Referentie weerstanden maken & karakteriseren

Ha flash2b,

Ze komen van Mouser, en zijn er ook voor chassismontage.
De versie met bananenstekers zijn Mouser Nr. 706-29-101BLK en 706-29-101RED
Hier de overzicht pagina en de datasheet.

groet, Gertjan

Tempco Fluke 8846A op 10k weerstandsbereik

Ik heb de afgelopen dagen een poging gedaan om de tempco van mijn Fluke 8846A (op 10k weerstandsbereik) te bepalen. Daar was ik al langer benieuwd naar. Tot nu toe probeerde ik mijn metingen steeds zo dicht mogelijk bij 20°C te doen. Maar vanaf nu kan ik dat voorlopig wel vergeten

Ik had al eerder zitten dubben hoe dat aan te pakken, die Fluke is veel te groot voor m'n koelbox.....
De afgelopen dagen was het warm, terwijl het 'snachts nog redelijk koud was. Ik heb een RS-232 verlengkabel gemaakt, en de hele meetopstelling op het zoldertje naast m'n werkkamer gezet:

Eigenlijk is dit m'n accu laad hoek. Het was lastig een plek te vinden waar niet ergens gedurende de dag de zon rechtstreeks op de meetopstelling scheen. De weerstand zit in de zwart/rode blikken trommel. In dat microfoon statiefje zit de LM35 die ik voor de temperatuurmeting gebruikte. Het ging me hier tenslotte om de temperatuur van de ruimte, niet die van de weerstand....

Zo heb ik de meting een paar etmalen laten loggen.
Dat zoldertje zit onder een zwart dak op het zuiden, dus dan wil het best warm worden. Afkoelen 'snachts bleek lastiger. Ik wilde ook geen vertekening door tocht.

Uit de gelogde periode heb ik 36uur geknipt waarin de temperatuur variaties het grootst waren:

^{klik op grafiek voor beter leesbare versie}

Ik heb op de X-as de tijd van de dag laten staan, zodat je een idee hebt van dag en nacht. Gedurende een etmaal blijkt er dus best een bruikbaar temperatuursverschil te zijn.

Ik heb de 8846A laten meten aan de Vishay Z201. Die is hier ideaal, omdat z'n tempco bijna nul is. Zo weet ik dat de tempco die ik zie voor het leeuwendeel aan de 8846A toe te schrijven is. (Eventueel kan ik natuurlijk ook de eerder gevonden tempco van die Z201 er uit rekenen)

Als ik van die meetdata de weerstand tegen temperatuur plot krijgen we de tempco curve:

^{klik op grafiek voor beter leesbare versie}

De rode curve is de tempco curve, in de groene curve is de tempco er uit gerekend. Die lijn werd horizontaal bij een tempco van -2ppm/°C voor de Fluke

Dat is dus vèèl meer dan de tempco van de Vishay Z201 (0ppm/°C onder de 23...24°C, en -0,1ppm°/C daarboven), dus die kunnen we hier verwaarlozen. Toch zie je die Vishay tempco wel terug: kijk maar naar de groene curve, die zakt een beetje bij hoge temperaturen. Dat is de Vishay tempco die van nul naar -0,1ppm/°C gaat, en er dus bij komt.

De tempco van m'n Fluke zit dus in dezelfde orde van grootte als de weerstanden die ik wil meten..... Bittere noodzaak dus om die tempco er ook zo goed mogelijk uit te rekenen

Denk nu niet dat die Fluke 8846A een slechte meter is. Eerder heb ik hier laten zien dat de tempco van een Keysight 34461A een stuk slechter is.
Die Fluke is "as good as it gets". Punt is, dat zijn mijn weerstanden òòk...

groet, Gertjan.

Ha rbeckers,

Inderdaad is die Vishay Z201 m'n beste referentie.
Het is in de praktijk erg makkelijk dat z'n tempo zo laag is. zo kun je gewoon van z'n nominale waarde uitgaan, zonder de temperatuur in de gaten te hoeven houden.

Ik heb gister m'n weerstanden bij hoge temperaturen gemeten (kamertemperatuur 25...26°C). Dit om te kijken in hoeverre de compensatie van de tempco van m'n Fluke 8846A werkt. Dat kon ik nu nog mooi zien, door de gecorrigeerde Fluke meetresultaten te vergelijken met die van de 3458A.

Die 3458A heeft natuurlijk ook een tempco (0,2...0,5ppm/°C lees ik) Maar eenmaal op temperatuur laat je de 3458A z'n onvolprezen ACAL doen, en is die tempco weer weggecalibreerd

De tempco correctie van m'n 8846A blijkt zegenrijk. Wel is de correctie een stuk "zachter" dan de tempco correctie van de weerstanden.....
Bij de weerstanden meet je precies de temperatuur van de weerstand, en dus kun je de correctie voor de tempco nauwkeurig berekenen.

