Aandrijving voor ketting-klok

Hallo dag Olivier, welkom alhier!

Uw vraag is behoorlijk gedetailleerd, veel beter dan de meeste nieuwkomersvragen alhier. Proficiat!

Toch wel wat vragen, op diverse niveaus:

* mechanisch: moet dat per se een fietsketting zijn? Zou een getande riem niet beter voldoen, zoals veelvuldig toegepast in 3d-printers en andere cam-apparaten?

* is het echt de bedoeling dat alle twaalf "wijzers" gelijkelijk gaan draaien, zoals ze volgens mij gaan doen in uw prentjes? Dan zie ik weinig of geen toegevoegde waarde in twaalf aparte wijzers, die toch allemaal maar dezelfde info kunnen bieden. Estetisch kan het misschien nog wel iets hebben...

* elektronisch gezien lijkt het een eitje: microcontroller (bv. ESP devkit of Arduino), GNSS-ontvanger om het juiste uur te weten, stappenmotor om de uitlezing in te stellen.

* de voeding is nog een verhaal apart. Een opzet zoals ik ruw schetste zal niet veel energie verbruiken. Maar vanwaar "een maand of meer"? Dat wijst op periodiek bezoek? ALS de boel in open lucht komt dan zou een voldoende ruim bemeten pv-paneel voor alle nodige stroom kunnn zorgen, met een bufferbaterij.

Het lijkt me een fraai hobbyproject, er zal best wel animo zijn alhier om er aan mee te knutselen! Als het de bedoeling is om er geld mee te verdienen dan zal er wel moeten gedeeld worden, dat is maar eerlijk en netjes.

[Bericht gewijzigd door Paulinha_B op vrijdag 28 maart 2025 18:35:25 (13%)]

is het echt de bedoeling dat alle twaalf "wijzers" gelijkelijk gaan draaien,

Volgens mij heeft de klok helegaar geen wijzers, maar wordt de tijd aangegeven door het zwart-gekleurde stukje fietsketting. Is het zwarte stukje bij de grote, buitenste kettingwielen dan is de tijd een heel uur, op de binnenste kleine wieltjes het halve uur. Interpoleren voor de kwartieren en minuten.

Zelf zou ik denken aan een 50Hz synchroon-motortje op lichtnet, met de juiste vertraging. Maar ik begrijp dat OP iets op batterijen wilt hebben. Misschien een stappenmotortje, aangedreven door een ESP32 o.i.d.? En hoe belangrijk is het nauwkeurig vasthouden van de tijd? De ESP32 heeft WIFI en kan gesynchroniseerd worden met time-servers. Was oorspronkelijk ook een functie in m'n ESP-32 scopeclock (een functie die ik zelf niet benut). (sorry Paulinha_B, zag na m'n schrijven pas dat dit *exact* gelijk is aan uw suggestie.... great minds think alike, zullen we maar denken.)

Ha, dat zwarte plekje op de ketting was me ontgaan. Een fraai concept, inderdaad!

Maar toch even relativeren, beste @nonius: er zijn soms ook minder grote geesten die toch evenzeer op dezelfde golflengte uitkomen

We lijken wel akkoord dat voeding het grootste vraagteken blijft.

Echt leuk bedacht. Ik heb er niet aan gerekend maar het aandrijven van een heuse fietsketting zal best wat vermogen kosten. Ik vraag me serieus af of je met een toch niet al te grote accu dit een maand kunt volhouden.
Overigens: Clock schrijf je niet als Clcok.

Als je per seconde wilt updaten zal het best wat energie kosten. Mag het bijvoorbeeld ééns per minuut, dan wordt het al een stuk minder.

Per seconde updaten lijkt me weinig zinvol aangezien de afleesnauwkeurigheid laag is. Het is *echt* analoog, oftewel, er wordt kennis, inzicht en ervaring van de gebruiker verwacht bij het (nauwkeurig) aflezen.

Overigens, de eerste klokken hadden slechts één wijzer; de minuten moest men zelf maar interpoleren. En over secondes maakte men zich al helemaal niet druk. Dus wat dat betreft is dit project ook een beetje 'back to basics'.

[Edit: de vorm doet trouwens wel heel erg denken aan de reed valves van een pulsejet).

Echt leuk bedacht. Ik heb er niet aan gerekend maar het aandrijven van een heuse fietsketting zal best wat vermogen kosten.

Vermogen is kracht x snelheid (omwentelingen per seconde) als de snelheid laag is dan is enkel wat kracht maar het vermogen kan best meevallen.

