Fietsdynamo vervangen door batterij

??wat betekend dit dan in energie opbrengst in mijn 20inch wiel??Ik veronderstel dat de dynamo met een groter toerental ook meer vermogen levert? ?Kunnen we dit “overtollig" vermogen omzetten en bufferen in een powerbank??

De dynamo's hebben een bepaalde 'curve', wat ik me ervan herinner (het is 15 jaar geleden dat ik me erin heb verdiept, toen ik een 20" SON-naafdynamo heb gekocht en ingespaakt heb in een 20" (406) wiel van m'n ligfiets) is dat bij een hoger toerental de output afvlakt.

De output is geoptimaliseerd om, bij 'normale' rijsnelheid/wielomwentelingen de wettelijke 6V/3W te genereren.

In elk geval, er bestaan naafdynamo's die geoptimaliseerd zijn voor 20" wielen; da's ook de versie die ik destijds gebruikt heb. Heb net gezocht naar de productlink op de SON-website, maar kan hem nu niet vinden; mogelijk is hij uit het assortiment? https://nabendynamo.de/produkte/nabendynamos/fuer-steckachs-systeme/

Op m'n Challenge Hurricane ligfiets zit een schakelaar om de LED-verlichting (Philips) aan/uit te schakelen, maar in de praktijk heeft de dynamo zo weinig weerstand dat het verschil niet merkbaar is tijdens het fietsen, dus brandt de verlichting altijd. TOTAAL niet vergelijkbaar met een velgdynamo, wat dat betreft.

Er bestaan dure commerciële apparaatjes om op de fietsdynamo aan te sluiten en m.b.v. USB allerlei randapparatuur op te laden. Heb me daar ooit wel eens in verdiept, om zelf zoiets te bouwen, maar nooit gedaan, heb het niet nodig. Was electronisch gezien echter triviaal: gelijkrichtbrug en 5V-spanningsregelaar. Maar er zit/zat al genoeg rommel op m'n fiets en een USB-lader had voor mij geen toegevoegde waarde. Bovendien rijd ik ook altijd overdag met licht aan, dus dan blijft er weinig over om randapparatuur op te laden.

[Edit: blijkbaar heet het 20" model tegenwoordig 'Son Delux', en is een meer rond model; maar ze maken dus wel nog steeds 20" naafdynamo's]

Zo een naaf dynamo heeft door zijn opbouw een maximum stroom die het kan leveren, dit om te voorkomen dat als je te hard fiets je elke keer de lampjes gaan doorbranden dus heel veel meer als 3W zal je er nooit uitkrijgen. Een 3W lampje kan best 4W aan en dat zal denk het max zijn wat er uit kan komen.

de wettelijke 6V/3W te genereren.

Dat wist ik eigenlijk niet eens. IK dacht meer omdat 3W gewoon praktisch is en genoeg voor de verlichting en je ook niet wilt dat er tijdens het fietsen teveel energie in de dynamo gaat zitten.

Maar als mij dynamo dan opvoer naar 8V 4W ben ik dan strafbaar.

er is een truuk om magnetisch er voor te zorgen dat er niet meer dan een bepaalde hoeveelheid stroom kan lopen.

IK dacht iets met het toevoegen van een luchtspleet of de kern bewust te klein maken. Bij lasstrafo's zie je dan dat je iets in en uit de kern kan draaien en je zo min of meer de kortsluitstroom kan regelen

[Bericht gewijzigd door benleentje op donderdag 26 december 2024 19:37:51 (21%)]

Nonius, ik heb ook een Challenger Hurricane. De mijne heb ik al zo'n 26 jaar. Zelfde kleur maar de mijne stond tot voor kort op race bandjes, nu zitten er vouwfiets banden onder voor wat meer comfort op klinkers. Enige nadeel van die fiets is dat het verrekte lastig is om in een rechte lijn te fietsen op lage snelheid.

De mijne heeft helemaal geen dynamo. Zowel voor als achter had hij batterijen. Ik gebruik hem bijna nooit in het donker dus nu zit er niks meer op. Die enkele keer gebruik ik een zaklamp die ik met een bindriem dan aan de trapasbuis vast zet.(Meestal gebruik ik een fiets voor boodschappen en dan wordt hij nog instabieler dus sinds kort gebruik ik een oude Giant citybike met voor en achterdrager. Achter batterij verlichting en voor wil ik dat er nog opmaken. Een LED koplamp met een batterijhouder onder de drager om een 12V RC batterijpack te monteren.

