten die duurzaam omgaan met de beschikbare energie en grondstoffen. Repareerbaarheid kan daar een onderdeel van zijn, maar het hoeft niet. Als de fabrikant het afhandeld, en daarmee meer een dienst dan een product verkoopt, denk aan licht als dienst van Philips, is het ook goed.

Ik las onlangs een artikel in de Volkskrant over het leasen van spijkerbroeken.
Er schijnt een markt voor te zijn.
Dat zou met technische apparaten vermoedelijk ook kunnen, maar of je daar voordeliger mee uit bent? En wat gebeurt er met het apparaat (of spijkerbroek) als het defect of versleten raakt?

Nee, niet voordeliger. Minder kiloknallers. Verdrietig. De toekomst is grijs en saai.
Maar is het realistisch dat alles voor iedereen altijd maar "voordeliger" blijft worden ?

Voordeliger was een verkeerd gekozen woord. Ik bedoelde of daarmee het verbruik van grondstoffen kleiner wordt, de verspilling afneemt en het milieu minder wordt belast.
Vooralsnog zet ik daar vraagtekens bij.

Excuses, dan verstond ik u verkeerd. Dat is zo, van de verschuiving van een product naar een dienst verwacht ik an sich geen verduurzaming.

Maar het lijkt mij wel een praktisch uitgangspunt als er onder invloed van andere krachten verduurzaamd wordt.
Fabrikanten kunnen hun eigen product het beste repareren en recyclen, grote contracten afsluiten met (energie-) leveranciers etc.

Op 4 mei 2018 07:44:02 schreef evdweele:
Sommige mensen hebben vreemde ideeën over de levensduur van elektronische apparaten.

Volgens de afdeling financiën kon het systeem nog best een paar jaar mee. "Repareer het maar" kreeg ik te horen.

waar beleid ontbreekt, grijpen boekhouders de macht

Op 4 mei 2018 07:44:02 schreef evdweele:
Sommige mensen hebben vreemde ideeën over de levensduur van elektronische apparaten.
In 1995 had ik eens een heftige discussie met de financiële afdeling van een ambulancedienst over het vervangen van het mobilofoonnet. Dat was inmiddels 20 jaar oud en vertoonde diverse gebreken en viel minstens 1 maal per maand geheel uit. Het was nog te repareren omdat er van gesloopte mobilofoonnetten nog wat bruikbare delen bewaard waren en een transistor of een elco was ook nog geen ernstig probleem. Maar de betrouwbaarheid van het geheel was ronduit slecht.

De technische levensduur van zo'n mobilofoonnet werd door de fabrikant terecht op 10 jaar gesteld.
In de 10 jaar voorafgaande aan deze discussie was er vrijwel elk jaar op gewezen dat het systeem op zijn laatste benen liep.

Volgens de afdeling financiën kon het systeem nog best een paar jaar mee. "Repareer het maar" kreeg ik te horen.
Toen ik vroeg hoe de man dat met zijn privéauto deed, of die ook 23 jaar mee moest gaan was het antwoord "Nee, die vervang ik elke drie jaar". Toen besefte hij pas dat dat niet zo'n heel slim antwoord was.

Er trad een paar dagen later een ernstig defect op dat niet direct was te herstellen en het mobilofoonnet lag daardoor een hele week plat.
Toen kon er binnen 2 weken een nieuw mobilofoonnet worden neergezet.

Heb dit ook al meegemaakt. Probeer dit bij interventies ook altijd te melden: pas op geen wisselstukken meer, dit is een einde reeks,...

Bij grote bedrijven heb ik er geen compassie mee dat dit voorvalt, de managers moeten maar niet liggen slapen. En welbeschouwd hebben zij er ook geen last van, het zijn de operatoren die naar huis gestuurd worden en een tijdje technisch werkloos zijn.

Bij kleine bedrijven waar een machine defect geraakt net tijdens het druk seizoen dat is wat anders. Soms staan ze bijna in tranen of zitten ze bijna met de riek achter je aan.

Wel eens iets leuks meegemaakt: ik moest naar een (kleine) klant met een weegbrug met een heel oude aanduider(throughhole printen, ic's in voetjes,...). Was defect na een bliksem. Mijn baas zei: kijk even maar zeg tegen de klant dat we geen onderdelen meer hebben, wat ook zo was. Ze moeten de aanduider vervangen.
Ik doe de aanduider open, test een paar dingen, seriële communicatie naar printer was defect.
Klant komt naar mij toe, ik doe mijn uitleg. Die klant steekt zijn hoofd in de behuizing en zegt plots: 'ja maar, zou het niet kunnen die optocoupler zijn, ik heb die liggen, ga ik even halen en probeer het eens'.
Dat was het, helaas voor hen, niet. Maar ik stond er toch even van te kijken.

Op 4 mei 2018 06:52:33 schreef fcapri:
[...]
zelf een dom laptop keyboard die stuk gaat, kost je al vlot 150-200€ om te vervangen

Daar is de fabrikant voor het overgrote deel verantwoordelijk voor.

Mijn vorige laptop had een kapot toetsenbord (mechanisch defect, zelf gedaan). Nieuw exemplaar was minder dan 50 euro, en montage was 5 minuten werk.

Echter was dat een HP elitebook. Die dingen zijn (net als de meeste laptops van dat kaliber) redelijk gebouwd om op locatie gefixt te kunnen worden. Zit ook een ander prijskaartje aan.

Ding is inmiddels overigens 9 jaar oud en draait nog steeds bij mijn ouders.

