voeding voor harde schijf zonder printplaat

Kogellagers? Dat kwam je in antieke drives tegen inderdaad. En in de kop arm.

In moderne hdd's gebruikt men hydrodynamische lagers. Dat is ook de reden dat een schijf maar 1 kant op soepel draait.

Op vrijdag 5 juni 2026 18:11:30 schreef nonius:
[...]
(Uitgezonderd de motoren van snaar-aangedreven 8" floppydisks, die waren wel kogelgelagerd, maar dat waren gewoon 110V kortsluitankermotoren van ca. 10x10x10cm....)

De 8" floppydisks in de eerste generatie T24 Bancontact cash dispencers (1979-1983) hadden gelijkaardige aandrijfmotoren (draaiden 24/24) maar dan op 220V (ik meen me te herinneren dat het Shugart drives waren, 160 kbyte/single sided/32 sectoren/hard sectored).
Na een paar jaar, en in meestal zeer stoffige omgevingen (bvb. verbouwingen in de bank) sleten de ijzeren magneetkoppen zo snel dat we bij vervanging overal een exemplaar met geretrofitte keramische magneetkoppen plaatsten.

De volgende generatie Bancontact cash dispencers (T24x) hadden ook een 8" single sided floppydrive (merk/capaciteit herinner ik me niet meer) op netspanning (+ een 5/12V 5.25" Shugart floppydrive i.g.v. stroomonderbreking via noodaccu's).
Ze bestonden in een gevelmodel (T243) en een interne (T242, binnen in de bank) uitvoering.
De 5.25" Shugart drives waren niet berekend om 24/24 te draaien dus deze vielen uit als dode vliegen.
We hebben toen een retrofit toegepast (5.25" Shugart weg, 8" vervangen door een Yedata 8" 5/12V 1Mbyte double sided floppydrive).

De laatste generatie die ik persoonlijk onderhield (Questar 2400) had een Bull Micral 45 PC (Intel 80286, 12MHz, 1Mbyte RAM) als besturingseenheid met 5.25' floppydrive voor de applicatie en een 5.25" Seagate ST225 20 Mbyte MFM ST506 harddisk voor registratie van de offine transacties.
Vermits offline functionaliteit achteraf verwijderd werdt hadden deze harddisks geen functie meer.
Ik heb er toen vele tientallen gerecupereerd en vele eigenaars van harddiskloze PC's blij gemaakt (de controller was meestal reeds voorzien, bvb. de Schneider Amstrad PC-1512).

mijn lagerbus zit dicht aan de buitenkant en ik durf er eigenlijk geen gaatje in te boren.
het is maar een experiment om van fouten in het verleden te leren.

Op vrijdag 5 juni 2026 13:48:44 schreef gerard1:
in mijn oude hardeschijf zitten geen kogellagers ,alleen brons wat vast staat na jaren niet gebruikt.
daarom probeer ik met externe voeding motor los te krijgen.

Dat kan je shaken. Er zit een limiet aan hoeveel kracht (formeel: koppel) de motor kan leveren. Die is "net" genoeg om de boel in beweging te krijgen. ALs de koppen op de plaat staan is het op gang krijgen tricky. Als dan ook het lager niet lekker loopt helemaal. Dan ga je nooit genoeg kracht uit de motor krijgen om hem op gang te krijgen.

Maar omdat jij dus niet vertelt waar je mee bezig bent en het doel van de excercitie een paar dagen geheim houdt, heb ik dus een halfuur zitten verdoen om jou experiment te reproduceren.

Ik heb een keer een harddisk met een "tactische tik op de tafel" weer werkend gekregen.

Inderdaad, ik had ook al de vraag gesteld of er nog data af moet, of dat het een speel project is.
Daar een antwoord op krijgen zou wel handig zijn.
Als het een speel project is dan is het niet erg als er schade aan komt.
Dan gewoon wat wd40 (onder de schijf) op het asje spuiten, in laten trekken en de schijf met de hand wat draaien tot hij los komt.
Maar omdat Gerard aangeeft gaatjes te moeten boren denk ik dat de schijf al uit elkaar ligt ( en data recoveren dus al onmogelijk is).

Op vrijdag 5 juni 2026 13:48:44 schreef gerard1:
daarom probeer ik met externe voeding motor los te krijgen.

Die opmerking had ik even gemist, en dan is dit sowieso geen goed idee .. want je weet niet welke kant de motor op gaat draaien. "achteruit" is een erg slecht idee voor je koppen.

