Tikkie, jij bent hem. 230V voelt niet fijn.

Assumption is the mother of all fuckups. In een niet zo helder moment raakte ik gisteren kennelijk twee metalen delen van de draaibank aan waar een potentiaalverschil in zat.

Ik kreeg een aardige opdonder, ik vermoed rustig de volle 230V, de aardlek sprong er ook uit.

De foute aanname die ik had gedaan was dat mijn servomotor wel geaard zou zijn omdat het een metalen behuizing betreft en dat de vaste metalen verbinding daarom ook wel zou maken dat mijn draaibank goed geaard zou zijn.

Nouja niet dus, dat wil ik absoluut weer voorkomen. Om ook de isolatie te testen ontvang ik morgen de UNI-T 505A isolatietester, waar ik ook de aarde paden mee kan checken.

Maar dit is mijn setup en ik hoop hier nog wat meer adviezen te krijgen hoe dit 100% te voorkomen is:

Oude draaibank uit 1950 van plm. 1,2m lang, volledig gietijzer, volledig ontdaan van oude elektronica.

1x een FPGA controller, 1x een daughterboard en 1x een LPT Breakout board (BOB).

FPGA, daughterboard en BOB worden door een gezamelijke 5v gevoed, die komt uit een fatsoenlijke netadapter.

De BOB ontvangt op een opto geisoleerde input nog 12V en maakt daar middels PWM 0-10V van om een spindelmotor aan te sturen.
Daar heb ik een signal converter tussen zitten die daar weer 0-5V van maakt.

Dan heb ik een servomotor, BLDC, van origine een Chinese naaimachinemotor. 750W, potmeter vervangen door die signal converter. De controller is geaard en het aluminium koelblok ook, visueel gezien.

De PCB is met 1 schroefverbinding geaard.

De 2 steppermotoren (2x NEMA23) worden aangestuurd door een DM556 stepperdriver en een mean Well LED driver voeding fie ingesteld is op 27V. De steppermotoren zitten gemonteerd in 3D geprinte mounts en zijn dus gescheiden van de draaibank. Toch meet ik van behuizing steppers naar randaarde stopcontact een pad van enkele kilo ohms. Moet en kan de stepper, ondanks dat dit een gescheiden circuit hoort te zijn in mijn ogen) wel aan de randaarde?

Naast de isolatietest op de BLDC servomotor en weerstanden onder de 0.1 ohm voor wat betreft randaarde, wat moet ik nog meer checken of juist wellicht anders aansluiten?

Ik ben nu bezig met een aardeblok en elk onderdeel dat met mijn nu nog simpele multimeter boven de 0.1 ohm uit komt krijgt zijn eigen aansluiting op randaarde. Ja van verf gestript, met kartelringen en oogjes.

Alvast bedankt!

Vandaag maakte ik een nog veel dommere fout.

IK wou 2 stuk snubber over 2x 230V relais monteren in mijn 3 fasen variac. Maar die hangt dus aan 400V en toe ik dat oude relais met die open contacten aan het verwijderen was kreeg ik een hele heftige optater zou direct door mij vinger en hand en verder kwam de stroom niet. Maar de aardlek ging er niet uit, dus ik heb minimaal direct 230V aangeraakt maar misschien ook wel de 400V zelf. Dus daarna met mijn labelwriter veel van de warning 400V inside label geprint en ook een paar op de relais.

Het is in ieder geval niet leuk en 400V moet ik al helemaal niet aan denken.

Ik had altijd al wat "angst" vooral alles boven de 50V en soms ook al gezonde angst bij 12V auto accu's.

Maar deze optater was helaas wel van links naar rechts en niet mild in mijn belevenis.

Ik wil dit absoluut 100% voorkomen en zoek daarom wel echt de juiste adviezen, ik heb zelf natuurlijk ook al wat dingen gelezen als rookie.

[Bericht gewijzigd door sanscorp op (14%)]

[....] Chinese naaimachinemotor. 750W [...]

