[BE] Vreemd spanningsgedrag bij aansluiting oude badkamerventilator met vermoedelijke naloop

Hallo,

Ik wil een bestaande badkamerventilator vervangen en opnieuw aansluiten. Er was oorspronkelijk al een ventilator geïnstalleerd, maar ik ben niet 100% zeker of deze een naloopfunctie had. Ik vermoed van wel, omdat er drie draden aanwezig zijn (blauw, bruin en grijs).

De bestaande schakelaar bedient een lichtkring met 3 lichtpunten.

In de inbouwdoos van de schakelaar meet ik:

* op de gemeenschappelijke klem zit een grijze draad die permanent 230 V meet;
* op de andere klem zit een bruine draad die alleen spanning heeft wanneer de schakelaar aan staat.

In het vals plafond, waar de ventilator aangesloten was, komen een blauwe, bruine en grijze draad toe. Daar meet ik echter iets vreemds:

* Tussen blauw en grijs meet ik alleen 230 V wanneer de schakelaar uit staat.
* Wanneer ik de schakelaar aan zet, verdwijnt de spanning op de grijze draad.
* Als ik de grijze draad aan de schakelaar loskoppel, blijven de 3 lichtpunten gewoon werken, maar boven in het vals plafond heb ik geen spanning meer op de grijze draad.

Ik begrijp niet hoe de grijze draad boven zich zo anders gedraagt dan wat ik aan de schakelaar meet.

Heeft iemand een idee hoe deze schakeling kan zijn opgebouwd? Kan er ergens een aftakking of verbinding zitten tussen de lichtkring en de oude ventilator (bijvoorbeeld voor een naloopfunctie)?

Alvast bedankt!

Samuel

Heb je in je vals plafond als je geen spanning tussen grijs en blauw meer hebt nog wel spanning tussen bruin en blauw? Dus de spanning wisselt eigenlijk tussen bruin en grijs?

Ja de spanning wisselt inderdaad tussen Grijs en Bruin.

Paar foto van de bedrading aan de schakelaar.

Als ik op de klem met de grijze draad meet heb ik steeds spanning zowel wanneer de schakelaar uit of aan staat. Bij de klem met de bruine draden enkel 220v wanneer de schakelaar aan staat.

Als ik meet in mijn vals plafond heb ik een andere situatie. Bruin 220 v wanneer schakelaar aan staat en 0 bij uit. Grijs geeft net het omgekeerde.

Samuel

[Bericht gewijzigd door SamuelB1002 op (54%)]

Dat is een knutselaar geweest...
Ik zou eerst uitzoeken waar de leidingen naar toe lopen, bruin onderbreken en grijs er bij is een beetje...
Die leiding die van onder komt wordt de fase van geschakeld?
Dit is BE neem ik aan? Grijs gebruiken we niet in NL als schakeldraad. ( weet niet of dit in BE wel zo is).
Welke kleurenkomen er aan bij de lichtpunten?

Hey,

Inderdaad BE.

Grijs is volgens mij de correcte kleur.

Boven in het vals plafond komen geel/groen, bruin, blauw en grijs toe. Ik kan er moeilijk bij en ook visueel is het niet eenvoudig te controleren. Het zijn de oude leidingen van de ventilator die ongeveer 15 jaar geleden geplaatst werden.

Ik heb die installatie halverwege aangepast omdat de ventilator defect ging. Ik dacht toen dat de originele ventilator een naloopfunctie had. Daarna heb ik deze vervangen door een eenvoudig model zonder naloop.

Als ik kijk naar de ventilator in het toilet, waar ik nog de oorspronkelijke installatie heb, zie ik ook blauw, bruin en grijs toekomen. Dat is wel een ventilator met instelbare naloop.

Ik ga ervan uit dat de leidingen boven toekomen en dat de verbinding via de schakelaar terug naar boven loopt.

Ik heb deze bekabeling destijds niet zelf gedaan, maar laten uitvoeren door een firma. Ik wil nu gewoon een andere ventilator plaatsen: geen eenvoudige badkamerventilator meer, maar een inline ventilator.

Ik heb al heel wat problemen gehad met de luchtafvoerleidingen (die zijn mogelijk ook nog niet perfect uitgevoerd). De bedoeling is om de nieuwe ventilator via een Shelly aan te sturen, maar daarvoor heb ik een permanente 230 V voeding nodig.

Groetjes,
Samuel

Als je inschakelt , schakel je waarschijnlijk de draden op het zelfde potiaal en dan meetje daar geen spanningverschil meer maar zijn niet spanningloos

Meet je bij de schakelaar op de rechter aansluiting ( bruin) constant 230 en op de linker ( waar grijs bij zit alleen met de schakelaar aan 230?