Er waren ooit schijven waarvan de olie wat 'sticky' werd (althans dat is wat ik vermoed dat er gebeurde) en dan kon je die met een flinke slinger met de schijf wel weer op gang helpen (quantum bigfoot)

Op zaterdag 6 juni 2026 23:05:39 schreef gerard1:
mijn lagerbus zit dicht aan de buitenkant en ik durf er eigenlijk geen gaatje in te boren.
het is maar een experiment om van fouten in het verleden te leren.

Gaatje boren = boorsel = slecht idee. En voor een lagerbus moet het wel een HEEL oude schijf zijn.

Als het is om er data af te krabben (zonder dat die heel tricky is of geld mag kosten) dan zou ik gewoon de schijf open maken en kijken wat er gebeurt als je de schijf een zetje geeft. Ook zonder cleanroom (met een niet al te nieuwe schijf) durf ik zo'n truc best aan. Daarna wel zo snel mogelijk (of eigenlijk direct) alle data er af trekken.

Oh, en het kan ook zijn dat een kop op de schijf plakt ... dan ben je verder van huis.

Op maandag 8 juni 2026 08:53:26 schreef Sine:
[...]

Die opmerking had ik even gemist, en dan is dit sowieso geen goed idee .. want je weet niet welke kant de motor op gaat draaien. "achteruit" is een erg slecht idee voor je koppen.

Oeps. De mijne heeft dat gedaan. Direct omgedraaid natuurlijk.... :-)

Er waren ooit schijven waarvan de olie wat 'sticky' werd (althans dat is wat ik vermoed dat er gebeurde) en dan kon je die met een flinke slinger met de schijf wel weer op gang helpen (quantum bigfoot)

Oh, van de bigfoot's nooit geweten dat ze dat deden. Ik heb er een stuk of vijf. (maar nooit in bedrijf gehad).

Het idee van lees-schrijf koppen is dat ze zo gevormd zijn dat ze bij de draaiende schijf op een luchtkussen komen te drijven. Vroeger was er een "parkeerzone": een stuk van de schijf waar je beter geen data kon zetten want daar kwamen de koppen op de schijf.

Later kwam daar een coating op dat stuk van de schijf zodat ze minder zouden plakken. Weer later, eerst bij laptopschijven, later ook bij desktop schijven, kwam er de mogelijkheid (= verplichting) om de koppen van de schijf af te partkeren. Er is dan een soort "boothelling" die de kop aan een hendeltje van de plaat aftilt terwijl de kop bijna bij de rand van de schijf is en vervolgens worden ze dus geparkeerd buiten de schijf zonder dat ze bij stilstand de schijf (of elkaar) raken.

Als er dan iets misgaat, bijvoorbeeld een stoot zodat ie uit de blokkering schiet, dan kan de kop op de plaat komen terwijl ie stilstaat en de motor heeft dan niet genoeg kracht om de boel op gang te brengen. Eenvoudige datarecovery: Openmaken in de cleanroom, zetje geven terwijl ie probeert op te starten.

Oh, en het kan ook zijn dat een kop op de schijf plakt ... dan ben je verder van huis.

MWah. Valt ook wel mee.

Dat ligt er aan hoe hard zo'n kop plakt. Ik heb wel eens meegemaakt dat ze vaster op de schijf zaten dan aan de arm :o

Is me ooit bij 2 stuks 2Gb WD Caviar HD's overkomen. Na verloop van tijd begonnen die dingen van binnen soms krasachtige geluiden te maken en na lange tijd was het over en uit. HD's opengemaakt en zag de schijf vol met krassen zitten veroorzaakt door een geplakte en losgeraakte kop. Einde oefening en nooit meer WD gekocht...

Op maandag 8 juni 2026 10:43:16 schreef Sine:
Dat ligt er aan hoe hard zo'n kop plakt. Ik heb wel eens meegemaakt dat ze vaster op de schijf zaten dan aan de arm :o

Ohja. Dat gebeurt ook wel eens. :-)

@Bobosje,
Tja, ieder zijn ding. ik koop de laatste 20 jaar voor mechanische schijven enkel nog WD. De oudste die hier rondstuitert is een 1TB van 18 jaar oud. Ergens draaien er nog twee van die in een nas-je (daar moet ik dringend eens wat nieuws in drukken bedenk ik me net)
Ik heb dan weer vervelende ervaringen gehad met seagate drives :(

Als je echt een onafhankelijk idee wilt hebben dan kun je naar de jaarlijkse rapporten van backblaze kijken:
https://www.backblaze.com/blog/backblaze-drive-stats-for-2025/

En daar mag je voorzichtig uit concluderen dat schijven tegenwoordig ERG betrouwbaar zijn.

