evdweele
Overleden
Techniek is ervoor gemaakt om ons in de steek te laten. Het blijft een ongelijke strijd tussen de techniek en de technicus.
Deze sectie heet HF, maar ik zoek een IC om een LF ontvanger te bouwen 
Naar aanleiding van de recente discussies over DCF77 borrelde bij mij het idee op om een ontvanger te bouwen voor de frequentieband waarin een aantal tijdzenders opereren.
De dichtstbijzijnde zijn DCF77 op 77,5 kHz en MSF/NPL op 60 kHz.
Zoeken op CO naar IC's voor radio-ontvangers leverde alleen iets op voor de FM-band en de AM-omroepbanden. Maar bestaan er ook IC's die een fatsoenlijke gevoeligheid en selectiviteit geven op frequenties tussen 50 en 100 kHz?
Ik heb me nooit verdiept in de ontwikkeling van schakelingen, waardoor ik geen idee heb hoe ik een datasheet waarin ik de eisen die ik nu stel kan vinden.
Als zulke IC's niet bestaan wordt het voor mij eenvoudiger.
Dan wordt het old-school HF-versterking, een mengtrap en een middenfrequentversterker. Het vergt alleen veel meer componenten.
Arco
Special Member
Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard-, firm-, en software ontwikkeling: www.arcovox.com
Er zijn er diverse, o.a. de CME6005 van c-max: http://www.c-max-time.com/products/showProduct.php?id=2
dawmast
Zorg dat je er bij komt, bij de Marine. Sympathisant van de Koninklijke Marine. Luistert graag naar militaire muziek.
Op 16 maart 2014 07:25:55 schreef evdweele:
Als zulke IC's niet bestaan wordt het voor mij eenvoudiger.
Dan wordt het old-school HF-versterking, een mengtrap en een middenfrequentversterker. Het vergt alleen veel meer componenten.
Ik zou voor old-school gaan waarbij je een superhet bouwt met losse (discrete) componenten. Dat is ook heel leerzaam.
evdweele
Overleden
Techniek is ervoor gemaakt om ons in de steek te laten. Het blijft een ongelijke strijd tussen de techniek en de technicus.
@Arco bedankt voor de informatie.
Als ik de datasheet zo doorlees is er door een knutselaar weinig eer aan te behalen.
Een ferrietantenne eraan en er komt een pulstreintje uit. Dan kan je net zo goed een complete DCF-ontvanger kopen.
Het was dus een slecht idee van mij om naar zo'n IC te vragen.
Ik ga eens in de rommeldoos (lees: kamer vol rommel
) zoeken en zelf een LF-ontvangertje in elkaar prutsen. Dat is een veel grotere uitdaging.
Er heeft ooit iets in Electuur gestaan, ben alleen FF kwijt welke.
Googelen op "VLF ontvanger" levert ook veel bruikbare info op 
Grtz,
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
Er hebben ook wel eens ontwerpen met een TCA440 (A244D) in de bladen gestaan. Is wel obsolete en ik weet niet hoe de prestaties zich verhouden ten opzichte van modernere types.
evdweele
Overleden
Techniek is ervoor gemaakt om ons in de steek te laten. Het blijft een ongelijke strijd tussen de techniek en de technicus.
VLF is nog lager dan de tijdzenders op 60 en 77,5 kHz. Men rekent dan vanaf 22 kHz naar beneden.
Op de website http://www.vlf.it/ valt daar veel interessants over te lezen.
Ik heb met een Telefunken ELK639 (9 kHz tot 30 MHz) zitten luisteren op die lage frequenties, maar door het hoge stoorniveau hier in de flat valt er buiten de tijdzenders weinig te beleven. Zelfs de Grimeton zender in Zweden op 17,2 kHz kon ik toen niet ontvangen.
Bij het graven in mijn "magazijn" (als je het een mooie naam geeft valt de rotzooi minder op
) kwam ik een half gesloopt chassis van een buizenradio tegen. Ik denk dat ik dat maar eens promoveer tot tijdseinontvanger.
Het zal dus een buizenontvanger worden.
Martin V
Telefunken Sender Systeme Berlin
De meest simpel te bouwen ontvanger die toch voldoende selectiviteit heeft is een hetrodyne ontvanger waar de middenfrequent de audio frequenties zijn. Je hebt dan een VFO en een mengtrap en eventueel nog een buisje extra voor de pré-selectie.
En voor de rest dan een redelijk krachtige audio versterker als dubbel buis bijvoorbeeld een ECL86.
