Referentie weerstanden maken & karakteriseren

Als de (opgedampte?) goudlaag zo dun is, dan heeft die dezelfde temperatuur als de onderliggende laag.
Gevolg is dat voor Seebeck de plug zich gedraagt als zijnde helemaal van goud te zijn.

Maar bij slijtage...

Maar bij een thermokoppel zijn toch ook beide "draden" dezelfde temperatuur en deze genereert toch ook een spanning?

Voor de duidelijkheid: Goud is in veel opzicten beter dan nikkel.

Het heeft een lagere soortelijke weersand.
Doordat het zachter is heeft het een groter effectief contactoppervlak.
Het is corosie bestendiger.
Het heeft een lager seebeck coefficient
Het ziet er mooier uit

Die zin van je begrijp ik niet....

Welk materiaal je ook gebruikt, het seebeck effect zal altijd meespelen bij verschillende metalen.
Wanneer de + en de - sense bus van hetetzelfde materiaal zijn en dezelfde temperatuur hebben dan zullen de beide spanningen elkaar opheffen en kun je die wegstrepen.
Als 1 van de twee bussen een andere temperatuur heeft dan dan blijft er een resulterende restspanning over die een offset veroorzaakt.
De gebruikte bussen zijn begrijpelijkerwijs gemonteerd met kunsstof isolatieringen die echter ook goede thermische isolators zijn.
De ene bus kan dus een andere temperatuur hebben dan de andere.

Vandaar dat je oplossing met een extra kunsstof box waarin wel een betere stabiliteit zal geven.

Ha Brainbox,

Dank voor je uitleg.
Het roept wel een aanvullende vraag op. Je zou dus eigenlijk willen dat beide sensebussen thermisch zo goed mogelijk gekoppeld zijn aan het aluminium bakje, zodat ze zoveel mogelijk dezelfde temperatuur hebben. Vraag: zijn er elektrische isolatoren die thermisch geleidend zijn?

Deze gedachte staat wel weer haaks op de gedachte dat contactbussen en stekers zo min mogelijk thermische massa moeten hebben, zodat ze zo snel mogelijk een thermisch equilibrium bereiken....

Het plastic bakje werkt in de praktijk inderdaad erg goed, Na 10min. is alles zeer stabiel. En die 10 minuten heb je toch nodig. Na aansluiten van de bekabeling drift de temperatuur door mijn lichaamswarmte
Ook de LM35 drift na aansluiten een beetje door zelfopwarming. Dat zijn honderdste graden, maar wil je toch stabiel hebben om te kunnen zien of de rest stabiel is.

groet, Gertjan.

Gertjan,
Ja, die zijn er. Bijv. mica plaatjes voor montage transistors op koellichaam. Of op basis van siliconen.

Er zijn korte keramische cilinders o.a. in Hameg scoops t.b.v. y-eindtrap torren.
Deze cilinders, ong. 5mm hoog, zitten tussen to-220 tor en koel profiel.

Hoe groot zou trouwens het temperatuurverschil zijn tussen twee bussen? Zou dat überhaupt een significante Seebeck-spaning genereren?

Ik denk dat het temperatuurverschil van net de aangelegde meetleidingen significanter is in deze.

Ondertussen mijn inhaalslag afmaken: m'n AEG Normalwiderstand 10kΩ

In Rosmalen vond ik deze oude AEG Normalwiderstand. Beter gezegd: flash2b vond hem... Ik had die kraam al uitgechecked, en hem over het hoofd gezien. Maar de scherpe blik van flash2b had hem wel gespot.

^{klik foto's voor grotere versies}

Dit is een echte standaard weerstand van AEG, gemaakt van Manganine weerstandsdraad, gewikkeld op een keramische buis.

De weerstand is interessant door zijn leeftijd. Daardoor verwacht ik dat hij stabiel zal zijn. Immers, veel verder verouderen zal hij niet...

Volgens de (schaarse) internet info is deze weerstand gemaakt door AEG dochter Hartmann & Braun.
De belangrijkste kenmerken staan op het front gegraveerd:

De nominale waarde is 10.000Ω. Maar let op dat "abs" er achter!
Toen rekende men met “Absolute Ohms”, die later veranderd zijn naar “Internationale Ohms” (1 Abs. Ohm = 0,99951 Int. Ohm) Dus de nominale waarde zou nu 9995,1Ω moeten zijn.