Ik kocht ca 4 maanden gelden een nieuwe USB hdd 4TB voor als backup aan de nas en die was 1 dag later al defect. En omgeruild. Het is en blijft elektronica en je weet het maar nooit. Maar dit was ook mijn eerst HDD die het te snel opgaf voor de rest zijn allemaal zo oud geworden dat ze qua capacitiet niet meer bruikbaar waren.

@Sine,

Die WD Caviars waren uit de tijd dat Gb's pas nieuw waren. Ongetwijfeld dat vandaag de dag de technologie sterk verbeterd is ook voor WD. Ik heb na die WD Caviars ervaring nog Quantums en Seagates gekocht, met beide geen problemen gehad en met de Seagates tot op vandaag niet.

Bedankt voor de link, die info zal ik eens gaan lezen.

Op maandag 8 juni 2026 13:39:49 schreef benleentje:
Ik kocht ca 4 maanden gelden een nieuwe USB hdd 4TB voor als backup aan de nas en die was 1 dag later al defect. En omgeruild. Het is en blijft elektronica en je weet het maar nooit. Maar dit was ook mijn eerst HDD die het te snel opgaf voor de rest zijn allemaal zo oud geworden dat ze qua capacitiet niet meer bruikbaar waren.

Met backup HD's in externe behuizingen met USB aansluiting heb ik ook slechte ervaringen mee. Schijnbaar zitten daarin niet de allerbeste of meest betrouwbare USB/SATA bridges en/of HD's in.

Vaak weet je ook niet hoe die dingen getransporteerd zijn.

Ik heb nu alweer enige jaren WD 8T drives in mijn NASje zitten, en die komen uit gekraakte externe HDD behuizingen. Die waren in die tijd VEEL goedkoper dan de losse schijven. En WD geeft ook gewoon garantie op de losse schijf, ook al is die uit zo'n behuizing gesloopt.

Op maandag 8 juni 2026 14:06:54 schreef Bobosje:
Met backup HD's in externe behuizingen met USB aansluiting heb ik ook slechte ervaringen mee.

De schijf mag iets van 50G hebben (mits uit). Met een "stopafstand van 0.2mm" mag je hem dan vanaf maximaal 1cm op de tafel laten vallen. Dat is echt zo gebeurt.

Kortom de fabrikanten accepteren gewoon dat ze 5-10% "defect" terugkrijgen omdat de gebruiker "dom" gedaan heeft.

Mijn ervaringen hadden niet met vallen of stoten te maken (los van het supplier transport waar dat ook kan gebeuren) er was een externe USB HD bij die zo traag werd als een slak zelfs na het uitbouwen van de HD en het rechtstreeks aansluiten op een SATA bus op het moederbord. Het booten van het OS duurde dan een eeuwigheid en als de Windows desktop na een kwartier of zo gereed was en je met explorer de defecte HD wilde browsen dan kon je lang, heel lang gaan koffie (of thee) drinken, Windows werd unresponsive.
Ook meegemaakt dat de USB/SATA bridge niet meer wilde meewerken (of het powersupply deel van de HD, zat op dezelfde print in de externe behuizing).

Met heden ten dage los gekochte HD's geen problemen gehad.

Steeds proberen HDD fabrikanten de limieten op te zoeken om meer data op een schijf te krijgen dan "makkelijk" kan. Dan krijg je bitfouten en moet de schijf "error correctie" doen na het lezen van een blok.

Vaak gaat dat zonder dat je het merkt. Maar in jou geval merk je het dus wel: de error correctie faalt, het blok moet nog een keer gelezen worden en na veel pogingen krijgt ie hem uiteindelijk wel gelezen.

Sommige seagate schijven bijvoorbeeld veranderen bepaalde instellingen van de leeskop volgens een bepaald programma zodra het lezen een X aantal keren niet gelukt is. Met de 10e instellingsverandering lukt het dan iedere keer om het blok te lezen, maar ipv dat ie dan die instelling blijft gebruiken, probeert ie het volgende blok weer tig keer op de oude en 9 eerdere andere instellingen alvorens weer te slagen bij de laatste...

De schijf is stuk, maar "lucky you" kan er de data nog aflepelen.

