Een selectievere kristalontvanger

Op http://www.clarion.org.au/crystalset/dx_crystalset.html staat een schema van een wat selectievere kristalontvanger. D.m.v. een trimcondensator tussen het detectorcircuit en de ingangskring, wordt de detector losser aan de ingangskring gekoppeld, waardoor de demping op de kring afneemt. Door de trimmer te regelen, wordt de impedantie van de detector aangepast aan de impedantie van de kring. Dus nu niet d.m.v. van aftakkingen op de spoel, maar d.m.v. een regelbare trimmer. Om voor een gelijkstroomcircuit door de diode te zorgen, bevindt zich tussen de knooppunt van de de diode en trimmer, en de massa een smoorspoel.

Ik heb het zelf ook geprobeerd op mijn eigen kristalontvanger, ik merk dat de selectiviteit wat verbetert.

Grappig idee; een soort variabele aftakking qua effect.

Houd er wel rekening mee dat deze man de klassieke fout maakt, zijn antenne rechtstreeks op de top van de kring aan te sluiten. Dat dempt vrij sterk, vooral als de antenne wat langer wordt.
Bovendien is de afstemming sterk afhankelijk van de antenne op die manier - bij een lange antenne kun je dan met de gewone spoel niet eens meer op de hogere frequenties in de band afstemmen.

De antenne die op deze ontvanger zit is ongeveer 200pF. Met een gewone 500pF condensator en nog wat parasitaire capaciteit wordt het capaciteitsbereik zo'n 250 tot 750 pF. Daarmee kun je een frequentiebereik halen van 1 op 1,73. Dus van 530 tot 920kHz, of van 930 tot 1610kHz.

Maar met de correcte koppeling (op een aftakking, of via een kleine condensator) kun je makkelijk het hele middengolf-gebied van plm. 530 tot 1610kHz afstemmen.

Ik heb op een lage aftakking van mijn kristalontvanger een langgegolfspoel van een ferrietantenne met in serie een draaicondensator en de antenne aangesloten. Zo heb ik een antennetuner die er voor zorgt dat de antenne in resonantie is met de ontvangstfrequentie. Die antennetuner zorgt ook voor wat extra selectiviteit.

Dit soort ontwerpen met antennetuners of extra antenneafstemkringen zie je vaker bij schema's van kristalontvangers.

Ik denk dat de belangrijkste factor in een kristal ontvanger voornamelijk ligt aan de Q van de spoel en de mechanische opbouw van de kring . Met een simpel schema maar een goede fysieke bouw , bereik je , denk ik , meer dan dit soort , overigens simpel en zeer creatieve idee , een grotere selectiviteit .
Dus een mechanisch zeer vaste spoel met een zo laag mogelijke parasitaire C , en een "hoogwaardige" afstemcondensator , waarbij de antenne wordt ingekoppeld dmv een koppelwikkeling of een aftakking ( zie de opmerking van FET ) afhankelijk van de antenne , heeft meer invloed op de selectiviteit dan het trimmertje .

Misschien als je beide ideeën toepast , dat je een heel goede ontvanst kan bereiken . Overigens heeft de koptelefoon , die je gebruikt , ook grote invloed .

Radioortje

Goedzo Radioortje ga zo door!

ja inderdaad!
Altijd al een leuk onderwerp gevonden!
Hebben jullie ook foto's?
Schema's?

Niet dat ik veel bijdraag een deze,
Maar het leuk vinden het bekijken er van das voor mij al een avontuur!
Ik denk niet alleen ik maar met mij zo veel denk ik.

Heel veel succes!
RRob.

Op 22 november 2008 14:05:28 schreef McDuff:
Goedzo Radioortje ga zo door!

Hear hear! (murmurs of appreciation)

Natuurlijk is de 'losse' Q van je componenten belangrijk. Wat je eigenlijk zou willen, is dat alle demping veroorzaakt wordt door je koptelefoon..
Met slechtere spoelen kun je ook selectiviteit maken, maar dat kost dan wel veel signaal en dat is zonde.

Nu werkt een kristalontvanger tegenwoordig (met 400kW vanuit Lopik) wel beter dan vroeger (met 2kW vanuit Huizen of Hilversum) uiteraard. :)

Op 21 november 2008 21:01:26 schreef Frederick E. Terman:
Houd er wel rekening mee dat deze man de klassieke fout maakt, zijn antenne rechtstreeks op de top van de kring aan te sluiten.

Het is een idee uit 1930, aardig klassiek. ;)

Honingraat- en spinnewebspoelen hebben een hoge Q.
http://www.circuitsonline.net/forum/view/message/601744#601744
http://www.circuitsonline.net/forum/view/message/602071#602071 en veel verder.

Vraagje .
Wat is de bedoeling van de TS ?
Zelf een goede kristalontvanger te maken , of alleen nieuwsgierig wat de werking van dat trimmertje is .
Niet dat het mij iets uitmaakt , maar in het eerste geval is de vraag beantwoord . In het tweede geval lijkt het mij ook wel leuk om weer eens een kristalontvanger te gaan knutselen , om samen tot een leuk experiment te komen en er resultaten mee te gaan vergelijken .

@ Henry : Ik ben er wel eens mee bezig geweest om zulke spoelen te gaan maken , maar dan op een plaatje kunststof van een kaal geschuurde CD te maken . Maar in die dingen kreeg ik geen sleuven zonder ze te breken ...Zal wel aan mijn gereedschap gelegen hebben ;).

Radioortje .