Verder is de weerstand bedoeld voor gebruik bij 20°C.
Het vierkante gat in het midden is bedoeld om een thermometer in te stoppen.

De belastbaarheid wordt opgegeven als 30mA. Best veel voor een precisie weerstand, 30mA door 10k is 9W vermogen!

Volgens een gevonden website waren deze weerstanden bedoeld om in een bak olie te hangen. Ik ben daar niet zeker van, b.v. die papierenplakker met inventaris nummer achterop is dan toch vreemd.

Ook intern is de weerstand mooi opgebouwd:

Dikke verzilverde rails verbinden de source en sense klemmen. Vanaf die dikke rail die gaat er een staafje naar de weerstand.

De verbinding met het weerstandsdraad gaat dan weer met een spiraaltje:

Het wat dikkere zwarte draad wat je links ziet is een touwtje waarmee het weerstandsdraad is vastgezet.

Als ik dit opschrift goed interpreteer is deze weerstand gemaakt in week 17 van 1955:

Ook toen hield men al terdege rekening met Seebeck.
Bij de aansluitklemmen is het alles zilver wat er blinkt:

Natuurlijk heb ik deze weerstand gemeten
De weerstandswaarde is volgens mijn 8846A 10.002,27 Ohm, en volgens de 3458A van Blackdog 10.002,308 Ohm
Dus in 62 jaar is de weerstand zo'n 7,2Ω omhoog gedrift. Dat is 11,6ppm per jaar.

Ik heb van deze weerstand ook de tempco curve gemeten:

Die ziet er minder strak uit dan die van z'n kleine broertjes, omdat hier niet weerstand en temperatuur opnemer mooi samen in een dikwandig bakje zaten. Ik heb m'n best gedaan door de deze weerstand in een zuigend passend koekblik te laten zakken, en een LM35 midden in de keramische buis te laten bungelen. Maar de hysteresis die je ziet is wel zeker toe te schijven aan de meetopzet.....

Let ook op de verticale schaal! Elke divisie vertegenwoordigd hier 10ppm! 5 tot 10x grover dan bij de andere weerstanden...

Opvallend is dat deze temp curve een soort paraboolvorm heeft, met een top rond de 30°C. Rond die 30°C is er dus een gebied waarin je de temperatuur kunt variëren, zonder dat de tempco veel invloed heeft. Maar volgens het opschrift op het front is de weerstand voor 20°C bedoeld??

Ik lees dat bij manganinedraad de tempco gevormd kan worden door temperatuurbehandelingen.
Ik denk dat met zo'n temperatuurbehandeling dat nulpunt is verlegd naar 20°C, maar dat nu, 60 jaar later die behandeling uitgewerkt is......

Om te zien wat nu de tempco rond de 20°C is heb ik dat stukje opnieuw gemeten:

We zien dezelfde hysteresis, het is tenslotte dezelfde meting.
Ik heb hier weer de groene curve toegevoegd, met de tempco er uit gerekend. Hier was dat een broodnodige hulp, om alle factoren te balanceren.

Uiteindelijk ben ik uitgekomen op een tempco van 9ppm/°C, voor het gebiedje van 19°....23°C.
Een ongemakkelijk compromis, maar werkbaar.

Wel moet je je natuurlijk afvragen hoe bruikbaar deze weerstand is met deze (voor een referentieweerstand) flinke tempco. Natuurlijk kun je de tempco er uit rekenen, maar een meetfout van 1 graad levert al een weerstandsfout van 9ppm op... En bij deze weerstand is de temperatuuropnemer een stuk slechter te koppelen met de weerstand......

Voorlopig laat ik hem gewoon met de andere weerstanden meelopen, want naar verwachting is hij wat betreft lange termijndrift koploper

Groet, Gertjan.

Op 29 maart 2017 09:52:00 schreef miedema:
.. Vraag: zijn er elektrische isolatoren die thermisch geleidend zijn?.

Diamant

Uit https://nl.wikipedia.org/wiki/Diamant

Naast de hardheid zijn ook de thermische geleidbaarheid (410 W/cm/K)[12] en de soortelijke (elektrische) weerstand van 1013 Ω·m van diamant bijzonder hoog. Deze combinatie maakt dat diamant gebruikt kan worden in elektronische schakelingen om warmte af te voeren. Diamant gedraagt zich net als silicium als halfgeleider en in vloeibaar helium als supergeleider zoals in 2004 ontdekt.