Het rare was dat het lezen van alle sectoren op de schijf zo tergend traag als een slak ging (niet ergens 1, 2 of 3 defecte sectoren).
Na het erafhalen van de data heb ik meerdere benchmarks op de HD losgelaten, de lees snelheid over alle sectoren lag rond de 100kB/s (kB niet MB).
De HD is inmiddels naar de eeuwige jachtvelden.

Ja, dat is dus een indicatie dat ie in de zoveelste retry, maar nooit in de eerste poging de data kan lezen.

Wij zweren hier bij WD nog nooit problemen mee gehad. Ik heb hier zelfs nog oude Raptors liggen, de oudste is enkel 74Gb, en doen het allemaal nog altijd! Ik heb er ook van 150, 300, 600Gb Velociraptor, werken ook allemaal nog stuk voor stuk. In onze NAS zitten WD Gold HDD met Helium gevulde schijven. Geruisloos en worden nauwelijks warm.

[Bericht gewijzigd door CrossFireX op (11%)]

Ik gebruik veel WD purple voor bewakingsrecorders.
En in NAS de WD green.
Weinig problemen.
Een tijd terug had ik een paar WD 12 Tb schijven die niet wilden mounten in een raid config in een recorder, de schijven maakten een raar geluid door steeds zoekende koppen leek het wel.
De leverancier zou vervangende sturen, en die direct door zijn leverancier laten opsturen.
En toen was er een hoop duidelijk waarom er veel uitval was bij mij en andere klanten ...
Ze stopten de schijven zo, alleen in het antistatische jasje, in een doosje zonder enige bescherming er omheen. 8)7
Het doosje was zelfs beschadigd door het voetballen wat de verzenders er wel eens mee lijken te doen..
De zending er na die ik snel bij een ander bestelde vanwege de tijd, kwam in die speciale harddisk doosjes en ook nog luchtkussen verpakking, die werkten wel in een keer.
De hele andere stapel is retour gegaan, ook die ene die wel werkte.

De betreffende traag als een slak geworden HD was een WD Green van 1TB. Zo eentje die om de haverklap de koppen parkeert en in powerdown mode gaat zodra er geen data overdracht meer is en net op zo'n moment dat je weer data wil lezen of schrijven, kun je weer gaan zitten wachten tot het spinnen van de schijven weer gereed is...
Nee, voor mij geen WD en zeker geen Greens...

De greens en Caviar worden al lang niet meer verkocht, dat waren de goedkoopste instapschijven van WD. Goed genoeg voor wat surfen op het internet. Totaal ongeschikt voor een NAS, daar stop je geen green in natuurlijk, dat is vragen voor problemen. Inmiddels EOL, en dat is geen toeval. Voor een NAS is WD Red echt wel het minimum. Dat zei WD toen niet geschikt voor een NAS.

Ook de WD Caviar was de consumenten instaplijn, later opgevolgd door de Blue serie. Dat waren allemaal budget schijven goed voor wat surfen op het net. Ik heb hier van toen ik zelfs 15 jaar oud was, altijd minimum WD Black in huis gehad, NOOIT problemen gehad en die doen het na 23 jaar nog altijd! Je koopt instapmodellen, die zijn niet naar je zin en dan maar het hele merk afschieten...

WD Green was de budget-/energiezuinige lijn en ging nog onder de Caviar of Blue lijn. Natuurlijk parkeren die de koppen en staan dan op standby, waarom koop je die dan eigenlijk? Ik wist dat toen al! Ik spaarde wat door en schafte mij WD Black aan in de plaats. Je koopt een budget/energiezuinige schijf en dan klagen hoe slecht het wel niet is...

Al die series hebben ook andere firmware, de consumentenlijnen gaan veel keer proberen slechte sectoren opnieuw te lezen, die bedoelt voor NAS doen dat niet en geven onmiddellijk een fout door en stoppen ermee. Je wilt in een NAS natuurlijk geen halve goede schijf.

[Bericht gewijzigd door CrossFireX op (11%)]

Dank voor de info.

Als je een backup HD in een externe behuizing met USB aanluiting koopt dan weet je (of wist je toen) doorgaans niet welk merk en type HD in die behuizing (zat) zit. Als backup medium mag je er als consument dan toch vanuit gaan dat je een kwalitatief goed produkt koopt (het is immers als backup bedoeld) en niet een HD in het allerlaagste segment.

Hedendaags HD's zullen niet direct stoppen bij een klein aantal defecte sectoren. Defecte sectoren worden door de HD automatisch gerelocate naar een andere werkende sector, naar ik meen.