Het kinkt voor mij niet alsof deze gescheiden is van het net.
Dit soort fouten behoort links- of rechtsom eigenlijk niet zo te escaleren. Of in ieder geval niet bij een nieuw samengesteld systeem dat getest wordt. Is het wel verstandig dit zelf aan te pakken? Heeft u de kennis en ervaring in huis om dat veilig te doen?

Als u hulp wens kan uitgebreidere informatie (schema's, merken, types) en een paar foto's erg helpen.

Op maandag 8 juni 2026 20:54:22 schreef sanscorp:
Het is in ieder geval niet leuk en 400V moet ik al helemaal niet aan denken.

Ik had altijd al wat "angst" vooral alles boven de 50V en soms ook al gezonde angst bij 12V auto accu's.

Maar deze optater was helaas wel van links naar rechts en niet mild in mijn belevenis.

Ik wil dit absoluut 100% voorkomen en zoek daarom wel echt de juiste adviezen, ik heb zelf natuurlijk ook al wat dingen gelezen als rookie.

Op een geaard apparaat moeten alle aanraakbare onderdelen ook echt geaard zijn, dus wat je zelf al bedacht had, is een goed begin.

Natuurlijk wel even uitzoeken welk onderdeel niet correct geïsoleerd is, want indien geaard moet er alsnog iolatie (2500V isolatiesterkte in plaats van de anders noodzakelijke 5000V) tussen net en aarde zitten.

Ik heb net even de preliminaire netingen gedaan met een simpele multimeter. Los van steppermotoren en met 2 aardepunten nu aangesloten op een extra aarderails kom ik nergens hoger dan 00.03 ohm.

Steppers vereisen nog aarde, kan je 24-27V stepperbehuizingen van metaal probleemloos aan aarde hangen?

Doorgaans ben ik niet van het Chinese spul wat op 230V of vage accu's draait. Maar deze was al door meerdere personen in een ombouw gebruikt en uitgebreid getest, zelfde leverancier.

Ik zal ook die controller eens open schroeven, de aardepinnen op de motoraansluiting zowel male als female los van elkaar meten een goede aarde richting stekkerdoos randaarde.

Nee ik ben niet comfortabel met dergelijke voltages, nee ik vraag juist om advies om er wel meer over te weten te komen.

Die servomotor ga ik morgen met de UNI-t 505A testen, maar niet op 5000V... En alleen op de fasen.

Aliexpress staat niet bekend om zijn goede kwaliteit spul, support en schema's.. wat ik aan de motorstekker zie zijn een bruine, blauwe en geel/groene draad dus ik kan er nu alleen maar vanuit gaan dat het 230V is wat naar de motor gaat. Dat had ik A niet verwacht en dan had ik B andere montagekeuzes + aarde al apart aangelegd op de draaibank.. zoals ik al zei, assumptions.. stom, leermoment.

Het liefst trek ik die servomotor los van de draaibank, met zijn eigen aarde. Dan komt er niks hogers dan 27V naar de draaibank wat al veel fijner voelt. Maar dan moet ik de motor bijv. aan de houten achterwand monteren. Ja ook dan met een eigen aarde samen met de draaibank zelf.

Ik denk dat je de isolatie niet eens op spanning hoeft te meten, het lek zal groot genoeg zijn om gewoon op de ohmstand te vinden (of wat je geloof ik al suggereert een foute aansluiting).

Eerst dat doen (de fout of het defect vinden en verhelpen), dan pas alle aandacht richten op aarden (preventieve veiligheid). Behuizingen van steppers moeten tegen aarden kunnen.

P.S. Als de boel doorslaat bij 1000V in plaats van 2500V is dat niet ideaal, maar in de praktijk is het niet persé onveilig zolang je aarde goed is.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (28%)]

Er kan ook in de E-installatie een probleem zitten met de aarding.

Alle metalen stelsels moeten aan de aarde, ook de stappenmotoren. Al lijkt het mij stug dat het daar vandaan komt.