[Bericht gewijzigd door ohm pi op woensdag 29 maart 2017 21:52:38 (56%)]

De nominale waarde is 10.000Ω. Maar let op dat "abs" er achter!
Toen rekende men met “Absolute Ohms”, die later veranderd zijn naar “Internationale Ohms” (1 Abs. Ohm = 0,99951 Int. Ohm) Dus de nominale waarde zou nu 9995,1Ω moeten zijn.

GertJan, kan je hier iets meer over vertellen, want ik begrijp denk ik ergens iets niet.
Heb al wat gezocht, maar ik kwam er niet zo uit.
Passen de Voltjes en Ampères zich dan aan aan standaarden?

Help mij (en wellicht anderen) eens uit deze verwarring wat betreft de wet van Ohm?

Vraag: zijn er elektrische isolatoren die thermisch geleidend zijn?

Diamant inderdaad, maar meestal wordt er safier gebruikt omdat dit toch wel wat goedkoper is.
Verder een aantal keramiek soorten.
Voor deze toepassing niet echt praktisch.

Wat ik vaak zie is dat er gebruik gemaakt wordt van alukern PCB materiaal.
Hetzelfde principe als je tegenkomt bij koeling van hoog vermogens LEDs.
De basis is dan alumunium of koper met een dun laagje isolatie (FR4 of keramiek) en daarop weer koper clad.
Doordat het isolatielaagje zo dun is heb je toch een goede warmteoverdracht.
De connectoren zijn dan in SMD uitvoering.

Overigens ben je er met zo'n oplossing nog niet, want hetzelfde Seebeck effect treed ook op aan de andere kant van je meetsnoer, bij je meetinstrument dus.

Sluit voor de aardigheid eens een weerstand b.v. met krokodilklemmetjes van een ander materiaal aan op een uV meter.
Verwarm vervolgens eens 1 verbinding krokodilklem-weerstand met je soldeerbout.
Je kunt hierbij soms spanningen meten tot 1 mV, afhankelijk van de materialen.

[Bericht gewijzigd door Brainbox op donderdag 30 maart 2017 08:40:23 (26%)]

Volgens mij heeft Dave Jones een aflevering over TCs waar hij dat soort dingen demonstreert.

Ik heb een decadebox van Siemens, ook Manganin draad, ook Duits en met 1956 als bouwjaar bijna even oud.

Maar het was mij nog nooit opgevallen dat hier ook abs ohms worden gebruikt. (Of liever, dat dat een andere ohm was) Ook niet dat die bestond. Het verbaast me niet, er zijn ook diverse volts geweest. Het heeft 1 voordeel. De jouwe is naar boven verlopen waardoor de huidige waarde dichterbij de moderne ohm zit. De mijne zijn binnen de specs als je dat abs vergeet, en dus ook omhoog verlopen.

We zouden ze eens moeten vergelijken aangezien ze even oud, beide Duits en van het zelfde materiaal zijn gemaakt. (en dan ook evt tov de ESIs)
Ik heb KV dividers, het is mogelijk om met zo'n ding, een spanning calibrator en een standaard weerstanden heel precieze weerstand metingen te doen. Ik heb dat nog nooit geprobeerd maar misschien wel leuk. Jou 10k weerstand is nu min of meer gecalibreerd, mijn ESI's (indirect) ook. Mijn 2 KV dividers lopen synchroon en ik heb diverse calibrators en natuurlijk mijn pride and joy, een Guildline 9152/4 (standaardcellen)

Wat me dan wel weer aan het denken zet over de andere kant van het principe, ik heb multimeters die uit die tijd zijn. Zouden die abs ohms aangeven of "gewone" ohms ?

Ha Brainbox,

Dank voor je info! Een hoekje van de techniek waar ik weinig van wist, en wat leuk & goed is om te weten. Voor mijn referentie weerstanden zie ik nog geen toepassing.....

Na een (paar) nachtje(s) slapen ben ik er wel uit. Het punt dat door de bussen thermisch te isoleren plug+bus sneller equilibrium bereiken vindt ik belangrijker dan het thermisch koppelen van de bussen.