Juist met veel ruis en storing op een AM ontvanger is het een zegen om over te schakelen in de SSB mode (eigenlijk DSB) dat klinkt een heel stuk rustiger.
Zelf heb ik nooit naar DCF geluisterd maar ik denk dat informatie ook met DSB is te coderen (ontvangen).
En zo dergelijke ontvanger is heel leuk en leerzaam om daar eens aan te sleutelen.
dawmast
Zorg dat je er bij komt, bij de Marine. Sympathisant van de Koninklijke Marine. Luistert graag naar militaire muziek.
Op http://www.transkommunikation.ch/dateien/schaltungen/diverse_schaltung… kun je een artikel lezen over een eenvoudige regeneratieve VLF-ontvanger met een ferrietantenne. Dus als je snel iets in elkaar wilt zetten, is dit een interessant verhaal.
evdweele
Overleden
Techniek is ervoor gemaakt om ons in de steek te laten. Het blijft een ongelijke strijd tussen de techniek en de technicus.
@dawmast
Ik weet uit jouw eerdere berichten dat je een voorliefde hebt voor regeneratieve ontvangers 
Bij mij is het tegenovergestelde het geval. Dat zal wel een jeugdtrauma zijn '(
Sinds ik met pensioen ben heb ik het woordje "snel" uit mijn vocabulaire geschrapt.
Niets moet meer en niets heeft meer haast.
Ik ga eens rustig nadenken hoe ik die LF-ontvanger zal gaan opbouwen. Waarschijnlijk wordt het toch een superheterodyne. Een rechtuit is ook een optie, maar die heeft als nadeel dat het lastiger is af te stemmen en problemen geeft met de selectiviteit.
Heb je niet een AM/FM ontvanger IC in de junkbox?
Of misschien is een converter (bijv naar 10MHz) met daarvoor een goed filter een optie?
http://www.qsl.net/k/kb9mwr/projects/uwave/VLF%20Converter.pdf
http://www.radiosky.com/upconv.html
Er is ook eentje van Elektuur met een NE602.
fatbeard
Honourable Member
Een goed begin is geen excuus voor half werk; goed gereedschap trouwens ook niet. Niets is ooit onmogelijk voor hen die het niet hoeven te doen.
Op 17 maart 2014 18:55:19 schreef Martin V:
De meest simpel te bouwen ontvanger die toch voldoende selectiviteit heeft is een hetrodyne ontvanger waar de middenfrequent de audio frequenties zijn.
...
Ook bekend als Directe Conversie ontvanger.
Die zijn verbazend gevoelig te maken, maar let wel op de opbouw: sommige ontwerpen hebben van antenne naar uitgang een versterking van meer dan 120dB. Als er ook maar iets van de uitgang terugkomt in het antennecircuit gaat de boel verschrikkelijk brommen.
Heb ze vroeger wel gemaakt voor 518kHz NAVTEX, gebaseerd op de TCA440. Leverde in Amsterdam op 1 hoog foutloze ontvangst op van o.a. Niton en Cullercoats, op een draadantennetje van een meter. Rogaland was ook nog wel te ontvangen maar niet foutloos...
evdweele
Overleden
Techniek is ervoor gemaakt om ons in de steek te laten. Het blijft een ongelijke strijd tussen de techniek en de technicus.
Wat een leuke ideeën komen er voorbij 
Aan de up-conversie die Henry voorstelt heb ik niet eens gedacht.
Maar ik denk dat ik eerst eens begin met een buizenontvanger old style.
Het is bijna een halve eeuw geleden dat ik een buizenontvanger bouwde, die nostalgie wil ik toch weer eens proeven.
Het voordeel is ook dat ik veel meer onderdelen op voorraad heb liggen voor buizenradio's dan voor apparaten met halfgeleiders.
Het eerste begin heb ik al in elkaar geprutst, een ferrietstaaf van 21 cm lang met 4 langegolfspoelen uit oude radio's in serie die samen 20 mH vormen. Daarmee moet op lage frequenties wel iets zijn te ontvangen.