Maar als mij dynamo dan opvoer naar 8V 4W ben ik dan strafbaar

Ik heb net nog eens gezocht naar de wettelijke regels in NL, maar er zo snel niets over kunnen vinden. Mogelijk is het gewijzigd, of herinner ik het me fout, of waren dat de regels in Duitsland. In de loop van de tijd is er in elk geval wel het een en ander veranderd: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2008-406.html

Het is vandaag de dag niet meer logisch dat 'lichtopbrengst' wordt gedefiniëerd in W, omdat we tegenwoordig efficiënte LED-verlichting hebben. Vroeger, toen er alleen maar gloeilampjes waren, was de wereld simpeler. En 'watts' zijn makkelijker te meten dan Lux of lumens, ook voor wetshandhavers.

Het kan ook zijn dat het in Duitsland zo strak (6V/3W) in de wet voorgeschreven was (StVZO); de SON-naafdynamo is in elk geval een Duits product dat aan Duitse normen voldeed. Duitsers en normen... genoeg gezegd

Blijkbaar is tot op de dag van vandaag in Dtsl fietsverlichting op batterijen alleen toegestaan wanneer deze op 6V werkt (met een uitzondering voor racefietsen, waar de spanning lager mag zijn (niet hoger).

Ik heb een tijdlang op m'n stadsfiets een 12V NiCd-accu gehad met twee flinke halogeen koplampen (10W, continu aan, en 50W, om te signaleren). Die laatste was vooral omdat ik in die periode op donkere stukken weg in de bossen fietste (geen enkele straatverlichting), waarbij tegemoetkomende automobilisten vaak 'vergaten' om groot licht te dimmen. Ben daardoor meerere keren in de problemen geraakt, en één keer in een sloot beland. Sinds ik met 50W kon 'signaleren' (lees: m'n tegenstander zeer effectief verblinden) werd er plots veel socialer gereageerd door automobilisten en netjes gedimd.....

(dus misschien ben je in overtreding met je 8V/4W. Maar we zijn in NL, waar straffeloosheid troef is, dus ik zou me niet teveel zorgen maken.)

Enige nadeel van die fiets is dat het verrekte lastig is om in een rechte lijn te fietsen op lage snelheid.

Ja dat klinkt zeer bekend! En zonder handen fietsen is ook geen optie.... Maar ik prefereer de 'marketing-speak' van Challenge, die het in hun brochure een 'wendbare fiets' noemen. Bij de modernere (aluminium) Hurri's hebben ze wel de wielbasis iets langer gemaakt, maar origineel is het inderdaad een nerveus fietske.

Mijne is uit '96, nog een stalen frame (en zou niets anders willen, maar da's een andere discussie). Tweedehands aangeschaft en helemaal 'opgepimpt' tot hij naar m'n zin was. Volgens m'n fietslogboek heeft hij er bij mij sindsdien zo'n 25.000 km op zitten.

Origineel zat er een velgdynamo op het achterwiel op bij mij. De lichtlopende SON-naafdynamo is een uitkomst (niet te vergelijken met de brol van Shimano). Daarnaast heb ik back-up verlichting (op batterijen) op het stuur gemonteerd.

Vroeger veel gedoe gehad met lekke banden (elke paar duizend km), maar sinds ik overgestapt ben naar Schwalbe (eerst Marathons, later Racers) is dat een uitzondering.

dus ik zou me niet teveel zorgen maken.

Deed ik toch al niet maar bedankt voor de zorgzaamheid.

werd er plots veel socialer gereageerd door automobilisten en netjes gedimd.....

Het is niet alleen dat. Maar ik heb wel eens ergens gehoord dat onze hersenen op de weg geleerd hebben om op andere auto's te letten maar het letten op overig verkeer zoals motorfietsen schier er al vaak bij in. Dat is dus hoe de hersens werken. Dat komt vooral omdat het aandeel motorfietsen zo klein is want het is natuurlijk wel aan te leren.

Als ik dat dan doortrek dan let je dus ook niet op een fietser die naast je op een fietspad zit. Het is dus geen onwil van de gemiddelde automobilist maar meer dat er niet op getraind is en ook omdat als je zelf niet op de fiets zit je geen idee hebt.

Maar ik zal van week in de Europese raad / commissie. voorstellen dat er verplicht groot licht op fietsen moeten komen en waarschijnlijk zal Duitsland dan als eerst dat in een wet opnemen.

Ik denk dat je met een stroboscoop buisje en een flinke condensator dan wel een eind moet komen om dat werkend te krijgen op een 3W dynamo.

PS ik lees net het laatste deel van je bericht. Ja nogal logisch dat je met 12V betere specs hebt maar die 3W is toch al genoeg?

PS ik lees net het laatste deel van je bericht. Ja nogal logisch dat je met 12V betere specs hebt maar die 3W is toch al genoeg?

Mijn fout, heb het antwoord voor Fred101, over de ligfiets, ook in hetzelfde reply over m'n stadsfiets proberen te proppen....