Dat is overigens het grote goed van een topic als dit: het dwingt je om opnieuw (of gedetailleerder) na te denken

Je hebt helemaal gelijk wat betreft de meterklemmen. Ook daar ben ik een tijdje zoet geweest voor ik de boel stabiel had.
De meter zelf heeft klemmen van tellurium koper, dus dat is mooi.
Ik gebruik goud over messing banaanstekers van hetzelfde fabricaat als de bussen voor de weerstanden (Hirschmann).
Belangrijkste factor bleek de afkoeling door tocht over de stekkers te zijn.... Ik heb nu stekkers uitgezocht waarvan de isolatie perfect aansluit op het front van de meter. En géén dwarsgaten in de banaanstekker! Verder komt er dun draad uit de banaansteker, zodat minimaal warmte wordt afgevoerd.

@ Jinny
De wet van Ohm blijft natuurlijk gewoon kloppen
Nog voor je gezocht, het blijkt inderdaad lastig om een helder stuk specifiek over die absolut Ohm te vinden. Wel steeds zijdelings.

Waar het op neer komt is dat in de loop van de geschiedenis we een aantal keren onze eenheden opnieuw gedefinieerd hebben. Meestal omdat we dat preciezer of stabieler konden doen. En bij een andere definitie verandert de waarde dan een toefje. Maar dat is altijd heel weinig. Daar merk je normaal gesproken weinig tot niks van

@ Fred101,
In feite is de vraag of je weerstanden abs Ohm of Int ohm zijn inmiddels minder relevant geworden.... De drift is nu waarschijnlijk groter dan het verschil in eenheid.
kijk naar die AEG van mij: Hij is 7,2Ω gedrift terwijl het abs Ohm - Int Ohm verschil is 4,9Ω...
Inderdaad wel fijn dat hij de goede kant opgedrift is

Inderdaad leuk om die weerstanden te vergelijken!
Gelukkig hebben we in Rosmalen al afgesproken om binnenkort weerstanden te meten
Ik wacht nog even tot dat ik weet dat m'n weerstanden mooi stabiel zijn.

groet, Gertjan.

Ik heb geprobeerd de tempco van m’n Vishay Z201 weerstand opnieuw en beter te meten....

Eerder had ik al een poging (zie hier, meting 4&5) gedaan, maar het bleek lastig. Ik zag vooral artefacts zoals een restant drift van mijn meter en verder weinig....
Probleem is vooral dat die weerstand maar heel weinig tempco heeft, en dat dus alle andere factoren veel meer gaan meespelen. Zoals de temperatuursdrift van m’n meter, die veel groter is dan de drift van de weerstand....

Dit wetende heb ik toch weer een poging gedaan.
M’n werkkamer was al een week op constante temperatuur voor de eerdere tempco metingen, en de Fluke 8846A stond al dagen aan. Alles wat voor de meting nodig is heb ik de avond van te voren aangezet. Zo was er de volgende ochtend een stabiel thermisch uitgangspunt voor de meting. De kamertemperatuur was 20,8°C, en bleef gedurende de meting (van 14uur!) binnen -0,2° en +0,5°C.

Ik heb de temperatuursveranderingen erg langzaam gedaan, omdat het lijkt dat er hysteresis effecten in de weerstand zitten. Ook ben ik op de hoogste en laagste temperatuur blijven hangen. Zo heeft de weerstand wat hersteltijd, en zie ik hopelijk wat van die hysteresis (of herstel daarvan)

Dit is de curve die ik na de meting kreeg:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

De blauwe lijn geeft het temperatuursverloop. Eerst ben ik omhoog gegaan tot 36°, daarna omlaag tot 8°C. De rode curve laat het verloop van de weerstandswaarde zien. Let op de uitgerekte Y-as, elke divisie is hier slechts 0,5ppm!
In het eerste deel, de hoge temperaturen is duidelijk een negatieve tempco te zien. Maar bij de lage temperaturen geeft de weerstand geen krimp! Tempco is nul.... Of kijken we naar een hysteresis of een hersteleffect?