De oorzaak moet ik natuurlijk wel zien te vinden.

De draaibank was al enkele weken omgebouwd en liep prima. Het was pas toen ik kennelijk iets heel specifieks aanraakte onder de juiste omstandigheden dat er een tik kwam.

De stappenmotoren zweven nu, dus dan hang ik die lekker aan de aarde.
De steppers zullen niet de bron zijn, misschien wel het pad.

E-installatie vermoed ik niet, maar als dat wel zo zou zijn waar moet ik dan aan denken? De aardlek heeft zijn werk gedaan.

Ik wil die servomotor testen op isolatie, hoe pak je zoiets doorgaans aan? En waarom testen op 1000V of zelfs 5000V als de motor in zijn vele leven alleen maar 230V te zien krijgt? Heeft dat puur en alleen met doorslag forceren te maken om de weerstand te berekenen?

Ik snap dat je tijdens het testen een veilige omgeving moet creëren en moet wachten tot de auto-discharge zijn werk heeft gedaan.

230 v prikt een beetje als je het vaak genoeg vast hebt gehad.

400 V moet je serieus je best voor doen meestal.: naar aarde heb je dan vaak nog 230 v. Bij IT systemen kan het wel en daarom is daar een aardfoutbewaking een must.

DC vindt ik veel spannender met het oog op vlambogen...
Zeker als het boven de 120 V komt.

Allereerst altijd altijd alles van metaal aan een centrale aarde hangen, zeker alles wat aan het net hangt.
En zorgen dat je aarde in de installatie ook goed is.
Ik zou zelf de aarde in het gebouw ook meten en zeker willen weten of die goed is.
Als alle metalen delen aan een centrale aarde hangen kan er ook gene potentiaalverschil zijn.
Dat die aarde niet is doorgekoppeld van alle onderdelen is, laat ik het netjes zeggen, niet slim van degene die het ding heeft omgebouwd.

Maar ik zou eerst eerst een ander ding uitzoeken.
Hoe kan er een dusdanig potentiaalverschil ontstaan dat zelfs de aardlek er uit gaat?
Dan is er iets behoorlijk "lek" en dat moet je opsporen.
Ik verwacht dat, na alles aan aarde koppelen, de aardlek er meteen uit zal gaan.
Deze fout zou je moeten kunnen meten met een duspol door deze tussen de machine en de onderdelen te houden en je een spanning meet in de huidige situatie.
Voorzichtig, zodat je niet weer gebeten wordt...
Met een megger kan je dan de diverse onderdelen testen.
De isolatietester heeft deze optie om te meggeren mogelijk ook.
En niet met 5000 volt meten... dan slaat alles zeker door, en dan kan je het weggooien, heb je die info van AI ? :)
Meggeren met 250 of max 500 volt.

1000 Volt is maar één mm overslag.
Bij een overslag komt ionisatie voor en dan is die afstand bijna niks.
Beetje vocht en de boel slaat ook door.
Isolatie test je nooit voldoende op 230 Volt.
Denk aan een spanningspiek, inschakel- of uitschakel- pieken, of door blikseminslag.
Pieken van 1000 tot 2000 Volt zijn niet ongewoon. Zelfs ontstoringscondensatoren van 1000 Volt fikken er wel uit.
Denk ook aan fase verschillen. lekstromen. Je krijgt al een behoorlijke tik van enkele tientallen Milli-Amperes.
Dan is er nog inductie mogelijk. Sommige geschakelde voedingen zijn echt behoorlijk "prikkelend".
Je kunt niets los laten hangen vooral niet bij zulke machines. Hand boormachines met metalen huizen zijn al taboe.
Vroeger aardden we alle apparaten ook met een uitwendig zichtbare aardleiding.

Ik lees net inderdaad dat 500V de relevante test is.

En heeft een stappenmotor niet altijd lekstroom?