Het energie verbruik hangt dus sterk af van de snelheid en hoe vaak je de klok in beweging brengt. Maar continu heel heel erg langzaam beweging kost ook niet zo heel veel vermogen.

Ik zou voor een dergelijk project ook eerst een stappenplan maken. Waarbij het draaien op accu wel erg aan het einde komt. Pas als je over zaken nagedacht als update snelheid en welke motor de boel moet gaan aandrijven. En als je het dan deel werkend hebt op een 12V voeding dan kan je gaan meten hoeveel energie het verbruikt en dan kan je zinvol aan een accu gaan denken.

Als eerst allen zeer bedankt voor de reacties.

- De Klok betreft geen wijzers. Zoals nonius al zegt de schakels (zwart of goud) geven de tijd aan. De ketting blijft door lopen.

- Beweging per min was ook het idee. Excuses dat ik dit nog niet aan gaf.

- Heb bewust een fietsketting gedaan dit omdat schakels in 3D printen niet mooi en kwalitatief kan. Het gaat om een 12 speed racefiets ketting nu.

- het idee is dat er geld mee verdient moet worden en sta open voor meerdere voorstellen als in % uit eindelijk zelf een klok.

- een maand of meer omdat ik geen kabel wil en weet dat mensen zelf ook niet constant zin hebben om de accu te wisselen of iets. (eventueel met een USB-c aansluiting om te laden zou wel nog een optie kunnen zijn). Echter wil ik geen permanente kabel.

- De Klok is eigenlijk gewoon 12 uur. Dus voor de duidelijkheid 12x60
zou 720x moeten bewegen. Echter weet ik dat de ketting een andere telling heeft dus zou er eventueel nog een extra tandwiel tussen de motor en het kettingtandwiel zitten.

dus zou er eventueel nog een extra tandwiel tussen de motor en het kettingtandwiel zitten.

Dat hangt vanaf voor welk type motor je kiest.
Ga je met een stappenmotor werken dan kan die motor ook prima 1 stapje in een heel uur of in een week doen.
Echter als je voor een stappenmotor kiest en je geeft bv om elke 10 seconden 1 puls dan zie je dan wel dat ketting ook elke keer 1 puls beweegt ipv van heel geleidelijk. In vind dat wel mooi maar daar moet je dan ook zelf voor kiezen.

Laat je een motor continu lopen dan moet de vertraging wel goed uitkomen. dan kan het zo zijn dat er 1 of meerdere tandwielen er nog tussen moeten.

Het gaat om een 12 speed racefiets ketting nu.

Op zich wel een goede keuze die ketting lopen heel erg licht. Er zijn eventueel ook kettingen die nog een heel stuk kleiner zijn voor het geval als je ze te groot vind. Maar die zullen zeker niet goedkoper zijn vermoed ik.

- een maand of meer omdat ik geen kabel wil en weet dat mensen zelf ook niet constant zin hebben om de accu te wisselen of iets.

Ik zou in ieder geval wel de optie toevoegen dat het ook via een adapter kan werken maar dat is eigenlijk enkel maar een connector toevoegen.

IK denk dat een maand geen probleem is maar dat weet je pas als je een prototype werkend hebt en je het energie verbruik kan meten.

zou 720x moeten bewegen.

Om de minuut de ketting 1 positie verder zetten is via een stappen motor relatief simpel te doen. Dan kost het 1x per minuut een beetje energie. De elektronica zelf gebruikt maar weinig energie en die kan je ook nog in de slaap modus zetten als het moet.

Hoe lang je met een accu kan doen is ook afhankelijk van hoeveel ruimte je daarvoor hebt. Met genoeg ruimte kan je een vrij grote accu kwijt.

[Bericht gewijzigd door benleentje op vrijdag 28 maart 2025 20:22:11 (14%)]

Heel interessant idee.

Heb je waarschijnlijk al in de gaten. Die wielen zorgen ervoor dat de wijzer niet meer helemaal lineair loopt. Idee is misschien om de wijzer eventueel snel te laten lopen als de hij op een wiel zit.

Heb je het ontwerp al geregistreerd? Of bestaat het al?

[Bericht gewijzigd door IJzerhersteller op vrijdag 28 maart 2025 20:50:55 (21%)]

Wederom iedereen bedankt.

eerst even een vraag. Kan je ook persoonlijk per berichten reageren? schrijf ik gewoon zoals nu en iedereen ziet dat ik reageer?

Ontwerp is uniek ik ben het nog nergens tegen gekomen.
Heb nog wat bijzondere ideeën voor klokken die nog wat complexer zijn en meer elektronica. Echter ga ik daar pas mee aan de slag als deze klaar is.