Uit bovenstaande meetdata heb ik de tempco curve geplot:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

Er is een flinke hysteresis zichtbaar..... (nou ja, 1ppm.. ) Gezien de zorgvuldigheid van meten is die grotendeels aan de weerstand zelf toe te schijven.
Verder valt inderdaad op dat de tempco schijnbaar in 2 delen is onder te verdelen. Onder 22...23°C is de tempco nul, daarboven iets van -0,1ppm/°C.
Die -0,1ppm tempco heb ik verrekend in de groene curve. Door die kanteling met -0,1ppm is nu de onderste helft schuin, en boven 22°..23°C recht.
Hoewel nog steeds niet duidelijk is hoe deze weerstand zich precies gedraagt is wel duidelijk dat we bij 25°C temperatuursverschil niet meer dan 2,5ppm weerstandsverandering hoeven te verwachten. En dat erg mooi!

Maar wat is er nu aan de hand bij lagere temperaturen? Is die tempco daar echt nul, of zitten we te kijken naar een compensatie door een terug kruipen van de waarde door herstel van een hysteresis...
Om daar achter te komen heb ik de meting nog een keer gedaan, maar nu eerst omlaag naar lage temperaturen:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

Globaal levert dit hetzelfde beeld op: De weerstand verandert niet bij lage temperaturen, en heeft een negatieve tempco bij hogere temperaturen. Dat die weerstand niet verandert bij lagere temperaturen kwam bij de 1e meting dus niet door hysteresis van de voorgaande temperatuursverandering. Dat is goed om te weten.

Wat ook opvalt is dat de weerstand sterker lijkt te reageren op een oplopende temperatuur dan een dalende temperatuur. Vergelijk maar rond 3:00uur en 8:00 uur. Zelfde temperaturen, maar ander gedrag van de weerstand bij omlaag of omhoog gaan van de temperatuur. Ik denk dat ook te zien in de vorige meting. Kijk daar maar naar het dipje rond 13:00uur.

Ook uit deze data weer de tempco curve geplot:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

Dit geeft eigenlijk hetzelfde beeld als de vorige meting: aan de lage kant een tempco van nul, aan de hoge kant wèl een tempco, van rond -0,1ppm/°C. Het kantelpunt zou ik hier rond 25°C schatten.
De groene curve, gekanteld voor -0,1ppm tempco geeft het reciproque beeld.....
Waarom de hysteresis bij deze meting nog wat groter is dan bij vorige is mij niet duidelijk. Beide metingen zijn redelijk identiek, en onder gelijke omstandigheden gedaan....

Ik heb ook nog beide tempco curven samen in 1 grafiek geplot, in de hoop dat dat meer helderheid geeft:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

De rode lijn is van de eerste meting (meting6), en de paarse van de tweede meting (meting7).
In elk geval is het goed om te zien dat ,ondanks de verschillen, die 2 curven gelijkvormig zijn. En dus globaal wel het gedrag van de weerstand omschrijven: onder de 23°C een tempco van nul, daarboven een tempco van -0,1ppm/grC.

Opvallend om te zien is dat bij de 2e meting, 2 dagen later de gemiddelde weerstandswaarde 1ppm lager was.... Kamertemperatuur was toen 21,1°C (-0,3°...+0,5°C), in plaats van 20,8°C bij de eerste meting. Maar of dat het verschil verklaart?

De start en eindpunten waren wel ongeveer gelijk (de kriebeltjes rond het snijpunt 20°C en 9.999,62Ω). Door eerst met de temperatuur omhoog te gaan ontstond een positieve hysteresis, maar met de temperatuur eerst omlaag ontstond een negatieve hysteresis.

Belangrijkste conclusie is dat deze Vishay Z201 inderdaad erg temperatuur stabiel is.
En ik nu ook een beter idee heb van z’n gedrag. Die "nul tempco bij < 23°C en -0,1ppm/°C bij >23°C" is voorlopig voldoende houvast.

Groet, Gertjan.

In aansluiting met m’n tempco meting nog wat over de datasheet van de Vishay Z201.

Waarom zo moeilijk temco meten als je die gegevens eenvoudig in de datasheet kunt vinden?
En in hoeverre sluiten mijn metingen aan bij de datasheet?

Bij de datasheet van deze weerstand is dat niet zo simpel. Deze datasheet lijkt meer door de marketing afdeling geschreven te zijn dan door de wetenschappers.....

Dit is de kop van de datasheet:

Een grote kop, die schreeuwt: tolerantie: ±0,005%! En TCR ±0,05ppm/°C!

