Hallo, ik wil graag weten of er altijd koppel condensatoren aan de in en uitgangen van buizen voorversterker schakelingen zitten of is dit alleen maar bij bepaalde soorten schakelingen?
Uitgaande van een klassieke voorversterker is dit aan de ingang niet altijd noodzakelijk als je zeker weet dat de bron geen DC offset heeft.
Aan de uitgang is dit wel noodzakelijk anders staat de volle anodespanning op de ingang van de eindversterker.
Ok bedankt, dus aan de ingang is dit alleen maar om dc tegen te houden die uit de bron zou kunnen komen. Welke waarde is hiervoor ongeveer geschikt of is dit afhankelijk van de rest van de schakeling? Ik wil een bestaande oude voorversterkertrap weer opnieuw gaan gebruiken, deze heeft aan de ingang geen condensator en aan de uitgang een trafo. Dan zou ik in dit geval aan de uitgang geen condensator hoeven plaatsen toch?
Aan de ingang een condensator met een waarde tussen de 0,1µF en 1µF. Het is inderdaad afhankelijk van de schakeling. In 99 van de 100 gevallen voldoet 0,1µF.
Met een trafo aan de uitgang heb je geen condensator meer nodig.
Ok dat is duidelijk, dan plaats ik voor de zekerheid aan de ingang een condensatortje om de eventuele dc te blokkeren. Is dit trouwens ergens makkelijk mee te meten of een bepaald audio apparaat dc geeft?
Bijvoorbeeld een multimeter 
Weet je, Hugo heeft slechte ervaringen met DC-ofset maar eigenlijk komt dat maar heel weinig voor. Als het al voorkomt dan is het bij CD-spelers waar amateurs zelf een andere opamp in hebben geknutseld. Of zie ik een mogelijke bron over het hoofd Hugo?
Een multimeter haha ja dat ligt erg voor de hand!
Maar het gaat dan dus om een continu gelijkspanning neem ik aan?
Ik wist dus niet precies hoe dat in elkaar stak.
Maar gelukkig komt dat dus maar weinig voor of er komt zo nog een waslijst van Hugo
Er komt geen waslijst.
Ik heb zelf ervaringen met een CD speler van Philips (CD713) en een "oude" DVD speler bij mijn werktafel, gebruik ik als test CD-speler, die beide DC op hun uitgang hebben.
Eigenlijk mag je verwachten dat de fabrikant dat als heeft opgelost door een C in de speler te zetten of een symmetrische voeding te gebruiken.
Gebruik je de versterker in een omgeving waar een ieder wat kan inpluggen is een C aan de ingang sowieso geen overbodige luxe.
Ok bedankt voor de informatie, het is dus altijd veiliger om er eentje tussen te zetten of ik moet zeker weten dat de bron geen dc heeft op de uitgang. Nu we het toch over condensatoren hebben kom ik eigenlijk op het volgende, ik heb de buizen hoofdtelefoon versterker die beschreven is op deze site nagebouwd. Ik vind dat een hele leuke schakeling om ervaring op te doen met buizen etc.
Het eerste wat me opvalt is dat het geluid niet helemaal optimaal is. Dat komt vast omdat 1: ik iets verkeerd doe of 2: ik misschien slechte onderdelen heb gebruikt?
Bij de lage tonen is het net of deze wat tijd nodig hebben voordat deze zuiver zijn. Beetje moeilijk te omschrijven. Ik twijfel erg aan de condensatoren aan de uitgang. Heeft de kwaliteit en of het type condensator hier veel effect? Er staat in de onderdelenlijst aangegeven dat het gewoon een 22mf 63volt type moet zijn. Moet dit ook een polaire condensator zijn of maakt dit niks uit? Ik heb net op allerlei sites gezocht naar otl versterker schema's. En er staan er ook diversen bij waar verschillende types parallel gekoppeld zijn.
Ik zou hier graag eens wat meer over willen weten.