Nogmaals er zijn geen wijzers. De ketting geeft de tijd aan. Buitenste wiel is een heel uur 1,2,3 enzv. , klein wiel geeft half uur aan half 1, half 2 half 3, enzo... .

- andere ketting wat voor ideeën of ketting bedoelt u dan?

- hoeveel ruimte ligt aan de motor. Waarschijnlijk wordt de klok 60cm in diameter. misschien iets kleiner.

Technisch is het allemaal niet zo heel spannend, maar... Het is ook niet zomaar hapklaar te koop.

Ik heb een klok die door een continu draaiende motor wordt aangedreven. Toch loopt het ding probleemloos een jaar op 2 D-cellen. Wrijving is waarschijnlijk wel een stuk lager dan bij iets met een ketting. Ik heb geen idee wat voor een motortje er in zit, maar zoiets is natuurlijk erg mooi.
De internetchinees heeft best veel aanbod. Maar als je het stroomgebruik ziet, dan is een 'accu' snel over.

Een stepper zou gunstiger kunnen zijn. Maar vereist wellicht wel wat ingewikkelder hardware. Een groot voordeel zou kunnen zijn dat de boel in software te calibreren is - de hierboven genoemde motortjes hebben toch een toerental wat afhankelijk is van de spanning - en wellicht ook nog wel van de temperatuur.

Grote vraag is hoe nauwkeurig het moet zijn. Is 5 minuten per maand verkeerd lopen acceptabel? Of niet?

Mijn eerste insteek ik een μC met een Maxim 32kHz clock eraan ofzo. Die stuurt dan en stepper: onthouden waar je bent, in sleep, wakker worden, puls op de motor.
Het leven is makkelijker als een heel aantal pulsen een makkelijke tijdspanne is.

Persoonlijke berichten is nou net niet het idee achter een forum. Al kan niemand voorkomen dat je van een andere gebruiker een mail adres scoort en daarmee verder communiceert.

Dank u EricP,

Ik bedoel meer dat je per bericht kan reageren. Of zijn dat die blauwe balken? Ik zit ook op wat andere forums en merk dat je daar soms per bericht kan reageren. Echter reageer je hier dus gewoon op alle berichten te gelijk dan snap ik het tenminste.

- en hoe werkt het dan als ik of eventueel iemand met met verder wil helpen?

Denk ook aan de optie om de klok "snel" te kunnen laten lopen om op tijd te zetten.
Dat zou misschien wel kunnen met een vrijloop en een hand zwengeltje.
Die klok is een heel inventief idee!

Reageren kan in het topic en dat kan iedereen lezen, en dat is ook de opzet.

Voor echte hulp in de vorm van een persoon die ter plekke kan helpen zou ik een vraag in de rubriek V&A zetten, dat hoort niet in een topic.

Top dank u wel.

Fijn om te horen dat u het een goed idee vindt.

[Bericht gewijzigd door OHX op vrijdag 28 maart 2025 22:20:42 (63%)]

Denk ook aan de optie om de klok "snel" te kunnen laten lopen om op tijd te zetten. Dat zou misschien wel kunnen met een vrijloop en een hand zwengeltje.

Indien een stappenmotor gebruikt wordt is dat niet nodig: dan is het voldoende dat de stappenmotor spanningsloos is. Wanneer een stappenmotor niet 'energized' is dan loopt hij relatief licht. Hij zou dan gewoon met de hand gelijkgezet kunnen worden door aan de ketting te trekken.

Als ik het idee van OP goed begrijp gaat de (stappen)motor het grootste deel van de tijd ook niet 'energized' zijn, i.e., het plan is om één keer per minuut de ketting kort aan te drijven.

Nadeel is wel dat met de zuren in het handzweet dit na verloop van tijd wel roestplekken op de ketting gaat opleveren. Dus óf met handschoentjes aan gelijk zetten, of inderdaad aan de achterzijde een wieltje/handeltje maken. Of een drukknopje om snel veel pulsen aan de stappenmotor te geven (i.e., electrisch gelijkzetten).

Nieuwe fietsketting loopt overigens zeer licht en is vanuit de fabriek uit al licht ge-olied/ingevet. Het is pas na langer gebruik in weer en wind en onder zware belasting dat de efficiëntie behoorlijk kan dalen. Maar daar zal een klok in principe weinig last van hebben....

De laatste keer dat ik me trouwens nog in fietskettingen heb verdiept was een 11-speed het nieuwste van het nieuwste. Maar blijkbaar zijn we ondertussen al bij 12-speed aanbeland, begrijp ik uit het verhaal van OP. Ketting kan trouwens ook op rol gekocht worden (wat me, zelfs als ligfietser, toch nét even een stap te ver ging. Ik zette altijd gewoon 3 losse kettingen aan elkaar.)