Daaronder, in kleine letters staat tempco ±0,05ppm/°C nominaal. Dat klinkt alweer een stuk minder absoluut... en bovendien nu met "van 0° tot 60°C" erbij. Volgens de regel er onder daarbuiten ±0,2ppm/°C

En helemaal leuk wordt het als we naar de tabel kijken, nog steeds op dezelfde pagina:

Onze weerstand valt in de categorie op de eerste regel.
Hoe moet ik dat nu lezen, "Nominal TCR and Max Spread"?
Is dat "de nominale TCR is ±0,2ppm/°C, maar het kan ook ±0,6ppm/°C zijn"?
Of zit de tempco eigenlijk tussen de -0,4ppm/°C en +0,8ppm/°C?

Deze Z201 weerstand heeft een soort U vormige tempco curve waarvan het horizontale stukje precies op de nominale 25°C ligt. Na mijn ervaringen met deze Z201 denk ik dat er het volgende bedoeld wordt: "De nominale TCR is ±0,2ppm/°C, maar door verschuiven van de curve zit daar een spreiding in van ±0,6ppm/°C". Maar dat weet ik nog steeds niet zeker...

Laten we eens kijken naar die tempco curve uit de datasheet:

Uiteraard is de vertikale schaal enorm grof, zodat de curve mooi plat lijkt .
Kijkend naar deze curve snappen we het concept van Vishay: Er zijn 2 materialen gebruikt met tegengestelde tempco, en die twee heffen elkaar op, en wel precies op 25°C.

Echter, mijn curven zien er heel anders uit....
Wel zit er ook een knik in, rond de 25° zoals hier boven, maar bij mij wordt de tempco bij hogere temperaturen juist negatief!

Ik vermoed dat in de praktijk die materialen niet zo perfect uitgebalanceerd zijn, en dat er 1 de overhand heeft.
Dat daar maar heel weinig voor nodig is heeft het verschil tussen versie 1 en versie 2 van mijn Z201 bakje wel laten zien.

Dat "Nominal TCR and Max Spread" uit de tabel zou ook kunnen betekenen "de nominale TCR is ±0,2ppm/°C, maar afhankelijk van hoe U de weerstand monteert kan dat ±0,6ppm/°C verschuiven"....

Dus deze Vishay curve is de theorie, en mijn metingen de praktijk

Deze kritische geluiden nemen natuurlijk niet weg dat deze Vishay Z201 een hele goede en zeer stabiele weerstand is...
Ook zonder het oppoetsen door de marketingafdeling zou de Z201 een datasheet hebben gekregen om trots op te zijn. En van die technisch correctere datasheet zouden de gebruikers veel meer plezier hebben...

groet, Gertjan.

Ha Ohm Pi,

Ik denk dat Vishay veel meer van deze weerstanden weet dan ik

Het is meer dat ik ook een beetje nieuwsgierig ben En er achter probeer te komen wat zij al lang weten...

Verder denk ik dat die kennis van Vishay over het gedrag van deze weerstand een reden is dat ze de datasheet wat wazig hebben opgesteld.

groet, Gertjan.

Op 30 maart 2017 19:26:26 schreef miedema:
..
Ik denk dat Vishay veel meer van deze weerstanden weet dan ik
....

Daar twijfel ik nu aan. Zij weten precies hoe ze die dingen moeten maken, maar jij weet precies hoe ze zich gedragen.

Ik heb een probleem met mijn weerstandsbakjes......

Ik vergelijk de 10k Vishay en Econistor weerstanden. En over de laatste tijd zie ik dit:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

Wat je ziet is het verschil in weerstandswaarde tussen de 10k Vishay Z201, en de 10k Econistor. Vergelijken geeft een nauwkeuriger beeld, omdat de onnauwkeurigheden van de meter (opwarmen, tempco, drift) er uitvallen.

De Vishay is al een paar weken erg stabiel, wat je dus eigenlijk ziet is het verloop van de Econistor.
Tot dag 5 schommelt dat een beetje, de verschillen laten vooral de bodem van mijn meetnauwkeurigheid zien.

Maar op dag 5 heb ik het zakje Silicagel in het Econistor bakje in de oven gedroogd, en het bakje goed dichtgeschroefd.
Vanaf dat moment is de Econistor gestaag in waarde aan het dalen....