Elektrolytische condensatoren zijn noodzakelijk om veel capaciteit in kleine afmetingen te krijgen. Iedere condensator kent verliezen ten gevolge van paracitaire eigenschappen als weerstand en zelfinductie. De elco heeft de dubieuze reputatie om de kroon te spannen als het om slechte eigenschappen gaat. De verschillen tussen elko's lopen uiteen.
Bij een OTL gaat je uitgangssignaal door de (uitgangs) condensator zodat afwijkingen direkt waarneembaar zijn. Probeer gewoon diverse condensatoren en luister naar verschillen. Oude meuk als oliepapier kannen zijn heel bruikbaar. Je vindt ze soms in de elektrodump of in een oud apparaat als een zender of meetapparaat uit de jaren 50.
In principe hoort er een niet-gepolariseerde condensator op de uitgang, alhoewel ik bij kleine versterkers ook wel een elco (=gepolariseerd) heb gezien.
Als het al een elco moet worden dan neem ik een waarde die 10 keer groter is dan een overeenkomstige foliecondensator.
Maar idd liever helemaal niet.
Op 23 maart 2009 21:32:13 schreef probeerseltje:
Er staat in de onderdelenlijst aangegeven dat het gewoon een 22mf 63volt type moet zijn. Moet dit ook een polaire condensator zijn of maakt dit niks uit?
Zal waarschijnlijk een elco zijn, heb je een linkje naar het schema?
Nou dan ga ik eens wat verschillende condensatoren uitproberen. Nu ik weet dat ik ook andere types kan proberen ben ik erg benieuwd of ik de verschillen kan waarnemen. Hopelijk krijg ik een wat beter geluid uit de koptelefoon versterker. Het gaat om het schema hier van deze website.
http://www.circuitsonline.net/circuits/view/114
Er zitten nu nog de gewone elko's in.
De C8 22µF is gewoon een elko's.
Een 22µF condensator is ook bruikbaar. Het formaat wordt alleen wel groot.
Loont het wellicht de moeite om een condensator te gebruiken voor C8? Ik bedoel dus geen elco maar een gewone condensator...
Ja dat wil ik nu dus ook gaan uitvissen door wat te wisselen met elko's en gewone condensatoren. Ik ben er vandaag nog niet aan toegekomen. Heb de hele tijd zitten kloten met een spannings regelaartje om de buisjes in mijn cd speler van gelijkspanning te voorzien. Daar loop ik ook tegen wat dingen aan waar ik niet helemaal zeker van ben. Om zomaar wat te proberen daar hou ik niet zo van. Als het even kan probeer ik eerst wat informatie te vinden voor ik de boel kapot maak
als het gaat om gelijkspanning voor de gloei, dan kun je beter stoppen. Er is GEEN verschil hoorbaar tussen gelijk of wisselspanning op de gloeidraad van de buizen.
wat is je probleem?
Nou het probleem is dat ik nog een heel zacht brommetje hoor bij hoog volume tijdens stiltes in de muziek. Ik heb al vanalles geprobeerd met aarding en de bedrading hiervan maar ik krijg het niet weg. Nu heb ik de gloeistroom van de versterkende trap uit een externe labvoeding gehaald en nu is het al een stukje beter geworden maar nog steeds net niet helemaal weg. Ik heb gisteren snel een printje in elkaar gebakken rond een LT1085 low drop spannings regelaartje. Met de hoop deze te kunnen voeden uit de 6,3 volt wikkeling van de bestaande trafo.
Alleen krijg ik de spanning niet hoger dan 6 volt aan de uitgang terwijl ik achter de gelijkrichter 8,2 volt heb en dat zou net voldoende moeten zijn voor deze regelaar.
Brom kent meerdere bronnen. Als je de oorsprong lokaliseert met een digitale multimeter kun je maatregelen treffen.
a. De brom heeft een frequentie van 100Hz.
- Hoogspanning heeft te hoge rimpelspanning. Meer capaciteit of een choke in de voeding plaatsen. Je meet de rimpel simpelweg door de MM op AC te zetten en de (DC) hoogspanning te meten. Tolereerbare waarden zijn afhankelijk van het soort schakeling, bij trioden als ECC83 etc houd je de rimpel het liefst onder 0,1 volt.