Op de scoop zag ik in ieder geval al iets dat op een tijdzender zou kunnen lijken toen ik een varco parallel aan de ferrietantenne aansloot.
joopv
Golden Member
Wat je hoort kun je allicht vergelijken met de utwente websdr, die heeft een erg goede ontvangst tot ver beneden de 20kHz.
fred101
Golden Member
www.pa4tim.nl, www.schneiderelectronicsrepair.nl, Reparatie van meet- en calibratie apparatuur en maritieme en industriele PCBs
Die Telefunken heeft volgens mij een loop antenne ingang (C connector ? ) Tenminste op de foto lijkt het op de ontvanger die een vriend van mij heeft. Die woont in een flat en we konden daar ook nagenoeg niks op hele lage frequenties ontvangen. Toen heb ik een raam antenne gemaakt door 50m VD draad op een houten kruis (80cm diameter) te spoelen. Dat heeft hij toen op de loop aansluiting aangesloten en dat werkte erg goed.
evdweele
Overleden
Techniek is ervoor gemaakt om ons in de steek te laten. Het blijft een ongelijke strijd tussen de techniek en de technicus.

De Telefunken ELK639 heeft voor de raamantenne een twinax connector. Alleen met dikkere pennen dan op deze foto.

Met een raamantenne heb ik destijds ook geëxperimenteerd, maar het resultaat viel me tegen. Tzt zal ik het experiment nog eens herhalen.
fred101
Golden Member
www.pa4tim.nl, www.schneiderelectronicsrepair.nl, Reparatie van meet- en calibratie apparatuur en maritieme en industriele PCBs
Ik wist alleen nog dat er een connector aan moest die hij niet had. Maar nu je het zegt was het idd twinax.
Hij zit in een flat en de antenne was een draadantenne op het balkon. Ik ontvang hier thuis probleemloos vanaf 10 kHz. Ik had een Murphy LG ontvanger voor hem gerestaureerd en bij mij uitgetest, maar toen ik bij hem was schrok ik me een ongeluk. Dacht dat het de Murphy was maar dat bleek een normaal QRM nivo te zijn.
Daarna dingen als een fase netwerk gebouwd om de QRM te nullen, diverse antennes van actief tot magloop geprobeerd maar het bleef niks. Toen hij die Telefunken kocht heb ik een aperiodische raam antenne voor hem gemaakt. (50 meter draad, dus "iets" meer dan een enkele magloop turn) Dat op de twinax ingang was het beste resultaat in 2 jaar. De antenne staat gewoon binnen op de ontvanger en is dus niet zoals een magloop van inkoppel lus en varco voorzien.
http://www.pa4tim.nl/wp-content/uploads/2010/11/actiefraam.jpg
Dit is een plaatje van het ding (dit is nog bij mij, en ivm het experimenteren/testen ook met een voorversterker en varco mogelijkheid was voorzien. De uiteindelijke versie heeft die dus niet. )
10 punten voor het hergebruik van het stoofkrukje Fred!
@evdweelde: Ik zal m'n Elektuur up-converter eens aan m'n loop (geen idee hoe 'laag' die kan) hangen, nu ben ik zelf ook wel nieuwsgierig.
evdweele
Overleden
Techniek is ervoor gemaakt om ons in de steek te laten. Het blijft een ongelijke strijd tussen de techniek en de technicus.
Op 18 maart 2014 18:16:06 schreef fred101:
http://www.pa4tim.nl/wp-content/uploads/2010/11/actiefraam.jpg
Dit is een plaatje van het ding
Was dat tijdens de stroomstoring door die helicopter? 
Dit is mijn raamantenne.
Ik had alleen wat dunne latjes liggen, een stukje triplex en een bezemsteel.
De afmetingen zijn 70 x 70 cm.
Ik heb geëxperimenteerd met het aantal windingen. Begonnen met een stuk of 5 tot aan 100 windingen toe. Met koppellus en zonder, met varco en zonder. Het reslutaat bleef bedroevend.
Ik gebruikte steeds 0,3mm² emaillelakdraad omdat ik daar een grote klos van had liggen.
Ik zal dat raam toch eens uitgraven en de tests overnieuw doen.

Dat is een beste raamantenne.
Ik heb m'n loopantenne en de VLF-converter (die ooit eens door forumlid Rd12ft is gebouwd) gecombineerd. Vanaf zo'n 25kHz komt de loop tot leven (toename ruis), en zijn diverse signalen tot zo'n 150kHz prima te volgen. En weer verliest m'n 20m lange draadantenne het, die levert een lagere s/n-verhouding op, met geknetter als 'bonus'.
Dit is het schema van de converter uit de juni Elektuur van 1988:
Succes met je raamantenne.
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
100kHz is niet veel. De meeste OpAmps kunnen dat aan.