Het laatste deel gaat dus over m'n ligfiets, en daar zit een 'officieel' 6V/3W-systeem op, met SON-naafdynamo en Philips Saferide LED-lamp. Het eerste deel van de post (dus ook met de DIY 12V NiCd en 2x halogeen-lampen) had betrekking op m'n stadsfiets. (In de tijd dat ik het 12V NiCd & halogeenverlichting op m'n fiets had zitten was goede LED-verlichting nog niet gangbaar, of onbetaalbaar.)

En 3W met LED-verlichting is tegenwoordig zeer zeker meer dan genoeg voor mij. Sterker nog, op de ligfiets zit ik met het 'probleem' dat behulpzame automobilisten me er overdag regelmatig op attenderen dat ik vergeten zou zijn om de verlichting uit te zetten....

[EDIT:

Dat is dus hoe de hersens werken. Dat komt vooral omdat het aandeel motorfietsen zo klein is want het is natuurlijk wel aan te leren.

Oh - kijken en zien zijn twee *volledig* verschillende dingen. Er is een heel specifieke anecdote over hoe ik zelf ooit, op een 15km lange dijk, overdag en bij helder weer, zelf op m'n ligfiets rijdend, een mij tegemoetkomende ligfietser NIET zag (de twee rechtop-racefietsers die net achter hem reden zag ik al op 15 km afstand tegemoetkomen). Pas toen de twee fietsers mij passeerden, zwaaide er plots ook nog een derde persoon naar me: een ligfietser die net voor hen reed en die ik VOLSTREKT niet gezien had. Ik viel bijna van m'n fiets door m'n schrikreactie op hem. Let wel: dit was op een kaarsrechte dijk (Oesterdam), overdag, goed en helder weer, zonder andere fietsers (of auto's - die mogen daar sowieso niet komen) voor zover het oog reikte. Kortom: ideale omstandigheden. De ligfietser had ik niet gezien omdat zijn silhouet niet afstak tegen de achtergrond, in tegenstelling tot de twee rechtop-fietsers achter hem, die duidelijk afstaken.

Als het *alleen* een ligfietser was geweest zou ik hem wel gezien hebben, vanwege een duidelijk afstekend silhouet. Maar de lage ligfietser werd dus gecamoufleerd (!) door de twee fietsers die achter(!) hem reden. Op een verder uitgestorven kaarsrechte dijk zonder ander verkeer....

Dat was een eye-opener voor mij - hoe je iets niet kunt zien, simpelweg omdat je het niet verwacht en omdat het niet afsteekt tegen de achtergrond. En sindsdien rijd ik dus met de ligfiets ALTIJD met licht aan. Geen panacea, maar alle beetjes helpen.]

Maar gezien het seinen van automobilisten kennelijk geen naar boven begrensde lichtbundel. Ik meen dat dat hier niet, maar in Duitsland wel verplicht is op de fiets. Ik heb er in de auto als tegenligger last van als het wat donkerder begint te worden. Vergelijkbaar met sommige dagrijlichten van andere auto's. Ook bij dikkefietsen en scooters met LED-verlichting is de afstelling niet altijd even lekker.

Aan de andere kant ligt bij een ligfiets de koplamp waarschijnlijk lager dan bij een auto. Dus voor jou een grotere noodzaak om onbegrensd licht te voeren en voor de rechtopfietsende of autorijdende tegenligger marginaal minder hinderlijk.

geen naar boven begrensde lichtbundel. ... Ik heb er in de auto als tegenligger last van als het wat donkerder begint te worden.

Beetje een onlogische zin, het was even puzzelen wat je nu bedoelde. Heb er een stukje uitgehaald. Maar het kan ook aan mij liggen.

Van dat soort vervelende verlichting heb ik zelf al last van als ik gewoon wandel en als automobilist dan soms nog wat meer. Maar je leert er mee leven.

Maar gezien het seinen van automobilisten kennelijk geen naar boven begrensde lichtbundel.

Dat heb ik ook even gedacht, maar uit de andere vriendelijke reacties maakte ik op dat het geen verblinding was, meer behulpzaamheid. Vanwege de lagere montagehoogte staat hij wel iets 'vlakker' afgesteld, en bij hobbels en/of door de vering (verende achtervork) zou hij inderdaad af en toe wat te ver omhoog kunnen schijnen. Als hij verkeerd afgesteld stond zou ik juist licht-signalen van tegenliggers hebben verwacht in het (schemer-)donker, dan is verblinding immers het heftigst, niet op een zonnige zomerdag.