M'n 1k Econistor heeft tegelijkertijd z'n oven gedroogde silicagel gekregen, en vertoont hetzelfde beeld.

Het is denk ik wel zeker dat dat te wijten is aan de nu zeer lage luchtvochtigheid in het bakje, door die droge silicagel.

Maar hoe nu hier mee om te gaan?

Er zijn 2 opties: zakjes laten zitten, of ze er uit halen

De zakjes laten zitten:
- Wachten tot de weerstand gestabiliseerd is, en de nieuwe waarde als nominale waarde aannemen.
- probleem: hoe luchtdicht is mijn bakje? Als in de loop der jaren langzaam de silicagel weer verzadigd raakt, dan zal de weerstandswaarde weer gaan stijgen. En ik zal nooit weten of dat drift van de weerstand is, of stijging van de luchtvochtigheid.....

De zakjes er uit halen:
- Na het doosje een tijdje open te laten liggen heeft de weerstand weer z'n nominale waarde.
- Het gesloten doosje zal zorgen dat snelle luchtvochtigheid wisselingen geen invloed hebben.
- Maar of het doosje dicht genoeg is om ook seizoensinvloeden (zomer/winter) uit te sluiten weet ik niet.
- Dus mogelijk komt er een (seizoensafhankelijke) slinger in mijn lange termijn metingen, maar over jaren middelt zich dat uit, en wordt herkenbaar.

Dat is dus het dilemma... Ben benieuwd wat anderen denken!

Persoonlijk ben ik nu geneigd de zakjes er uit te halen. Vooral om voor de lange termijn metingen zo min mogelijk onzekere factoren in te bouwen.
Factor is ook dat ons huis centraal verwarmd is, en de luchtvochtigheidsvariaties daardoor kleiner.

Ik kan overigens nog wel een derde optie bedenken: Wel een silicagel zakje er in, maar niet drogen. Mogelijk heeft zo'n "uitgewerkt" zakje, dat al jaren open en bloot ligt en dus verzadigd is, toch een stabiliserende werking in het doosje. Onbekend terrein...

Overigens had de Vishay al 2 weken eerder z'n oven gedroogde silicagel in z'n bakje, en die geeft (nog) geen krimp. Dat zegt overigens niet zo veel, ik heb begrepen dat de inwerkingstijd (zeg maar "RC-tijd", kan variëren van dagen tot maanden.

groet, Gertjan

Als je een nauwkeurige weegschaal hebt, dan is er nog een 4e optie.
Silicagel moet droog lichter zijn dan nat.
Wat meten en zakje op 40-60% rel. inregelen.
Dit te droog zijn is niet onverwacht.

Hi Gertjan,

Je doet de kristallen er in om het vochtvrij/arm te krijgen in een hermetisch dicht doosje.
Dat de waarde dan veranderd lijkt mij logies, wat had je dan verwacht?
Ook by de Viahay weerstaden was mij op het hard gedrukt dat deze vocht gevoelig waren met het advies ze in te spuiten met plastic spray.

Geef het een maand de tijd en maakt hem in die tijd niet meer open, geduld is een schone zaak bij referenties.
Ik denk dat de weerstand zal hij stoppen met het veranderen, omdat dan het vocht in de behuizing/weerstanden dan in de kristallen zit.
Volgens mij kan het dan nergens anders heen.
Ik ben geen chemicus, maar vermoed dat het dan stabiel is, wie er meer van weet, daar hoor ik het dan graag van.

Joda zij eens...
Be patient my young padawan

Groet,
Bram

Ha rbeckers & blackdog

Fijn om sparring-partners te hebben!
Natuurlijk had ik verwacht dat het droog zou worden binnen het doosje
Maar niet dat de Econistors daar zo veel door zouden driften....

Ik zit nu al op -15ppm, en de bodem is nog niet in zicht......
Dat is vèèl meer als ik hoop (en verwacht) dat de veroudering per jaar zal zijn...
Vandaar dat ik me zorgen over ga maken over de toekomst.
Verder realiseer ik me nu, dat ik toch onvoldoende de lange termijn consequenties van de silicagel heb doorgedacht

Over de praktische toepasbaarheid van dat vocht afwegen moet ik nog verder nadenken.
Ook of die optie nog past binnen mijn "goed maar basic", niet "het onderste uit de kan"concept... Het idee is interessant.

