Jongensradio anno 2007 Deel6

@ Piet : Dan ben jij al verder dan mij met dat Maple . De DOSbox geïnstalleerd , dan ( lekker ouderwets hoor ) het install proces uitvoeren in DOS . Daar gaat het bij mij al fout . In regel 164 en in regel 195 kan iets niet gedaan worden .
Was er even flauw van en ga er morgen ofzo wel mee verder ...

Radioortje

Verder nog even: (Z) was vergeten te melden dat je nog naar de bin map moet, het wordt dus:

mount c C:\
c:
cd maple3
cd bin
dosinst
(voer de installatie uit, zonder autoexec te veranderen)
(installatie is gereed, om het programma te gebruiken doe:
mount c C:\
c:
cd maplev3
cd bin
maple

cd bin was ik niet vergeten, maar heb ik op de verkeerde regel gezet. Bij de installatie moet je het er niet bij zetten. Als je al onder windows geinstalleerd hebt, dan kun je waarschijnlijk ook naar de windows-installatiemap gaan.

@Radioortje: Dat is vreemd; dat probleem had ik niet. Post screenshots als het niet lukt.

Ik zal even wat uitleg over de syntax van maple geven. De volgende dingen zijn belangrijk

• Ieder commando afsluiten met ;
• Vaak spaties zetten, veel commando's hebben spaties nodig tussen de verschillende tekens.
• vermenigvuldiging heeft een * nodig.
• Een functie van een variabele voer je in als f:= x -> cos(x); Wanneer je op die manier functies invoert kun je later zeggen f(5); wat als antwoord cos(5) geeft.
• Een mogelijk plot is als volgt: plot( cos( x ) , x=0..10);

@piet: een kristalontvanger kan geen SSB ontvangen; daarvoor moet je mixen.

Dat experimenteerbord is een mooi voorbeeld. Een oud radiochassis is ook niet gek maar dat heb ik niet. Ik moet alleen een manier bedenken om onderdelen te bevestigen. Ik heb helaas niet van die soldeerlip bordjes. Ik heb wel nog een oude buizenversterker (heel oud merkloos duits maar geen zelfbouw). Daar zitten al knoppen, voeding enz in en een heel hoog kaal blauw hamerslag metaal voorfront. ideaal voor een speaker, schaalverdelingkje, schakelaars enz.

Over onderstaand schema had ik vanochtend de vragen gesteld.
Het is een oscillator die moet draaien van 61-96MHz. Je draait hem met de varco door de band en als fijnafstemming met een varicap. Deze varicap zit in serie met een spoel en ik heb geen idee hoe ik dit moet aansluiten. Er is een Ctje getekend en er staat iets over capacitieve koppeling. Ik ken dat wel inductief maar niet capacitief zonder condensator. Als ik de spoelen naast elkaar zet wordt het inductief.
Het tweede is de zaagtand. Er is een search stand waarbij je deze oscillator gaat sweepen ipv de IF oscillator. De zaagtand komt dan op de collector. Ik kan geen manier bedenken hoe dat de oscillator laat sweepen.

De spoel in serie met de varicap is alleen om hem DC spanning te kunnen geven. Het had ook een weerstand kunnen zijn.

De varicap zit aan zijn bovenkant aan HF-aarde via de doorvoercondensator.
Aan zijn onderkant zit hij aan de top van de kring aangesloten via het getekende capaciteitje.

Waarschijnlijk "kijken" de aansluitdraad van de onderkant van de varicap en de bovenkant van C50 alleen maar "naar elkaar". Je hebt daar maar een paar pF nodig. Voor afregeling wordt de varicap een beetje dichter naar C50 (of zijn aansluiting) geduwd.

Soms zag je wel dat ze gewoon twee draadjes een eindje in elkaar draaiden, bij wijze van condensator. Vaak "gimmick" genoemd. Maar dat woord staat hier niet, dus ik denk: alleen maar naast elkaar gemonteerd is genoeg.