- Instraling van de gelijkrichter op bijvoorbeeld lange voedingsdraden of rechtstreeks op de buizen. Bij versterkertrapjes met hoge impedantie de aan- en afvoerdraden voorzien van afscherming, zoals bv bij een toonregeling.
- Groundloop. Een grote stroom (zoals er bv loopt bij gelijkrichting van AC) loopt door de ground return van een gevoelig trapje (hoge versterking).
- Gloeispanning van direktverhitte buizen moet echt gelijkspanning zijn (weinig tot geen rimpel). Als dat niet lukt moet de 'fase nul' van de rimpel aan ground worden gebracht, bijvoorbeeld met een potmeter.
- Buizen kennen een grens voor de hoogte van het potentiaalverschil tussen heater en kathode. Het datablad vermeldt deze waarde die 50 tot 100 volt bedraagt, uitzonderlijk hoger.
Normaalgesproken verbind je de gloeispanning met ground (bij AC gloei dmv een potmeter om te kunnen 'nullen'). Bij een cascode (=opstapeling) van buizen ligt de kathode van de 'bovenste' buis op een hoge spanning. In dat geval maak je een spanningsdeler op de hoogspanning om alle gloeispanningen van die spanningsbron een hogere potentiaal te geven. Zorg voor ontkoppeling van die optilspanning (die meestal 30 tot 80 volt bedraagt) door een condensator (10uF) op te nemen naar ground.
b. De brom heeft een frequentie van 50Hz.
- Instraling van een transformator op lange voedingsdraden of rechtstreeks op de componenten. Verplaats de buizen of de trafo als dit mogelijk is.
- Instraling van wisselstroom voerende bedrading (gloei) op de rest van het circuit. Twist de draden altijd en breng ze zo dicht mogelijk tegen het chassis aan. Zorg er voor dat ze niet los bungelen.
- De kathode wordt gemoduleerd door de gloeispanning. Komt weinig voor. Versleten (lage) isolatie tussen de gloeidraad en de kathode van indirektverhitte buizen. Buizen weggooien.
c. Common mode noise.
- Deze storingsbron is een beetje lastig aan te tonen zonder oscilloscoop. Het komt er op neer dat de kathode van een buis wordt gemoduleerd door een stoorspanning die op beide gloeidraden tegelijk staat, maar niet wordt opgeheven door tegenfase zoals gebruikelijk door het twisten van de gloeidraden.
Als het stoorsignaal een hoge frequentie bezit (telefoons etc) breng je het liefst twee kleine condensatoren (1nF) aan op de buissocket om beide gloeidraden HF te aarden. Ook kun je een spoeltje wikkelen van twee draden rond een ringkern en hierover je gloeispanning leiden. Deze laatse truuk is ook effektief voor stoorsignalen van lagere frequenties.
d. Ruis ten gevolge van ringing.
- Bij gelijkrichting ontstaat een pulstrein op de gelijkspanning tgv ringing. Deze vervuiling kan een frequentie halen van honderden KHz en is in staat om een versterkertrapje HF te laten oscilleren. Ondanks dat dit buiten de audioband plaats heeft, hindert het de versterking van de buis in de audioband. Hoge tonen klinken bv vervormd.
Een remedie is het opnemen van een choke in de voeding om de vervuiling te filteren of het toepassen van dioden die minder abrubt schakelen (zoals buisgelijkrichters) of het verlagen van de capaciteit van de reservoircondensator zodat de rimpelstroom afneemt.
Disko bedankt voor je zeer handige informatie!
Meteen even uitgeprint en in de verzamelmap gestopt
Nou als ik het hier niet mee kan oplossen dan weet ik het niet meer. Maar het zal waarschijnlijk nog wel even proberen en zoeken zijn.
Maar hier kan ik in ieder geval zeker wat mee.
Wat betreft de hoofdtelefoon versterker.
Ik heb gisteren eens wat verschillende condensatoren geprobeerd en er zijn inderdaad duidelijke verschillen te horen tegenover de elko's die ik er als eerste in had gezet.