Zou het mogelijk zijn om daar met gyratorschakelingen iets mee te doen? Of heb je dan onvoldoende selectieviteit en te veel ruis.
Je hoort trouwens niets meer van die dingen, tewijl Elektuur we indertijd vol mee stond. Was het soms een hobby van die jongens?
Op 18 maart 2014 22:52:02 schreef Tidak Ada:
100kHz is niet veel. De meeste OpAmps kunnen dat aan.
Zou het mogelijk zijn om daar met gyratorschakelingen iets mee te doen? Of heb je dan onvoldoende selectieviteit en te veel ruis.
Gyratorschakelingen worden idd ook wel eens gebruikt.
Je hoort trouwens niets meer van die dingen, tewijl Elektuur we indertijd vol mee stond. Was het soms een hobby van die jongens?
Als je in een oude colofon kijkt dan zie je veel meer medewerkers dan nu, ieder zal zo wel z'n specialiteit(en) gehad hebben.
Op 18 maart 2014 18:39:30 schreef evdweele:
[...]Was dat tijdens de stroomstoring door die helicopter?Dit is mijn raamantenne.
Ik had alleen wat dunne latjes liggen, een stukje triplex en een bezemsteel.
De afmetingen zijn 70 x 70 cm.
Ik heb geëxperimenteerd met het aantal windingen. Begonnen met een stuk of 5 tot aan 100 windingen toe. Met koppellus en zonder, met varco en zonder. Het reslutaat bleef bedroevend.
Ik gebruikte steeds 0,3mm² emaillelakdraad omdat ik daar een grote klos van had liggen.
Ik zal dat raam toch eens uitgraven en de tests overnieuw doen.
Ed,
wat ik hier niet zie is een afstemcondensator. Hoe onhandig het ook is, een afgestemde loopantenne presteert vele malen beter dan een onafgestemde. Afstemmen op zeer lage frequenties kun je proberen met een DIP schakelaartje en condensatoren van 1, 2, 4 en 8nF. Die komen niet allemaal in de reeks voor, dus samenstellen uit diverse andere waarden.
Ik heb zelf met een phono-preampje en een afgestemde loop (één lus van 1m diameter ongeveer, en dan capaciteit bijplaatsen voor de juiste resonantiefrequentie, ik geloof dat ik rond de 10nf zat) met succes Grimeton ontvangen m.b.v. een computerprogramma. Met een DC ontvangertje met ECH86 kon ik Grimeton niet horen, maar wel 3 andere VLF zenders.
TinusTech
Golden Member
Inderdaad ook audio technieken kunnen voor VLF interessant zijn. Ik heb Grimeton ooit ontvangen met een opsteliing gebaseerd op audioapparatuur. Ik ontving naast Grimeton ook whistlers! Op een binnenstadslocatie.
Antenne: aperiodische (onafgestemde) raamantenne, 18 meter lang tweelingsnoer, niet afgeschermd, opgehangen in vierkant op dak oriëntatie (voorkeursrichting) n-z.
Invoer: gebalanceerde microfoonkabel 10 meter direkt aan de antenne.
versterking: Microfooningang (gebalanceerd) Behringer mixer. EQ instelling: laagaf filter.
Let op dat de microfooningang van de mixer niet overstuurd wordt door de signalen (ook omroep e.d.) die van de antenne komen. (een lowpass filter kan welkom zijn). Ook netbrom en tv-storingen kunnen heel hard zijn.
"Ontvanger". Computer geluidskaart. Let ook hier op dat deze kaarten vaak een ingebouwde limiter hebben, om oversturing te voorkomen. Het
ingangsniveau van de geluidskaart moet zó laag zijn dat deze beveiliging niet aanspreekt.
evdweele
Overleden
Techniek is ervoor gemaakt om ons in de steek te laten. Het blijft een ongelijke strijd tussen de techniek en de technicus.
Laurens,
Ook met een afstemcondensator heb ik geëxperimenteerd, maar ook dan was het verschil met een draadantenne van 4 meter nihil. Het ging mij toen niet alleen om VLF (Grimeton) maar om de ontvangst over het hele bereik tot 30 MHz. En nergens in dat hele frequentiebereik constateerde ik een voordeel van die loopantenne.
Nu las ik zojuist hier dat @Harrie Nak veel betere resultaten had geboekt met draad van 2,5mm² dan met 0,75mm². En ik heb destijds 0,3mm² gebruikt.
Wat de verklaring voor dat verschil is is me niet duidelijk, maar het is het proberen waard. Wordt vervolgd.