Het sweepen door spanning op de emitter te zetten is iets wat werkt doordat de parasitaire CE capaciteit van de tor afhankelijk is van de spanning die erover staat, net als bij een varicap. De echt simpele FM-bugjes werken toch ook zo? Alleen zit daar de mike vaak op de basis, maar je varieert ook daar de U_CE.

Dat werkt, bedankt (Z).

Verder, hij werkt ook gewoon in opdracht prompt, dus als je:

cd C:\Maplev3\Bin
Maple

In een batch-file trommelt, heb je meteen een icoontje snelkoppeling.

Bedankt Fet, ik ga het proberen. Wat betreft FM bugjes: ik zou het niet weten, die heb ik nog nooit een gebouwd

Ik heb een paar leuke pdf's over torren gevonden. erg verhelderend. Daar werd die capaciteit ook genoemd. Ik las ook ergens dat men wel eens een condensator onder een parallel kring naar aarde zet als compensatie van die capaciteit.

Wat ik trouwens laatst las was ook nieuw voor mij. Een spoel is eerst inductief maar wordt boven zijn eigen-resonantie frequentie capacitief en bij een condensator ook zoiets. Bij zijn resonantiefrequentie is hij ohms. lijkt me bij best iets waar je rekening mee moet houden of liggen die frequenties zo hoog dat ik daar niet snel mee te maken krijg. (ik snap wel hoe het gebeurd, die uitleg was goed)
Wel handig, kun je een heel compact spoeltje maken

Dat gaat over de parasitaire capaciteiten van de spoel; boven een bepaalde frequentie worden die belangrijker dan de zelfinductie. Maar als je zelf iets bouwt, dan zorg je er zelf wel voor dat de resonantiekring resoneert met de extra toegevoegde condensator; die veel groter is dan de parasitaire capaciteit. Daarom gebruik je de spoel dus op veel lagere frequentie dan resonantie. Alleen voor smoorspoelen kan het effect hebben. Als je voor 100MHz een audio-smoorspoel gebruikt, dan zal die smoorspoel waarschijnlijk maar heel weinig demping geven. Hij gedraagt zich dan als condensator.

Wel verdikke, dan hadden ze bij die uitleg ook wel wat voorbeelden mogen noemen.

Van keramische schijf-C-tjes is het zelfs zo dat voor bv. 2m een bepaalde waarde vaak het gunstigst is als ontkoppeling, omdat hij daar serie-resonantie vertoont.
Je kunt ze trouwens dippen: pootjes (van gewenste lengte) aan elkaar en dippen op het zo ontstane lusje.

Spoelen hebben tussen hun windingen natuurlijk capaciteit. Ze vertonen dus ergens parallelresonantie.
Bij afstemspoelen ligt die, als het goed is, tamelijk veel hoger dan de werkfrequentie.

Bij smoorspoelen (komt weer een knuppel in het hoenderhok voor sommigen!) ligt de resonantiefrequentie heel vaak onder de werkfrequentie.

Hoi, hoi, ik kan weer wat gaan meten. Morgen de dipper warm stoken

Het gaat natuurlijk om de reactantie van de smoorspoel bij een bepaalde frequentie en of die nu capacitief of inductief is maakt niet uit. Als hij DC maar ongestoord doorlaat. Ik denk dat de spoel zich dan altijd constant zal gedragen en niet op harmonische kan gaan resoneren en de versterker in een oscillator omvormt.

Ga ik door voor de sapcentrifuge

Voor hoge frequenties zou je dus zo een afgestemde kring kunnen maken met alleen een condensator of spoel. Die zal heel smal en stabiel zijn denk ik.

Je kan heel makkelijk een stroombegrenzing in een voeding maken met een common emitter schakeling en een zener aan de basis. Als je die zener als spanningsbron nu vervangt door een common collector schakeling kun je, denk ik, een regelbare stroombegrenzing maken.

[Bericht gewijzigd door fred101 op woensdag 26 november 2008 08:02:06 (19%)]

Persoonlijk zou ik bij een condensator toch liever niet op 'ingebouwde spoel' vertrouwen. Zijn eigenschappen zijn wat onzeker.