De betreffende LED-lamp is een Philips Saferide:

https://www.philips.nl/c-p/BF60L60BBLX1/led-bike-lights-saferide

Deze koplamp (Action) al een jaar in gebruik. USB oplaadbaar, 3 verschillende lichtstanden. Ruim van tevoren gaat het rode lampje aan als de accu leeg raakt. Dus je kunt hem bijtijds mee naar binnen nemen.

Op de achterkant een vaste lamp op de bagagedrager geschroefd. Die pikken ze niet zomaar. Komt overigens ook van de Action en werkt op penlites.

Wat betreft het 'pikken', dan moet je ze eraf halen. Je vergeet je sleutel ook niet en een losse accu moet er ook telkens af. Een losse onbeschermde lipo onder het zadel is niet zo'n veilig succes... Hoewel de jaarwisseling wel voor de deur staat, kans op vuurwerk.

Op donderdag 26 december 2024 22:28:56 schreef benleentje:
[...]Beetje een onlogische zin, het was even puzzelen wat je nu bedoelde. Heb er een stukje uitgehaald. Maar het kan ook aan mij liggen.

Van dat soort vervelende verlichting heb ik zelf al last van als ik gewoon wandel en als automobilist dan soms nog wat meer. Maar je leert er mee leven.

Ik vraag me ook even af wat ik precies bedoelde... Want bij volledig donker zou ik er ook last van hebben. Ik zat met dagrijlichten van auto's in m'n hoofd. Sommige daarvan beginnen in de schemer hinderlijk te worden, maar de meeste bestuurders schakelen op een gegeven moment nog wel over naar dimlicht. Naar boven stralende verlichting van sommige fietsen, dikkefietsen en scooters is natuurlijk ook hinderlijk als het volledig donker is. Alleen overdag meestal niet.

Op donderdag 26 december 2024 18:54:41 schreef nonius:
[...]

De dynamo's hebben een bepaalde 'curve', wat ik me ervan herinner (het is 15 jaar geleden dat ik me erin heb verdiept, toen ik een 20" SON-naafdynamo heb gekocht en ingespaakt heb in een 20" (406) wiel van m'n ligfiets) is dat bij een hoger toerental de output afvlakt.

De output is geoptimaliseerd om, bij 'normale' rijsnelheid/wielomwentelingen de wettelijke 6V/3W te genereren.

[Edit: blijkbaar heet het 20" model tegenwoordig 'Son Delux', en is een meer rond model; maar ze maken dus wel nog steeds 20" naafdynamo's]

In hoeverre maakt de wielmaat uit voor de rotatiesnelheid van het dynamo wieltje? De band heeft toch de dezelfde snelheid als de snelheid van het onder je weg schietende wegdek? Je zou het dynamo wieltje theoretisch ook direct op het wegdek kunnen laten rollen zonder dat er een 10, twintig of dertig inch wiel tussen zit. Practisch is het wat lastig misschien.

De rotatiesnelheid van het wieltje is alleen afhankelijk van de snelheid waarmee je fietst en de diameter van het dynamo wieltje. Een dynamo geoptimaliseerd voor 20 inch wielen is denk ik grote commerciële flauwekul. Net zoiets als de vroegere 100Watt computerluidsprekers die je moest voeden met een 10 watt net adaptertje.

Ik fietste vroeger overigens heel wat fiets lampjes zwart en stuk. Maar ja ik moest 25 Km naar school fietsen met op helft als rustpunt een pontje. Dat deed ik normaal gesproken in 5 kwartier waarvan de pot een kwartier kostte. Ik heb het een paar keer in drie kwartier gedaan. Toen had ik gewoon zin om te fietsen en stiekem een beetje wind mee. In dit soort gevallen sloopte ik weer een lampje.

Dat die oude dynamo's niet meer kunnen leveren komt gewoon doordat de kern verzadigt is. Er kan niet meer flux door de kern lopen en dus ook niet meer stroom door de spoel lopen.

Immers:

en:

Alles volgens de wetten van Maxwell en Ampère.

De rotatiesnelheid van het wieltje is alleen afhankelijk van de snelheid waarmee je fietst en de diameter van het dynamo wieltje. Een dynamo geoptimaliseerd voor 20 inch wielen is denk ik grote commerciële flauwekul.

Ik sprak specifiek over een naafdynamo:

toen ik een 20" SON-naafdynamo heb gekocht en ingespaakt [...]

Bij velgdynamo's is de velgsnelheid (praktisch) gelijk aan de fietssnelheid (iets kleiner vanwege kleinere omtrek van de cirkel waar het wieltje van de velgdynamo loopt) en maakt het inderdaad relatief weinig uit.