Op 31 maart 2017 13:12:07 schreef blackdog: ... Ik denk dat de weerstand zal stoppen met het veranderen, omdat dan het vocht in de behuizing/weerstanden dan in de kristallen zit.
Volgens mij kan het dan nergens anders heen.
Ik ben geen chemicus, maar vermoed dat het dan stabiel is

Je gaat voorbij aan mijn grootste probleempunt: als het bakje niet perfect luchtdicht is (en dat is hij natuurlijk niet....), dan zal in de loop van (vele?) jaren langzaam de luchtvochtigheid in het bakje weer toenemen. (De silicagel neemt het binnendringende vocht op, raakt heel langzaam weer verzadigd, en de luchtvochtigheid wordt weer normaal).
En de weerstanden zullen dus over die lange tijd weer terug driften naar normale luchtvochtigheid.
Ik zal dat braaf meten, maar nooit weten of ik de veroudering van de weerstanden meet, of hun gedrag bij veranderende luchtvochtigheid. Van dat soort gedachten slaap ik slecht...

Ook by de Vishay weerstanden was mij op het hard gedrukt dat deze vocht gevoelig waren met het advies ze in te spuiten met plastic spray.

De Vishay heeft al 2 weken langer de gedroogde silicagel onder z'n voeten, en die geeft hier dan weer geen krimp. (maar kan dus heel goed zijn dat het binnendringen gewoon langzamer gaat...)

groet, Gertjan.

Ha Tidak Ada,

Goed punt! En niet over nagedacht...
Om eerlijk te zijn heb ik geen idee wat er in die zakjes zit....

Het zijn diverse zakjes, verzamelt in de loop van de tijd, ze zaten in de verpakking van allerlei elektronica.

Weer een argument(je) om de zakjes er toch maar uit te halen.

groet, Gertjan

In theorie reageren die korrels nergens mee (SiO2) of de wat oudere variant met een cobalt verbinding deze verkleuren naarmate de vochtigheid (dit is sterk af te raden om niet in een geventileerde ruimte in een oven te stoppen iets met kankerverwekkende stoffen).

je kan simpel zien of het de calciumchloride of siliciumoxide korrels zijn calciumchloride ziet eruit als kattenbakkorrels en silicagel als kleine witte/doorzichtege korrels.
De kattenbakkorrels zijn ook mindergeschikt om in de oven te drogen.

Ik gebruik op het werk op vele plaatsen silica gel in "8 unit" zakjes dit omdat we anders vage klachten op het systeem krijgen
vocht geleid immers ook.

je zou evt ook een indicator erop kunnen maken die de vochtigeheid
"meet" een beetje in de trend van onderstaande link.

http://desiccants.drytechinc.com/viewitems/humidity-indicators/drytech…

Ha Peter R,

In elk geval zit in sommige zakjes calciumchloride....
Dat weet ik omdat bij mijn eerste droogpoging sommige zakjes smolten / verschrompelden. En toen zat ik inderdaad tot mijn verbazing tegen kattenbakkorrels aan te kijken, i.p.v. de wit-glazen pareltjes die ik ken.

Reageert calciumchloride wel met andere stoffen? Het klinkt agressief, maar ik ben geen chemicus...

Die vochtigheid indicatoren zien er op het eerste gezicht goed uit. Die kende ik niet.
Het zou natuurlijk mooi zijn als ik de luchtvochtigheid in de gaten kan houden. Dus daar duik ik in.

groet, Gertjan.

Mij is verteld is dat als je tijdig die (CaCl2) korrels vervangt er niks aan de hand is echter bij sterk wisselende vochtigheden kan er een zout afzetting komen in/aan het apparatuur, vandaar dat wij alleen de silicagel gebruiken.

Het lijkt mij trouwens niet dat het 100% CaCl2 is want die word vloeibaar. Dus het zal of een kleiachtig iets zijn of een mengels van klei en CaCl.

Ik kan je evt wel een afgekeurde indicator toe laten komen, even contact opnemen via mail.

Silicagel doe ik drogen op 125 graden min. 18 uur maar dan praat ik over bijna 5 kilo per keer. Op die zakjes staat 125 graden 12 uur.