Maar er is wel tenminste één merk antenne dat 'traps' maakt met spoelen maar zonder echte condensator. In hun reclame beweren ze zelfs dat er in hun antenne geen traps zitten, maar dat is natuurlijk onzin. De spoelen zijn alleen afgestemd met hun eigen parasitaire capaciteit.
Zo'n spoel is vrij stabiel qua eigenschappen, dus dat lijkt me wel gaan.

Ik ben vandaag met de oscillator bezig geweest. Wat is dat moeilijk. Niet om hem te laten gillen maar wel om een redelijk gelijkmatig bereik van 40MHz te krijgen.
Uiteindelijk heb ik een stuk 1,5 mm dik zilverdraad van een oude zendspoel op een keramisch lichaam gewikkeld van ongeveer 1,5cm diameter en toen kreeg ik eindelijk ongeveer het gewenste bereik. Bij de AF121 wilde hij alleen maar rond de 100MHz gillen, is zeker van een 3 meter piraat geweest . Toen ben ik diverse pnp's gaan proberen tot het lukte er een stabieler en sterker signaal uit te halen. Het bereik was alleen nog steeds veel te klein. De eerste verbetering was die spoel. Dat dat zo enorm veel scheelt ! De tweede aanpassing was het 47pF Ctje te vervangen door een trimmertje. Daarmee kon ik het bereik instellen. Hij gaat volgens de SA nu ongeveer van 60-100MHz. Als ik er een zaagtand op zet gaat hij idd sweepen. Heb ik nu mijn eerste FM bug gemaakt

Fred,
spoelen zijn heel belangrijk!
Kleine veranderingen in een spoel hebben grote gevolgen.

Wat me trouwens opvalt dat niemand op FET zijn opmerking over een 2m transceiver met lecherline gereageerd heeft.

Ik geloof dat ik dat dan gemist heb of is dat in een ander topic ?

Rene, maakt het ook zoveel uit op lagere frequenties want daar heb ik eigenlijk nooit (meer) moeite met de spoelen. De ene doet het wat beter als de ander maar niet zo extreem als nu.

Ik had nog een idee. Aangezien je deze oscillator ook door zijn bereik gesweept kan worden door een zaagtand lijkt me dat dit ook een redelijk alternatief is voor een varicap of varco. Als een zaagtand werkt moet je dat ook manueel kunnen doen met een potmeter. Dat bespaart een varco en geeft een even groot bereik. Dat betekent tevens dat de oscillator unit hermetisch dicht kan en compact blijft er hoeft immers geen varco bij in en as naar buiten. En als je een tien slagpotmeter gebruikt scheelt dat ook een vertraging.

Fred,

zo ongeveer: hoe hoger de frekwentie, hoe lastiger de spoel.

Opmerking van FET was een pagina geleden.

Die had ik gelezen, dat was toch geen vraag ofzo ? Of is een 2m met lecherlijn iets uitzondelijks. Ik weet dat ze het in de GHz bereiken gebruiken maar in het uhf/vhf manual uit 1969 van de RSGB gebruikten ze dat ook in buizensetjes dus ik ging er van uit dat dat toen blijkbaar normaal was. Ik ben ook niet zo thuis in lecherlijnen moet ik eerlijk zeggen. Zijn vaak wel erg mooi en mechanisch

Wat me trouwens opvalt dat niemand op FET zijn opmerking over een 2m transceiver met lecherline gereageerd heeft.

Ik, heb even teruggebladerd... 2-meter AM, die ligt al een tijdje op zolder

Superreg ontvanger, ja zo ging dat toen met een quenching oscillator. Veel peildozen waren ook superregs.

Zender met EL84 als eindtrap! Geen gebalanceerde uitgang met die Lecherline? of misschien twee EL84's?

FET: schijn eens wat licht op die eindtrap, je weet vast nog wel hoe het in elkaar zit zonder naar zolder te moeten klauteren.