Maar voor naafdynamo's is het verschil substantiëel:

Kruissnelheid van de Hurricane-ligfiets is 28-29 km/h; Wielomtrek is 1495mm volgens m'n fietsonderhoudslogboek (8/3/2011; Schwalbe Marathon banden op 5.5 bar *; velgmaat 20"/406). Dat geeft 5.2 omw/s (5.2Hz; 312 RPM).

Bij m'n stadsfiets is m'n normale kruissnelheid ca. 22-23 km/h, wielomtrek 2170mm (volgens logboek *). Dat geeft 2.8 omw/s (2.8 Hz; 169 RPM).

169 RPM vs. 312 RPM.... da's net niet het dubbele. Een substantieel verschil.

*(de wielomtrekken zijn proefondervindelijk bepaald met behulp van Google Earth op een lang recht traject, om zo de juiste correctiewaarde van de wielomtrek voor de fietscomputer te vinden.)

(geen enkele van m'n fietsen heeft trouwens electrische ondersteuning. Ik begin hoe langer hoe meer te merken dat dat de uitzondering is vandaag de dag.)

Op vrijdag 27 december 2024 01:17:27 schreef Ex-fietser:
Dat die oude dynamo's niet meer kunnen leveren komt gewoon doordat de kern verzadigt is. Er kan niet meer flux door de kern lopen en dus ook niet meer stroom door de spoel lopen.

[...]

Alles volgens de wetten van Maxwell en Ampère.

Volgens mij klopt dit niet, al klinkt het logisch. Dynamo's worden zo ver ik weet gemaakt met permanenete magneten, dus de sterkte van het magnetische veld is daarmee constant, en in jouw theorie de maximale stroom daarmee ook. Helaas zie ik in de praktijk dat als ik een generator of transformator kortsluit de stroom niet op fundamentele wijze beperkt wordt, ondanks het feit dat de kern niet groeit. Wat gaat hier mis?

Antwoord is dat de stroom die je afneemt het magnetische veld tegenwerkt, en de hypothetische verzadiging dus minder wordt in plaats van meer. Dat laat de ruimte vrij om een dynamo zwaarder te belasten tot er een andere limiet wordt bereikt. Zo is het dus ook mogelijk een transformator of generator over te belasten zonder dat de verzadiging je helpt in het beperken van de stroom, en is het niet mogelijk om dit principe te gebruiken om kortsluitvaste exemplaren te maken. Wat beperkt de stroom dan wel?

Vooral ouderwetse dynamo's met ferrieten magneten waren notoir inefficiënt. Dat komt door de relatiever zwakte van het magnetische veld van de magneet en de grote toleranties tussen rotor en stator. In stilstand is het voor de magneet best goed te doen om een magnetisch circuit rond te maken door rotor en stator, maar in beweging werkt de magneet tegen de inductie van de spoel, door een barrière in de vorm van een moeilijk magnetisch permeabele luchtspleet. Die luchtspleet is de fundamentele imperfectie die de overdracht van het mechanische naar het elektrische domein dwars zit. Waarom brandde jij dan telkens nog lampjes door?

Helaas is dit niet een effect dat met groot gemak in getallen gevat kan worden, zelfs een simulatie is al veel gedoe om goed op te zetten. De maximale stroom uit een dynamo wordt nog steeds deels bepaald door de snelheid, en dat is wat we hier zagen. Wat betere producten zijn ook van zenerdiodes voorzien, zo weet ik dat de naafdynamo's van Shimano ze soms hebben, en heb ik zelfs een foto van een zener in een oude Axa HR dynamo eerder in dit topic gepost: Kruimel in "Fietsdynamo vervangen door batterij".

reken NOOIT op een batterij.

Naafdinamo is het enige waar ik op vertrouw.

1. batterij loopt leeg en plots heb he geen licht meer.
valt het licht achteraan uit dan merk je het niet eens. maar dan ben je ook totaal onzichtbaar voor andere weggebruikers.

2. batterij lampjes zijn heel baak van belabberde to waardeloze kwaliteit. ik heb het verschillende keren meegemaakt voor de 2de keer debatterij vervangen en de lamp valt uit elkaar

3. je batterij loopt leeg tijdens een rit. je hebt NOOIT reserve batterijen mee. en dan nog. de schroevendraaier om u lampje open te schroeven of klikken heb je meestal ook niet op zak.

daarom zou ik de fietsersbond vragen om een regelgevend kader.

- naafdinamo als standaard bij nieuwe fietsen.
- kwaliteit van supermarkt fietsen moeten opgekrikt worden. in functie van de verkeersveiligheid
- batterij verlichting kan enkel als extra of voor voetgangers, fietsers. maar ook hier moet de kwaliteit/betrouwbaarheid sterk verhoogd

Mijn enige ervaring met (shimano in Batavus) naaf dynamo's is slecht. Het ding werkte niet meer, ik maak de naaf open en hij bleek vol water te staan en alles verrot. Maar deze fiets stond 24/7 buiten. Dynamo verwijderd en de fiets trapte volgens mij minder zwaar. (Is puur gevoelsmatig, niet gemeten ofzo.)