Los daarvan deed ik dus, zonder mij in te lezen, de domme aanname dat alleen de externe controller 230V was en de servomotor laagspanning..
Ja dat is dom, ja daar heb ik nu van geleerd, het feit dat ik nu weet dat het hoogspanning is maakt het logisch dat je alles aan de aarde hangt. Ik leg enkele dagen geleden nog uit aan iemand dat alle metalen delen altijd geaard moeten zijn en dat een metalen deksel van een potje in de muur geen hele handige oplossing is.

Ik noem het een potentiaalverschil maar misschien is het wel alleen capacitieve spanning door PWM op de servomotor?

En er zit een EMC filter op de mean well voeding die de steppers aandrijft. Ook heb ik servomotor en 2 steppers voorzien van ferriet ringen direct bij de uitgang van de motor.

Ik denk niet dat ik perse de oorzaak kan en zal vinden, wel wil ik voorkomen dat dit ooit weer kan gebeuren.

Of servomotor vervangen of loskoppelen van de machine en van zijn eigen aarde voorzien. Alleen laagspanning op de bank.

Je moet de oorzaak vinden, anders gaat je aardlekschakelaar er meteen weer uit he ;)
Of het nu een aardedraad of een aardevinger is, als die lekstroom verdwijnt en >25mA is, gaat de aardlekschakelaar er gewoon uit.

Het huis van een servo moet in principe veilig aan te raken zijn. Ergens is iets ofwel defect, ofwel fout aangesloten.

Zware motorsturingen kunnen grote motorfiltercondensatoren hebben die een significante lekstroom doorlaten die veel pijn doet, maar in principe in hun eentje niet een aardlekschakelaar af kunnen laten slaan. Maar dan praten we over industrieel spul. Een driver voor 1kW ofzo zal niet zo gauw iets hebben dat meer dan een paar mA lekt.

[Bericht gewijzigd door Ledlover op (33%)]

Op maandag 8 juni 2026 23:04:18 schreef Lambiek:
Alle metalen stelsels moeten aan de aarde, ook de stappenmotoren. Al lijkt het mij stug dat het daar vandaan komt.

Alle geleidende (metalen) onderdelen die bij een defect onder een gevaarlijke spanning kunnen komen te staan moeten voorzien zijn van een deugdelijke aarding.

Er zijn natuurlijk uitzonderingen….

Alles ligt nu aan aarde, ik heb de machine nog niet ingeschakeld.

Wacht eerst op de megger en de isolatietest, dan ook de weerstand meten van de aardepunten en metalen delen.

Er valt weinig verkeerd aan te sluiten, de bank werkt al enkele weken, ik raak hem ook al enkele weken ingeschakeld aan.. als het echt fundamenteel verkeerd aangesloten was zou het ook niet werken. Ja los van de aarde dan, die was niet verkeerd aangesloten maar gewoon niet.

Ik kan waarschijnlijk de lekstroom niet meten, tenzij ik de multimeter tussen de aarde kan zetten in ampère stand? Dat kan niet lees ik net. Hooguit AC meten tussen diverse componenten naar aarde op de stekkerdoos.

Ik kan de machine "remote" inschakelen d.m.v. een ikea slimme stekker, hoef niet eens in de buurt te zijn voor een max. meting.

Verkeerd aangesloten kan ook betekenen dat er een (ik noem maar wat) groene draad op de plek van een groengele draad is gekomen...

Misschien werkt de machine dan wel maar dan zet je dus iets onder spanning.

Ah zo.

Ik zal vandaag ook foto's maken.
Elke draad is bij aanleg voorzien van een label met voltage. Alles is laag voltage behalve dus de servomotor en die controller is ongemodificeerd, voorzien van een eurostekker en stekker naar de servomotor zelf. Dus plug -and-play.

Daar kan iets fout in zitten natuurlijk maar er valt niets verkeerd aan te sluiten. Ik heb de PCB wel eens los gehad maar gemarkeerd waar de aarde op aangesloten was, dit was maar op 1 punt op de PCB en ook het enige montagepunt met een pad/trace.