Zijn de lampen aangesloten met blauw-bruin of blauw-grijs?

Ik verwacht dat de aankomende 230 op rechts onder aankomt.
Waar gaat links onder dan naar toe, de bruine word geschakeld en dan is vreemd.

Ik meet op de schakelaar altijd vs blauw

Op de klem waar grijs op zit permanent 220v

Op de klem met de 3 bruine draden. 0 v bij schakelaar uit en 220 v bij aan ( dan branden de lichten )

De lampen zitten op blauw bruin.

Samuel

Ik ga ervan uit dat ...

Pas als je zeker bent krijgt het rare verschijnsel een logische verklaring.
En een slordige schets is altijd veel duidelijker dan een foutloos geschreven opstel :9

[Bericht gewijzigd door OXO op (28%)]

Op de foto lijkt het dat er blauw en zwartvia 2 kleine stukjes bruin op de schakelaar zitten!, waardoor lijkt het of er in de nul geschakelt word! Meet eens op de aardedraad,

OK

Het enige vreemde was mijn eigen dommigheid.

Nog van alles zitten uitzoeken.

En dan even eigen werk nagezien. Ik had bruin en blauw verlengd om wat langer door te trekken in mijn vals plafond. Wago clipjes gebruikt en draden omgewisseld !!!

Verklaard ook de vreemde meeting. STOM paar uur verspild.

Next scripten voor de shelly …

8)7

Samuel

Dan is het in ieder geval duidelijk :)

Het blijft voor mij nog steeds vreemd dat ze bruin zowel als fase maar ook als schakeldraad gebruiken en dan
Zwart (of grijs) is de kleur voor een schakeldraad.
Dat is bij de NEN1010 zo en zal in het AREI ook staan.

Het blijft voor mij nog steeds vreemd dat ze bruin zowel als fase maar ook als schakeldraad gebruiken en dan
Zwart (of grijs) is de kleur voor een schakeldraad.
Dat is bij de NEN1010 zo en zal in het AREI ook staan.

Het AREI is iets soepeler als de NEN, kortom:

* Enkel de groen/gele staat als verplicht omschreven.
* Als er blauw beschikbaar is in je kabel en er is een neuter dan is blauw voorbehouden voor de neuter.
* Indien er geen blauw voorhanden is dan mag andere kleur voor de neuter.
* Indien er geen neuter is (oud net) dan mag blauw voor fase gebruikt worden.
* voor de fasen en schakeldraden staat geen verplichte kleur omschreven

Op woensdag 22 juli 2026 18:40:14 schreef revado:
Het blijft voor mij nog steeds vreemd dat ze bruin zowel als fase maar ook als schakeldraad gebruiken en dan
Zwart (of grijs) is de kleur voor een schakeldraad.
Dat is bij de NEN1010 zo en zal in het AREI ook staan.

Er zijn, zeker in België, nogal wat kleurcodes geweest/aangeleerd ooit. Ik ben er al zoveel tegengekomen dat ik er geen logica meer in zie. Groen/rood voor fase en N en dan grijs als aarde lijkt in oude huizen nog wel vaker te zijn. Maar ik kwam laatst ook in een installatie waar alles geel was behalve de aarde (die had geen isolatie, gewoon blank koper). Dit zou nu niet meer mogen (geel is voorbehouden voor aarde), maar het was een installatie van voor de regelgeving.

Ikzelf heb ooit op school geleerd zwart/blauw voor fase/N en rood als schakeldraad. Zelf doe ik meestal bruin/blauw voor fase/N en zwart als schakeldraad, bij meerdere schakelaars in één behuizing wordt het nog leuker...

Verder wordt er, zeker bij opbouw, nog wel eens gebruik gemaakt van kabel. Als je dan een rol gekocht hebt met bruin/blauw/groengeel ga je geen rol zwart/blauw/groengeel bij kopen.

Op donderdag 23 juli 2026 07:17:49 schreef Robbe de Smet:
* Indien er geen neuter is (oud net) dan mag blauw voor fase gebruikt worden.

Een andere typische situatie waar blauw een fasedraad wordt is in driefasige toepassingen zonder N. Bijvoorbeeld rechtstreeks naar een motor/machine of een vierpolig stopcontact. Gelukkig zie je tegenwoordig meer en meer bruin/zwart/grijs in die situaties.

Groen=fase rood=nul grijs = aarde had NL tot 1970, daarna is het de europese standaard geworden.
Voor 3 fase in het deel van de netbeheerder voor de hoofdzekeringen is het rood-geel-blauw voor de 3 fases.