Doe mij maar batterijen en een led lamp, af en toe opladen en klaar, geen dunne draadjes in weer en wind, geen open wegroestende contacten, geen bewegende delen.

Mijn ervaring met Shimano op een Batavus is juist heel erg goed. De lampen zelf waren ook heel goed en kon je zonder irritaties op "automatisch" instellen en dan waren ze alleen aan als het nodig was en gaven ze geen irritant gedrag. Het achterlicht werkte wel op batterijen, en deed daar mee tot een Duracell de contacten verklootte.

Op dinsdag 31 december 2024 11:11:25 schreef steven vdb:
reken NOOIT op een batterij.

Naafdinamo is het enige waar ik op vertrouw.

[...]

daarom zou ik de fietsersbond vragen om een regelgevend kader.

Dat is wel heel stellig. Ik stem tegen want ik vind dat er zat regels in dit land (NL) zijn. Je moet licht hebben en dat is streng zat, sommige details mogen echt wel door mensen zelf worden ingevuld. Ik woon in de stad en alles is hier fel verlicht, als fietsers niet gezien worden komt dat meestal doordat er niet opgelet wordt of door rood wordt gefietst, en dat zijn allebei ongerelateerde problemen. Er komt echt geen eeuwig paradijs de dag dat iedereen zijn fietslichten op orde heeft, noch liggen er hier hoopjes doodgereden fietsers op elk kruispunt.

In het buitengebied is het relevanter dat je verlichting werkt, want dan ga je het harder missen als het wegvalt. In Nederland is zelfs daar het fietspad vaak separaat en soms zelfs verlicht, en is het probleem niet meteen levensgroot. Een minimum eis aan de brandduur van een lamp is op zich niet verkeerd, maar het verbieden van het concept batterijlamp is wat mij betreft totale onzin. Het mechanisme om betrouwbare lampen algemener te maken gaat ingewikkelder zijn dan het verbieden van hele categorieën producten, en al helemaal niet als het op basis is van de ervaring van een enkele fietser.

Wat mij betreft is een forum als dit een mogelijke plek om te ontdekken welke verlichting betrouwbaar is door ervaringen uit te wisselen. Goede fietsverlichting bestaat echt wel, ook op batterijen. Liefst hoef je zelf niet te ontdekken welke er slecht zijn, en dan kan je het hier vragen. Ik heb eens een topic geopend met een soort kleine review en test van een aantal goedkope lampen, sommige van welke best nog wel aardig waren.

Er zijn aardig wat videos over reparatie van waterschade in een Shimano dynamo, helaas was de mijne zover heen dat reparatie niet mogelijk was. Dat werd (denk ik) een complete nieuwe naaf monteren of oplaadbare batterij lampen. Het werd de laatste. Maar als je fiets niet in weer en wind buiten staat zal het mogelijk wel meevallen. En als je dagelijks een flinke tijd in het donker fiets en de fiets meestal binnen staat is een naaf dynamo waarschijnlijk de makkelijkste (zolang er fatsoenlijk draad en connectors aan zitten en niet die knullige constructie zoals bij die Batavus het geval was.

Ik heb hier geen licht nodig vanwege het verkeer, dat is er nagenoeg niet als ik 's-avonds naar de schuur fiets waar mijn motor staat, of naar de schietbaan. Het is daar zo stik donker dat ik zonder licht en bij bewolking niet zie of ik nog op de weg fiets Ik heb ook altijd een zaklamp bij me omdat ik die nodig heb in de loods waar mijn motor staat.

Het is lastig te zeggen wat er hier precies gebeurd is zonder de details te kennen. Ik weet uit ervaring dat Shimano een aantal problemen heeft gekend met waterbestendigheid omdat ze niet ontworpen waren op de relatief nonchalante omgang met fietsen hier, zeker in combinatie met vocht. Ze maken echter wel vaak nieuwe revisies van problematische producten die het probleem meestal ook oplossen (al heb ik nooit echt een 'changelog' gezien). De originele 7- en 8-versnellingsnaven hadden problemen met het opzuigen van water door temperatuursverschillen. De ingeperste lagerschaal ging dan stuk en dan kon je het hele ding afschrijven. De nieuwe hebben hier geen last meer mee tenzij ze echt in de gracht hadden gelegen. Het zou kunnen dat ik al een nieuwere revisie van de naaf had, want die had een relatief zwaar leven en gaf geen krimp.