Ik heb bewust alle kleuren gescheiden gehouden en bijv. rood voor 5V gepakt, paars voor 12V en de 24V is een aparte voeding die alleen naar de stepperdrivers gaat waarbij je de draden niet eens ziet.

5V is 4A voeding/netadapter, 12V 2A voeding/netadapter, 24V 10A is de Mean Well gesloten voeding.

De behuizing voor de FPGA controllers en al het andere laag voltage spul is geplaatst in een 3D geprinte plastic behuizing. Driver steppers zijn EMI gescheiden door er een metalen plaat tussen te plaatsen die aan de common ground van de 5V hangt. Zo ook de shields van de glaslinealen en rotary encoder, gekozen voor de 5V ground tegen EMI storingen.

De glaslinealen hebben een aluminium body maar hangen ook weer in 3d geprintte behuizingen, geen connectie naar draaibank. Dus ook die zal ik aan de aarde leggen.

Maar, als dit normaal niet mogelijk zou moeten zijn (aardlek trippen) en er een fout moet zijn, waar en wat zoek ik dan?

Ik had verwacht er met een weerstandmeting en isolatietest met de nog te ontvangen UNI-T ut505A alle noodzakelijke dingen te kunnen testen. Maar gaandeweg leer ik ook steeds meer.

Als ik hier een motor test zonder aarde direct aan het net krijg ik bij een goede motor nooit een optatert.

Die zelfde motor via frequentieregelaar zonder aarde is gegarandeerd voor een rotklap, altijd.

Natuurlijk is een goede aarding altijd van belang, maar met frequentieregelaars en servodrives is het extra van belang omdat een klap anders een zekerheid is.
Dat de aardlek er uit springt is op zich niet zo gek natuurlijk. In de meeste gevallen gebeurt dit door het netfilter. Als dit ingebouwd zit in de drive moet je deze uitschakelen/verwijderen. Als het een extern filter is is dat waarschijnlijk de oorzaak en moet die verwijderd worden.
Daarvoor in de plaats een low leakage filter gebruiken voor de juiste stroom, een te zwaar filter werkt niet optimaal.

Op dinsdag 9 juni 2026 08:42:55 schreef Ledlover:

Zware motorsturingen kunnen grote motorfiltercondensatoren hebben die een significante lekstroom doorlaten die veel pijn doet, maar in principe in hun eentje niet een aardlekschakelaar af kunnen laten slaan. Maar dan praten we over industrieel spul. Een driver voor 1kW ofzo zal niet zo gauw iets hebben dat meer dan een paar mA lekt.

Dus wel. De meeste ingebouwde filters, ook voor hele kleine drives van bv 0,37kW lekken hard genoeg om een aardlek te laten trippen. We praten over waardes tussen de 10mA en de 60mA per drive.
Low leakage filters lekken rond de 2,5mA en de 3,5mA. Alleen de grotere filters voor bv 300A lekken nog steeds 15mA tot 30mA. Maar die zitten niet achter een 30mA aardlekje :-)

[Bericht gewijzigd door GJ_ op (34%)]

In die zin is deze controller geen klassieke frequentieregelaar / VFD maar zijn er wel gelijkenissen.

BLDC/PMSM servo-drive met 3-fase inverteruitgang, driefase vermogensbrug en schakelt de motorfasen met PWM. Er zitten 6 vermogenstransistoren in de controller want die heb ik voorzien van goede koelpasta. De rest lees ik dus ook pas net. Ik ga mijzelf niet slimmer voordoen dan ik ben op dit onderwerp. Had ik dit vooraf opgezocht had ik geweten dat het 230V is.

Ik zal ook de NEMA23 steppers testen op isolatie maar dan tot 250V. De servomotor test ik op 500V.

Dan maak ik de aarding helemaal in orde / af. Liever een keer te veel dan een keer te weinig.