Ik heb tussen het hete einde en de massa van de afstemkring van mijn kristalontvanger de ontdempingsschakeling (Q-multiplier) van mijn kortegolf ontvangertje van de topic http://www.circuitsonline.net/forum/view/67536 aangesloten. Ik merk dat de ontvanger weer een stuk gevoeliger en selectiever is geworden.

Op 23 november 2008 23:07:12 schreef Radioortje:
@ Henry : Ik ben er wel eens mee bezig geweest om zulke spoelen te gaan maken , maar dan op een plaatje kunststof van een kaal geschuurde CD te maken . Maar in die dingen kreeg ik geen sleuven zonder ze te breken ...Zal wel aan mijn gereedschap gelegen hebben ;).

Te groffe zaag, en vergeet niet alle randen rond at te vijlen, anders gaat het wikkelen heel beroerd.

@ Dawmast : Dat geloof ik graag , alleen ...
Ik denk niet dat jouw kristalontvanger , nog een kristalontvanger is ;).
Doordat je nu met een voedingspanning en torretje(s) werkt , lijkt het mij erop dat je er een soort audion van gemaakt hebt .
En dat hij met die modificaties beter werkt , ja dat zal ongetwijfelt . Een versterker schakeling die net op het randje van oscilleren staat is een heel selectieve versterker met een heel hoge versterking . Bovendien maakt hij ook dat de Q van jouw kring sky-high gaat ...

@ Henry : Dat denk ik ook , en misschien wilde ik wel weer te snel . Als ik ooit nog eens een poging ga wagen met zulke spoelen dan probeer ik een ander soort materiaal , dat een beetje sterker is en zich iets makkelijker laat bewerken.

Op 22 december 2008 22:56:58 schreef Radioortje:
@ Dawmast : Dat geloof ik graag , alleen ...
Ik denk niet dat jouw kristalontvanger , nog een kristalontvanger is ;).
Doordat je nu met een voedingspanning en torretje(s) werkt , lijkt het mij erop dat je er een soort audion van gemaakt hebt .
En dat hij met die modificaties beter werkt , ja dat zal ongetwijfelt . Een versterker schakeling die net op het randje van oscilleren staat is een heel selectieve versterker met een heel hoge versterking . Bovendien maakt hij ook dat de Q van jouw kring sky-high gaat ...

M'n germaniumontvanger is daarom ook zo selectief.
Net als de 'Boys Radio'.

@ Henry : Dat denk ik ook , en misschien wilde ik wel weer te snel . Als ik ooit nog eens een poging ga wagen met zulke spoelen dan probeer ik een ander soort materiaal , dat een beetje sterker is en zich iets makkelijker laat bewerken.

FR4 printplaat, stoft verschrikkelijk als je het koper er af schuurt, etsen gaat beter, koper moet er sowieso af.

Zonde van een printplaat . Kan je beter gebruiken om er een radioschakeling "boven" te maken , dient het koper meteen als een goede massavlak en hf afscherming .
Ik werk zelf in een fabriek waar we glasvezel versterkt polyester maken en verwerken . Hier haal ik wel eens een stukje afval weg , kan ik ook wel een spoeltje op wikkelen .
Tis alleen wel een beetje zwaarder door al dat glas wat erin zit ...

Dat van die lange antenne heb ik gemerkt, ik krijg vrij makkelijk geluid uit dit soort dingen en hard ook. Op de standby ontvanger kon ik zelfs een luidspeaker aansluiten maar de selectiviteit is vaak zo slecht dat ik maar een of twee zenders hoor, zelfs met spinnenweb spoel. Ik hing dan ook de antenne (50 meter) direct op de spoel. De klassieke fout dus lees ik nu.
Bij een kristaloortje moet er een weerstand over de aansluiting echt lekker werkt het pas met zo'n oude 2000 ohm koptelefoon.
Als ik uitgespeelt ben met zelfbouw SA's ga ik een experiment doen met een buis zonder gloei/anode spanning. De gloei wordt vervangen door een kaars (en hitteverdeelplaatje) :-)

Effe oftopic : Ik vind dat experiment van Kainka met een kapot auto achterlicht ook wel iets leuks : je hebt een direct verhitte katode met een rooster (de doorgebrandde gloeidraad ) en een anode ( de andere poot van de doorgebrandde gloeidraad ) en hij kreeg er nog versterking uit ook ! Echt alle respect

Radioortje

Dat heb ik gelezen, dat was erg grappig.

@radioortje: Je kunt ook zonder vacuum werken, 30kV anodespanning, en een draadje dat je lekker heet stookt als kathode. Zo haal je ook versterking. anode: 30kV @ 0.2mA ofzo. Maar echt economisch gaat het niet.
Ik zou nog wel eens een vacuumpomp willen hebben om allerlei belachelijke buis-ontwerpen te maken. en alcohol te destilleren

Ok , maar dat is dan weer geen buis . En over de economische waarde van een dergelijke schakeling moet je het sowieso niet hebben , denk ik ,als het maar werkt volgens het idee ...
Maar die 30kV is al niet haalbaar op amateuristisch niveau , en dan moet je er nog een gasvlam bij halen ook ...
Ik wist niet van dergelijke experimenten af trouwens , maar het ging mij er meer om van de werking van een paar elektroda in een bijna vacuüm , in de besloten omhulsel van een glazen bulp .

Radioortje , die een ieder een prettig Nieuw Jaar wenst

Is dit niet gewoon de capacitieve variant van een uitkoppelkring ?
Ik ben eigenlijk nooit op dat simpele slimme idee gekomen, terwijl ik iets soortgelijks wel bij generatieve ontvangertjes deed (manny years ago)