Mijn enige ervaring met (shimano in Batavus) naaf dynamo's is slecht

Idem. Maar eigenlijk al m'n ervaring met Shimano naven is slecht (en het waren zeker niet die uit de goedkoopste series). Alleen de dérailleurs en klikpedalen van Shimano ben ik tevreden over, de rest komt niet meer op m'n fiets.

De naafdynamo van Shimano die ik eerst had liep heel zwaar en schokkerig. En het verschil tussen met en zonder belasting was erg groot. Ik heb zelfs niet de moeite genomen om een wiel te spaken rond die dynamonaaf, hij ligt hier nog steeds in de doos met naven. (don't ask....)

Feit blijft dat er NdFeB-magneten in naafdynamo's zitten, en deze zijn ZEER corrosiegevoelig. Bij de nickel-plated versies laat na verloop van tijd vaak deze beschermlaag los, en dan gaat het helemaal snel bergafwaarts. Mogelijk dat epoxy-gecoate NdFeB-magneten wat beter zijn in dat opzicht. Maar een corroderende NdFeB-magneet is binnen de kortste keren een zielig hoopje magnetisch poeder.

Maar ik wil expliciet geen batterijgevoede verlichting op m'n fiets, da's altijd gedoe. Ik wil een 'fire and forget' oplossing. Mag één keer veel geld en moeite kosten (dure naafdynamo, dure LEDlamp, zelf een nieuw wiel spaken), maar daarna moet het zonder erbij na te denken werken. Batterijlampjes zijn meer 'quick and dirty' oplossingen: snel, makkelijk en goedkoop te installeren, maar daarna altijd een hoop gedoe in het gebruik.

Beetje zoals in het sprookje van de 3 biggetjes: bouw je je huisje van stro, of van baksteen...

Jammer wel dat het in NL vanwege diefstal niet bekwaam is om ook op m'n stadsfiets een SON-naafdynamo en Rohloff versnellingsnaaf te monteren. Dus blijft het daar bij de originele Sturmey-Archer 3V-naaf uit 1978 (heeft er ca. 100.000 km opzitten nu; dat zie ik Shimano niet doen!) en een gierende velgdynamo....

Ik heb wel eens een Shimano naaf-dynamo open gehad. De lagers waren niet zo vest meer. Gelukkig konden er nieuwe conen in. Shimano heeft de nare gewoonte de speling op de lagers te krap af te stellen, ik kom het telkens tegen bij alle denkbare Shimano naven.
Ze zijn innovatief, dat wel, maar vaak zijn er technisch beter alternatieven, denk maar aan de verstellers voor dérailleurs, vele tientallen onderdelen, terwijl Grip-Shift het met 3 delen doet en goed, schakelt sneller zelfs.

Shimano heeft de nare gewoonte de speling op de lagers te krap af te stellen

Klopt, maar daar zit een gedachte achter: bij het spaken van een wiel is het prettig dat de naaf spelingsvrij is, dat vereenvoudigt het richten. Maar als dat eenmaal gebeurd is, is het zaak de lagerspeling correct in te stellen (en zelf haalde ik de lagers ook altijd open en deed er voldoende lagervet in; daar was men ook nogal zuinigjes mee soms). Als je dat niet doet (speling afstellen (onder de juiste voorspanning van de snelspanner!) en extra vet, indien nodig) dan gaat de levensduur inderdaad nog korter zijn.

En ondanks deze voorzorgen heb ik een Shimano voornaaf (middenklasse-categorie; Shimano heeft een heel gamma aan producten, van goedkope brol tot hooggeprijsd) gehad die slechts een paar duizend km meeging, in tegenstelling tot een 'standaard' SA-naaf, die zowel voor als achter op de stadsfiets er minimaal 100.000 km op hebben zitten bij mij.

Op de ligfiets zit een Sachs (tegenwoordig SRAM, maar ik heb gelukkig nog originele Sachs-naven en onderdelen kunnen krijgen) 3x7 (3V interne naaf, gecombineerd met 7 dérailleurversnellingen. Best of both worlds!) achternaaf waar ik ook nauwelijks problemen mee heb en er ondertussen ook al een rondje rond de wereld op heeft zitten bij mij.

En in het voorwiel zit er nu een SON-naafdynamo, met groefkogellagers. Heb met al deze naven goede ervaringen (Sachs, SON, SA), behalve met Shimano dus.