Een klok met een fietsketting is niet nieuw. De manier waarop je van zo'n kettinhg gebruik maakt heb ik niet eerdergezien.
De fietskettingklok die ik heb gezien bestond uit —ik dacht— één kettingwiel en een ketting met een wijzer er aan. Die liep voor een schaal, waarop uren en minuten waren aangegeven. 00/24 uur bovenaan en 12 uur onderaan.
Mogelijk was onderaan toch ook een kettingwiel, maar dat weer ik niet zeker.

Waar ik bamng voor ben, is dat het gebruik van 24 kettingwieltjes (in het geval van TS), dermate hoge wrijving heeft, dat er een fikse motor aan moet om het zaakje in beweging te brengen en houden. Daar zal je op zijn minst een fikse loodaccu nodig voor hebben om het een maand vol te houden. Stappenmotoren zullen hier in het voordeel zijn, omdat die alleen een stroompuls per stap nodig hebben.

Lithium heeft een hogere energiedichtheid dan lood opzich. Ik denk dat een stappenmotor qua verbruik inderdaad de enige realistische keus is.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op vrijdag 28 maart 2025 23:29:25 (42%)]

Bedankt voor de informatie die jullie me gegeven hebben.

In dat geval moet het sowieso een stappenmotor worden en dan het liefst ook nog 'niet 'energized (zo dat met de hand de klok/ketting gelijk te kunnen zetten)

(wat betreft zuren in het hand ben ik niet heel bang dat daar snel roest op komt) Of je moet er 24/7 aan zitten. maar deze kettingen zijn gemaakt voor buiten weer en wind.

zelf had ik als tip gekregen

https://nl.aliexpress.com/item/1005007410529140.html?spm=a2g0o.product…

[Bericht gewijzigd door OHX op vrijdag 28 maart 2025 23:33:09 (39%)]

Er bestaan ook plastic kettingen en bijhorende tandwielen. Zoek maar eens in google afbeeldingen op "plastic roller chain". Ik vind het in elk geval een zeer leuk idee.

Misschien ook nog een leuk idee voor een andere mechanische klok: https://www.youtube.com/watch?v=Nwp-C7DBcYg Die werkt ook met een ketting met cijfers eraan bevestigd.

Qua motoren kan er van alles, een stappenmotor zoals eerder gezegd of een DC-motor met vertraging en een eindeloopschakelaar die dan telkens 1 toertje draait. Of een modelbouwservo die de ketting via een mechaniekje elke keer een stuk doortrekt.

Je zou de ketting ook kunnen insmeren met Renaissance Wax, dan is die minder gevoelig voor vingerafdrukken.

[Bericht gewijzigd door McAwesome op vrijdag 28 maart 2025 23:46:56 (34%)]

Dank u voor het mee denken.

Echter zoals ik al eerder aangaf plastic oogt goedkoop en is vaak niet levensloopbestendig.

bedankt voor het youtube filmpje zeer interessant en toevallig heeft dit enigszins te maken met het volgende concept van mijn andere klok.

[Bericht gewijzigd door OHX op vrijdag 28 maart 2025 23:49:22 (37%)]

In dat geval moet het sowieso een stappenmotor worden en dan het liefst ook nog 'niet 'energized (zo dat met de hand de klok/ketting gelijk te kunnen zetten)

Met een stepper wordt het hoe dan ook 'motor uit' als er niks gebeurt. Anders wordt het een hele forse accu!

(wat betreft zuren in het hand ben ik niet heel bang dat daar snel roest op komt) Of je moet er 24/7 aan zitten. maar deze kettingen zijn gemaakt voor buiten weer en wind.

Wel en niet. Vingers zijn doorgaans zuur.

of een DC-motor met vertraging en een eindeloopschakelaar die dan telkens 1 toertje draait

Dat is ook een erg charmante oplossing. Door 'continu aan' kun je de boel ook relatief snel gelijk zetten. Die motortjes hebben in elk geval veel koppel. Met 60rpm is het ook makkelijk te detecteren dat-ie een rondje gedaan heeft: traag. En dan een reedcontact of hall-sensor als detectie: nauwelijks te geen slijtage!

Voor levensloop bestendig... Hmz... Met een motortje... Hmz... Dan neig ik toch weer meer naar een stepper (alhoewel dat motortje me mechanisch prettiger lijkt).
Je zou die klok - hoe jammer ook - dan of achter glas moeten stoppen of jaarlijks onderhouden ofzo. Niet vanwege de smering, maar vanwege verzameld stof.