Is voor de aardrail de stekkerdoos aarde voldoende of kan ik beter vanaf de inkomende draad een wago pakken en een 2.5mm3 vaste installatiedraad pakken richting draaibank om daar een los aardblok te maken die dan naar diverse punten van de draaibank gaat? Ik weet het antwoord deels, ja dat is waarschijnlijk wel de mooiste oplossing maar afhankelijk van de gemeten weerstand. Nou, die kan ik niet meten vanaf schuur naar meterkast ;)

[Bericht gewijzigd door sanscorp op (25%)]

Je hebt het zelf ook al door vermoed ik, topic diagonaal gelezen, maar aarden.
Een goede aarding aan het gietijzer van je draaibank en dat weer aan de randaarde.
En dan hopen dat je randaarde deugt.
Als dat deugt, dan kan het niet anders dan dat je aardlek springt als je inschakel met een fout.
Overigens, om 400V aan te raken moet je twee fasen gelijk pakken, tov aarde is in NL op de wal altijd 230V.
Krachtig genoeg, maar overzichtelijk.

Ik heb wel eens aan de 690VDC gehangen (400VAC gelijkgericht). Dat was NIET leuk, piepklein gaatje in mijn hand en pols gebrand. Gelukkig leunde ik met mijn pols op een aardstrip en was de afstand kort en niet door mijn hart, anders had ik het misschien niet na kunnen vertellen.

Als je een flinke optater gehad hebt met brandgaatjes tot gevolg, ga altijd langs een arts. Als namelijk een (slag)ader beschadigd is, dan kan deze later ineens scheuren. Daar kunnen weken tussen zitten. En stroom wil graag door bloed, want dat geleidt heel goed, dus niet twijfelen of je wel of niet moet gaan.

Ik ben bij de huisartsenpost geweest nadat ik had gebeld voor overleg. Ze zeiden dat ik voor controle toch even langs moest komen, 2u nadat het was voorgevallen was ik aan de beurt, hij luisterde even naar mijn hart en zei niks aan de hand... Ja dat had ik je vooraf ook wel kunnen vertellen dat ik geen hartritmestoornis had. Na 2 minuten stond ik weer buiten..
Ik vond dat nogal nutteloos.

Geen externe brandwonden, wel een rood plekje, niet buiten bewustzijn, geen spierspasmes of contracties, niet duizelig. Alleen een gek gevoel en "hoorde" het ook, intern, niet te beschrijven, gehoor viel even weg en een soort gezoem nam het over voor die ene miliseconde.

Hart was het eerste wat ik checkte anders had ik meteen wel 112 gebeld.

Op dinsdag 9 juni 2026 07:47:45 schreef sanscorp:
Ik wil die servomotor testen op isolatie, hoe pak je zoiets doorgaans aan? En waarom testen op 1000V of zelfs 5000V als de motor in zijn vele leven alleen maar 230V te zien krijgt? Heeft dat puur en alleen met doorslag forceren te maken om de weerstand te berekenen?

Nee, dat zijn daadwerkelijke testspanningen waaraan het ding moet voldoen als het uit de fabriek komt. 2000-2500V voor een geaard apparaat en 4000-5000V voor een dubbelgeïsoleerd apparaat.

Let wel, die 230V (in werkelijkheid wordt doorgaans 264V aangehouden) is tussen nul en phase.

Het gaat bij deze testen om net naar aanraakbare delen. Je weet nooit of het net opgetild wordt door externe omstandigheden of wat voor korte pieken er optreden. Het apparaat mag bij zulke spanningsverschillen eventueel stuk gaan, maar mag geen aanraakgevaar geven.

Een simpele meting kun je ook met een lagere spanning doen. Gewoon een weerstandsmeting met je multimeter, of een megger op 500V zal de meeste fouten ook wel boven water krijgen.

In mijn ogen zou er geen 20mA "normale lekstroom" mogen lopen, maar GJ heeft hier veel ervaring mee dus als hij zegt dat dat kan dan kan het. Maar toch eerst driedubbel controleren op fouten.