Klopt, de goedkope naven van Shimano hebben geen geslepen lagercup, en dat slijt initieel een beetje in. De versies met de rode ring hebben wel geslepen lagers, maar ik weet niet of dat invloed heeft op dit probleem. Ik heb ook wel lagerspeling moeten herstellen van Shimano naven, dat kwam deels doordat ze zuinig waren met smeer en met nattigheid de grote lagercup roestte en sleet. Als je er op tijd bij was kon je die weer smeren en na afstelling blijven gebruiken. De waterbestendigheid is toegenomen ergens na de eerste generatie 8-versnellingsnaven. De meeste problemen die ik heb gezien hadden met water en afstelling te maken. Ik heb daarom gemengde gevoelens bij Shimano naven: ik heb er veel kapot gezien maar ik heb er ook veel kunnen herstellen, en ik zie dat ze beter worden met de tijd, in tegenstelling tot SA. Met de Shimano 3-versnellingsnaven heb ik zelden problemen gezien, en die heb ik liever dan alternatieve merken omdat ze licht, niet al te kwetsbaar en goedkoop zijn.

Met Sturmey-Archer heb ik best goede ervaringen (beetje zoals jij), maar dat is alleen met de 3-versnellingsnaven die tussen halverwege de jaren '70 en begin jaren '90 zijn gemaakt. Van daarvoor heb ik er nooit één gezien, maar ze schijnen er wel te zijn. Die hadden wel een versnellingsloos gat tussen de tweede en derde versnelling. Met die dingen kan je dus met een roestige kabel of marginale afstelling soms "uit de versnelling schieten" als je volle pond aan het trappen was. De latere hadden soms kwaliteitsproblemen, zo heb ik weleens in een naaf uit de jaren '90 gehad dat het interne blokje dat de versnelling kiest blokkeerde op de roterende koppeling en zo de as brak (eigen ervaring). Dat scheen vaker voor te komen. De productie is ergens rond die tijd ook nog eens naar Taiwan verhuisd wat beide ontwerpwijzingen en overgangsproblemen gaf. De 5- en 7-versnellingsnaven waren (jaren '90) redelijk onalledaags en relatief onbetrouwbaar. Die van Sachs waren beter, maar schakelden lomp en vooral de exemplaren met twee versnellingskabels waren kwetsbaar voor parkeerschade. Daarin is Shimano aanzienlijk beter.

Ik zal mijn Shimano naafdynamo eens open trekken als ik er eens een gelegenheid voor vind om te zien of er schade is. Hij doet het gewoon, maar het zou kunnen dat ik nooit problemen heb gehad omdat ik nog wel geneigd ben om de lagers te bekijken en er een dotje vet in te doen als ik ze te droog vind. Shimano is nooit gul met smeer geweest. Het elektrische systeem heb ik nooit problemen mee gehad, maar in de tijd dat ik veel bezig was met fietsreparatie waren deze dingen nog relatief nieuw. Dit in combinatie met de neiging van Shimano om relatief vaak nieuwe revisies op de markt te brengen kan het voor mij hebben doen lijken dat ze betrouwbaarder zijn. Ik vind €300 voor een Son wel wat prijzig, dus ik laat die even in het schap...

Het is inderdaad niet goedkoop voor een dynamo-naaf, en dan heb je alleen nog maar een naaf, geen werkend wiel. Dan komen er nog de kosten van spaken bij (RVS in mijn geval), spaaknippels, velglint en een velg met banden. Gelukkig geen arbeidskosten voor het spaken en richten van het wiel, dat heb ik zelf gedaan. (en er zelfs nog een spaakspanningsmeter voor gebouwd, kopie van de DT Swiss).

Ik moet wel zeggen, ik heb zelden spijt van de aanschaf van een duur en goed product (bijv. ook SKS Rennkompressor), maar daarentegen wel best vaak spijt van goedkope dingen/rommel....

De reden dat ik zo walgde van de defecte Shimano naaf is omdat ik op m'n stadsfiets een goedkope, 'stamped metal' Union-naaf erin had zitten die ongeveer 80.000 km is meegegaan. Als een goedkoop stalen massaproduct uit 1978 beter is dan een moderne, aluminium Shimano voornaaf die het nog geen 1500 km volhoudt, dan trek ik m'n conclusie.

Die SA 3V naaf is ook uit '78. Dat 'doorschieten' tussen de versnellingen heeft deze naaf ook last van gehad, maar na revisie en vervanging van wat onderdelen was dat verholpen. Verdraaid gevaarlijk, dat doorschieten. Gebeurt altijd op een moment dat je veel kracht zit, en het komt altijd onverwacht. Oh wee als je op dat moment op de pedalen staat.... Voor de rest doet de SA 3V naaf alles wat ik ervan verlang en verlangt weinig onderhoud. Een paar keer per jaar met het oliekannetje wat olie erin pompen, en eens in de 10 jaar een revisie. Die naaf gaat mij overleven

Mag ik hier nog wat aan toevoegen, nl mijn fietslamp knutsels :

De plaatjes zeggen genoeg, functioneel.
Ter info.