Heb je al eens uitgerekend hoeveel rondjes het aandrijvende kettingwiel moet maken per uur? Een aantal oplossingen valt of staat daar wel mee. Een stepper met 24 stappen 1x per minuut een stap laten maken zou wel eens veel te weinig kunnen zijn. Als het 24 stappen zijn, dan wordt het elke 2 seconden (grofweg) een stap. Dan blijft er van je besparing weinig over.

Er eens over nadenkend: het oplaadbaar staat mij steeds minder aan. Het is 'werk'. Ik heb nog een mechanische klok lopen, jaren 60. Elke zondag de gewichten ophalen, dat lukt. Gaat mee in wat andere routine in huis.
Elke eerste van de maand de lader er aan en later op de dag de lader er weer af... dat gaat hier in elk geval niet werken.
Dan zou je eens kunnen kijken of je het een jaar op een paar batterijen kunt laten lopen (met een accu wordt dat iets lastiger ivm. zelfontlading; de energiedichtheid van 'batterij' is vaak ook hoger dan van 'accu'). Food for thought!

Maar goed... eerst weten wat je wilt. Die electronica is niet heel spannend en moet met 1 of 2 dagen wel geindustrialiseerd 'klaar' kunnen zijn. Als je businessmodel dat toelaat, dan kun je daar iemand voor inhuren. Als de uren het toelaten met wat hulp van hier zelf gaan pielen.

Zolang die ketting goed vet is, zal ie niet roesten.
Laat 'm droog worden, en ieder beetje vocht uit de lucht doet 'm bruin uitslaan. Echt roesten wellicht niet, maar vliegroest zeker wel.
Och verrek, en zoals Eric zegt: STOF. Vette kettingen trekken veel stof aan, maar dat vet is dus onmisbaar om op de termijn van meerdere jaren roestvrij te blijven. Daarom zijn ze vanaf fabriek altijd al een beetje vettig

Werk de boel uit, kijk vervolgens of je ergens RVS kettingen kan opscharrelen als je de huidige versie werkend hebt.
Doe inspiratie op voor fijnere, kleinere kettingen in de modelbouwwereld. O.a. modelstoommachientjes worden soms gebruikt met dit soort kettingkjes:

Deze zijn roestbestendig, ook zonder smeervet, en als je de groothandel kan vinden vast wel in grotere lengtes te verkrijgen.

Allerhande riemen zijn uiteraard ook verkrijgbaar voor een gladdere minimalistischere look.

Lever een voldoende lange USB kabel mee om 't ding op te laden, en bouw een rood knipperlichtje in om aan te geven dat de klok nog een paar dagen kan lopen voordat de accu leeg is.
Een oplaadbare klok staat mij ook niet zo erg aan. Maar je zult een prototype moeten bouwen en kijken wat het energieverbruik per etmaal is, zodat je kan zien of het realistisch is om te zorgen dat je dat ding maar eens in het half jaar (zomertijd/wintertijd) hoeft op te laden.

Een stappenmotor is de meest geschikte optie en geeft je de meest voorspelbare beweging per minuut ofzo.
Nadeel is dat je eens per minuut de 'Prrrt!' van een stappenmotor hoort. Je zou per seconde kunnen overwegen om meer te passen bij het verwachtingspatroon wat mensen van een klok hebben.
Maar als je toch met programmeerbaar spul werkt, kan je het ook instelbaar maken.

Ik vind het wel een heel leuk idee ik heb wel eens de 'desktop' kettingklokjes van hobbyisten gezien, die doelbewust wat op een rube goldberg machine lijken, maar nog nooit dit principe in de form factor van een traditionele klok.

[Bericht gewijzigd door Ledlover op zaterdag 29 maart 2025 08:47:05 (12%)]

Op vrijdag 28 maart 2025 21:12:10 schreef OHX:
Nogmaals er zijn geen wijzers. De ketting geeft de tijd aan. Buitenste wiel is een heel uur 1,2,3 enzv. , klein wiel geeft half uur aan half 1, half 2 half 3, enzo... .

Met wijzer bedoelde ik het merkteken.

30 minuten is de afstand van de onderzijde van het onderste wiel tot de bovenzijde van het bovenste wiel. Je kan de tijd beter inschatten als die 30 min. enkel wordt voorgesteld door het rechte stuk door de bogen heel snel te laten doorlopen. Ben geen specialist, maar denk dat een stappenmotor hier soelaas biedt. Met een synchrone motor metconstante snelheid ligt de kwartierpositie eigenlijk boven het midden van de ketting.