Ik heb ook al een 11jaar oude hp staan. Wel al de helft van vervangen en ook zijn 6de accu al versleten. Hetgeen nog maar aantoond dat ze niet gemaakt zijn om 5-10 jaar te werken.

Collega op werk zijn klavier (dacht asus) was 189€. Heeft op ebay een recycled gekocht voor 35€. Met werkuren bij (klavier was hele bovenkant) zat die rond de 250€ bij hersteldienst en dat voor een laptoo van 3-4jaar oud

Op 4 mei 2018 06:52:33 schreef fcapri:
[...]

het kan, maar is dat nodig?
stel ik koop privé een pc van 900€, die werkt 3jaar en begint te falen. ga ik er echt geld tegenaan gooien om die te herstellen? als het een laptop is zal hoogstwaarschijnlijk het mainboard eraan zijn. 200-300€ om te swappen en dan nog steeds een 3jaar oude pc hebben waarvan de marktwaarde nihil is geworden. zelf een dom laptop keyboard die stuk gaat, kost je al vlot 150-200€ om te vervangen (laatste collega gehad die het vroeg, dus weer de prijzen)
stel, voor mijn bedrijf koop ik diezelfde pc, na 3jaar boekhoudkundig afgeschreven en geenenkele bedrijfsleider wil tijd en geld verspelen door met oude hardware op de baan te gaan. daarom worden ze ook elke 3jaar vervangen.

Boekhoudkundige afschrijving is (in Nederland) 5 jaar, technische levensduur vaak langer.

Een PC van 900 euro die na 3 jaar stuk is, is ook volgens de huidige normen absoluut niet conform. En zeer veel mensen laten die maken. De dagwaarde is in het slechtste geval 360 euro. Daar kun je nog best een voeding voor vervangen of harddisk + herinstallatie. Moederbord wordt al wat krapper maar is in sommige gevallen ook nog haalbaar. En mensen hikken ook aan tegen de vervangwaarde en het opnieuw inrichten, wennen aan nieuwe software, enz. Dat legt de lat vaak nog iets hoger. Afhankelijk van de klant begin ik bij een particulier na 5 tot 7 jaar over vervanging, maar niet iedereen wil dat en dan dring ik niet aan. Op zo'n moment kan een defect wel aanleiding zijn om ongezien te vervangen.

Bij een 3 jaar oude laptop moet je denken aan scharnieren die stuk zijn, harddisk die stuk is, eventueel DC-connector gaar. Je zou het mainboard kunnen vervangen, maar dat loont alleen bij dure types. De DC-connector zit soms op een los printje en soms niet. Als hij op het mainboard zit, is solderen opzich vaak te doen met conventioneel gereedschap.

Een laptoptoetsenbord hangt er nogal vanaf. Arbeid varieert van een kwartiertje tot enkele uren. Toetsenbord zelf varieert van 20 euro tot 300 euro. In de meeste gevallen blijf je makkelijk tot zeer makkelijk onder de 100 euro voor onderdelen+arbeid. Jouw collega had pech, of het aan de verkeerde reparateur gevraagd.

ja, een pc kan het misschien nog net, maar wil je na 3jaar nog met herstelde oude hardware verder? zoals ik hier net boven al schreef neemt een bedrijfsleider het risico niet. als die pc nog eens faalt, kost het per uur meer dan de waarde van dat ding.

Oftewel al de PC nog eens faalt, gaat hij alsnog weg. En de tijd dat je PC na 3 jaar hopeloos verouderd was, ligt al ver achter ons. Geen reden dus om hem meteen buiten te smijten.

mijn sony TV kostte 550€, werkt nu al een jaar of 4-5 probleemloos. als dat ding kapto gaat... koop ik een andere. voor 550€ heb ik nu al een veel beter, groter, zuiniger toestel, dus waarom nog houden.

5 jaar is denk ik wel conform voor die prijsklasse. Daarna nog 5 jaar 'recht om te repareren' support en ik ben al redelijk blij. En genoeg mensen die op die manier een goedkoop toestel overhouden voor de slaapkamer, logeerkamer, nageslacht dat op kot gaat, etc. Reparatie loont als die onder de tweedehandswaarde van het economisch verder afgeschreven toestel blijft. Ik schat voor jouw toestel de grens ruwweg op 75 tot 100 euro.

zelfde met wasmachienes, koelkasten, keukentoestellen... na 5jaar loont het herstellen niet meer, TENZIJ je het zelf goedkoop kan

En ook daar weer hangt het af van de prijsklasse. Conformiteit voor duurdere toestellen is ook nu al langer dan 5 jaar en simpele reparaties zijn alsnog gunstig in de reservetijd.

En let wel, bovenstaande is allemaal gebaseerd op de huidige situatie. Met relatief kleine veranderingen in de wetgeving kun je de zuinige consument en het milieu een aardig extra steuntje in de rug geven.

Ach, er is ook goed nieuws.

Ik heb vanochtend een oude server (1U, Intel, Xeon) van me uit een colocation rack bij XS4ALL gehaald. Deze is begin 2006 geïnstalleerd, heeft dus 12 jaar gedraaid en doet het nog steeds.

Vervangen door een veel goedkopere, virtuele machine, ergens in de cloud :-)

de cloud heeft ook zijn nadelen en daar kom je pas achter als het te laat is..

evengoed, een server in een datacenter heeft een minder zwaar leven als bij een gemiddeld bedrijf in de omgebouwde berging naar serverruimte met krap berekende airco. datacenters hebben ruime airco, stroombackup en gefilterde lucht. vooral dat laatste laat pc fans langer leven..