Een Lecherline zegt mij niet zoveel , wel eens wat over gelezen , maar het wordt/werd op veel hogere frquenties gebruikt dan daar waar mijn interesses en mogelijkheden liggen . Daarom niet zoveel aandacht aan gegeven , denk ik .
Bij nader inzien , die EL84 is een AF eindbuis . Dat ie nog op de KG draaien kan is bekend , maar dat die buis het nog doet op de 2 meter ... ?
Wekt toch wel enige nieuwsgierigheid ...

Radioortje

vroeger heb ik nog een beetje gepiraat op 3mtr. ook met een EL84 in de eindtrap, gaat prima . Later kreeg ik een echte QQE03/12 dat ging nog beter

Nouja , met een ingangscapaciteit van een kleine 11 pF verbaast dat toch een beetje . Op een véél eerder gestelde vraag van mij , over de Fmax van een buis , is er geantwoord dat die voornamelijk bepaald wordt door zijn interne capaciteiten . Dat zo'n buis het ook nog doet op de 144 MHz valt wel erg mee .
Er zal wel geen 6 Watt output geweest zijn ...

Radioortje

De EL84 was de LF eindbuis. Op ontvangst dreef hij de luidspreker, en op zenden was het een modulator.

De ECC85 (niet 88; had ik fout) was superreg ontvanger (zelf-quenchend) en zender. Kwestie van de roosterweerstand (1.5M naar de plus op ontvangst, 15k naar aarde op zenden).
Gek genoeg weet ik niet meer of ik de helften parallel had, of dat ik er maar één gebruikte.
In balans had gekund, maar dat was het niet in mijn geval.

De buis dissipeerde op zenden natuurlijk meer dan op ontvangst, zodat het gevaar bestond dat je frequentie dan niet hetzelfde was.
Maar, zo'n gemoduleerde oscillator was toen al "not done", en de spurious FM die erbij zat maakte hem zo breed, dat modernere AM ontvangers hem niet in de filters hielden.

Ik herinner me dat er toch ruim twee watt uit kwam. Het fietskoplampje brandde er goed op (mismatz? Wot mismatz?)

De oscillator werkt nu. Eens even gaan luisteren. Ik had nog wel een vraagje:

Waarom is het zo'n raar signaal, wat uit de oscillator komt? Het heeft zo'n raar kriebeltje boven, maar niet onder.

5uS/Div, maximale stand van mijn scoop.

5uS/Div, met de 5x inzoomstand aan.

Volgens mij loopt hij vast tegen zijn voedingspanning. Het instelpunt van de tor staat dan fout. Bij de negatieve alternatie wordt de stroom door de BE overgang te hoog (maar ik weet niet veel van torren dus ik geef geen garantie )

Ik ben nu met het filter bezig voor de SA. Een 4e orde filter. Nu zijn die spoelen allemaal van die inimini waardes. Mijn meters geven daarbij allemaal wat anders aan. Hoe test ik dat tijdens de bouw nu het beste. Als alles klaar is kan ik de spoelen bijna niet meer veranderen. De voltkraft geeft bv 0,1 uH aan maar snapt het niet want die gaat lopen verspringen, de R&S 0,6 maar is niet gecalibreerd meer en de marconi 0,3. lekker dus.
Als ik de eerste kring doorwobbel zit ik op 45MHz ipv 60MHz

Wat is wobbelen? Een soort dippen?

Ik zag net dat er nog een foute soldering inzit, maar die kan ik nu niet meer herstellen, wordt morgen dus.

/e Lees net een topic van iemand die begint met elektronica, en daarom heel veel componenten gratis krijgt. Had ik ook moeten doen, helaas begin je maar 1 keer;)

[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op donderdag 27 november 2008 17:41:32 (36%)]

Wobbelen: je heb een signaalgenerator die een stuk frequentie doorfietst. Dat signaal stop je in een filter en na het filter voer je het "restant" weer het apparaat in. Dat wordt grafisch weergegeven als een doorlaatkromme. Dat is erg makkelijk als je weet hoe het werkt maar dat is best lastig ivm juiste impedantieaanpassing. Het makkelijkst gaat het als je het op een rooster invoert en dan na de anodetrafo weer afneemt. Filters zelf zijn erg moeilijk.