Het klinkt nu al een heel stukje beter gewoon met een elko van wat betere kwaliteit. Dus dat probleem is ook weer opgelost. Alhoelwel ik zelf nog even verder blijf zoeken naar de naar mijn idee best klinkende condensator.
In ieder geval allemaal bedankt voor jullie nuttige informatie. Zo komen we steeds weer een stukje verder....
Op 29 maart 2009 12:29:54 schreef disko:
d. Ruis ten gevolge van ringing.
- Bij gelijkrichting ontstaat een pulstrein op de gelijkspanning tgv ringing. Deze vervuiling kan een frequentie halen van honderden KHz en is in staat om een versterkertrapje HF te laten oscilleren. Ondanks dat dit buiten de audioband plaats heeft, hindert het de versterking van de buis in de audioband. Hoge tonen klinken bv vervormd.
Een hele goede, wordt vaak vergeten.
Een remedie is het opnemen van een choke in de voeding om de vervuiling te filteren of het toepassen van dioden die minder abrubt schakelen (zoals buisgelijkrichters) of het verlagen van de capaciteit van de reservoircondensator zodat de rimpelstroom afneemt.
Of (R)C's over de halfgeleiderdiodes.
Ja ik heb een ster massa punt gebruikt, in dit geval een bevestigingsbout van de choke. Maar ik heb per versterkende trap een zwevend massa punt gemaakt en deze gaan weer ieder afzonderlijk naar het ster massapunt wat dus aan het chassis ligt. Misschien geen goed idee? Ik had dat ergens van een of andere site gehaald. De condensator in de voeding heb ik trouwens ook iets groter genomen dan noodzakelijk die kan ik ook eens verkleinen idd....die is nu 330uF ipv 220uF. Ik weet niet of dat veel verschil uit zal maken.
[Bericht gewijzigd door probeerseltje op (24%)]
Op 30 maart 2009 19:12:14 schreef probeerseltje:
Ja ik heb een ster massa punt gebruikt, in dit geval een bevestigingsbout van de choke. Maar ik heb per versterkende trap een zwevend massa punt gemaakt en deze gaan weer ieder afzonderlijk naar het ster massapunt wat dus aan het chassis ligt. Misschien geen goed idee?
Op zich goed, maar misschien is de bevestigingsbout niet het optimale punt. Met een clip testen wathet beste massapunt is.
Maar een dikke maar:
Op 29 maart 2009 11:12:02 schreef probeerseltje:
Ik heb gisteren snel een printje in elkaar gebakken rond een LT1085 low drop spannings regelaartje. Met de hoop deze te kunnen voeden uit de 6,3 volt wikkeling van de bestaande trafo.
Alleen krijg ik de spanning niet hoger dan 6 volt aan de uitgang terwijl ik achter de gelijkrichter 8,2 volt heb en dat zou net voldoende moeten zijn voor deze regelaar.
Hier gaat wat mis, dat is lang geen low-drop meer, ergens mis je spanning. Wat is het spanningsverschil op de regelaar en is het gebruikte draad niet te dun?
Op 30 maart 2009 18:41:16 schreef Henry S.:
Of (R)C's over de halfgeleiderdiodes.
Hmmm, als je geluk hebt. Het filter heeft exacte afstemming nodig anders verplaats je slechts de oscillatiefrequentie. Als je pech hebt werkt het filter zelfs averechts, lees er meer over in dit document van Jim Hagerman.
Soft recovery dioden helpen ook iets maar een ouderwetse thermische diode staat nog steeds bovenaan als het aankomt op ruis voorkomen. Minder efficient welliswaar.
[Bericht gewijzigd door disko op (16%)]
en toch.... Mijn ervaring is dat er toch meer brom is wanneer je zon per trap een massa naar het massasterpunt brengt. Ook blijf ik nog steeds van mening dat je geen brom hoeft te hebben met ac op de gloei. Is het veel werk om alle massa draden direct aan het massa sterpunt te solderen? ik heb met mijn eerste srpp trap helemaal geen brom. Wel een beetje vervorming, maar geen brom. Ik heb alles naar een punt verbonden, incl de voedingselcos apart. Ik zal morgen een foto maken