Bij de meter ligt dat lastiger:
- De tempco komt niet van 1 component, maar bestaat uit diverse tempco's van subsystemen.
- Die meter produceert ook zelf warmte, en warmt dus zelf zijn omgeving op.
- Hoe warm de meter wordt hangt niet alleen af van de kamertemperatuur, maar ook van z'n plaatsing, onder een plank, tussen andere (ook warme) apparatuur etc.
Vandaar dat de correctie minder precies is toe te passen. Maar met de thermometer op de plank boven de meter bereikte ik voor 1k en 10k vrij nauwkeurig resultaat. (tot ong. 1ppm afwijking) Voor 100kΩ en 1MΩ lijkt de tempco van de meter toch wat hoger te liggen, richting 3ppm/°C.

Ik heb gedacht om een temperatuur sensor op/aan de kast te monteren, om zo de koppeling met de tempco wat nauwkeuriger te maken. Ook gezocht bij de GPIB commando's of er toevallig geen interne temperatuur uitgelezen kan worden. Helaas....

groet, Gertjan.

Een paar fotootjes om te laten zien hoe ik mijn weerstanden soldeer.

Dit zijn de Econistor weerstanden voor het 1kΩ bakje. Eerder kwam ik er achter dat mijn gekozen weerstanden weliswaar mooi op waarde waren, maar en een hogere tempco hadden als hun broertjes.

Dus heb ik 2 nieuwe weerstanden uitgezocht, en deze nòg voorzichtiger gesoldeerd:

Ik ben uitgegaan van m'n referentie Econistor, die zo'n mooi lage tempco had, en heb daar een passende 2e weerstand bijgezocht. Hier wordt een kandidaat er tijdelijk bij gesoldeerd.

Ik probeer de warmte van het solderen zo goed mogelijk af te leiden. m.b.v. klemmetjes. Deze klemmetje komen uit de medische hoek, en zijn dus van RVS. Koper was natuurlijk mooier geweest...
En natuurlijk niet langer solderen dan nodig.... En blazen om af te koelen .

Hier komt de definitieve 2e weerstand op z'n plek:

Ik probeer zo goed mogelijk om de soldeerwarmte af te voeren. Het zou toch zonde zijn als de stabiliteit van de weerstanden, na al die jaren rusten, door het solderen weer (deels) ongedaan gemaakt wordt.....

Verder nieuws:

- Er zijn inmiddels verschillende stukjes afgeschermd teflon kabel onderweg (1x 4-aderig afgeschermd, en 2 versies 2-aderig afgeschermd). Wordt vervolgd....

- Het is me eindelijk gelukt om met de 3458A te loggen.
Wonderbaarlijk dat Keysight wel meet-software maakt, maar dat die niet compatibel is met hun top-DMM... Ze vinden hem te oud . (En waarschijnlijk gaan ze er van uit dat die 3458A toch in een systeem terecht komt waar custom software voor geschreven wordt.

Maar goed, ik kan loggen, en verheug me er op om, als ik weer een dagje de tijd heb, nog en keer de tempco van m'n Vishay Z201 te meten. Omdat de tempco van die Vishay zo laag is, zat ik bij de vorige poging met m'n 8846A tegen de resolutie van de meter te vechten, dat moet nu beter gaan

groet, Gertjan.

Leuke foto en goede montage.
Er zijn diverse montage en andere tips uit die foto te halen.

Vishay Z201 tempco opnieuw gemeten

Nu het me gelukt is om met de Agilent 3458A te loggen heb ik een nieuwe poging gedaan om de tempco van mijn Vishay Z201 te bepalen. Bij mijn vorige poging met mijn Fluke 8846A zat ik helemaal op de bodem van de resolutie van m'n meter en meetopzet. En kon daar alleen met veel moeite nog een (hopelijk) zinnig resultaat uit peuren.

De 3458A biedt 10x meer resolutie, dus daarmee zou ik een stuk meer moeten kunnen zien... Niet dat de meting makkelijker wordt. Als je kijkt naar tienden van ppm's speelt alles mee. De grote kracht van de 3458A is zijn AutoCalibratie. Met die ACAL kan hij z'n eigen tempco en drift weg kalibreren. Maar zo'n ACAL duurt 15 minuten, dat doe je dus niet even tussen het loggen door. Dus is het nog steeds zaak om de kamertemperatuur zo constant mogelijk te houden.

Hier de plot van het weerstandsverloop tegen de tijd:

^{klik op grafiek voor grotere, beter leesbare versie}

Dat ziet er, met veel hogere meetresolutie, een stuk beter uit dan de vorige keer!
De lichtblauwe lijn is de kamer temperatuur in de buurt van de 3458A. Ik had nu een meter over, en die kamertemp. dus ook meegeplot
Het was warmer op mijn kamer dan daarbuiten, dus door te spelen met de kier van de deur is het gelukt om de kamer temperatuur binnen een paar tiende graad constant te houden. Heel handig zo'n 6,5 digit thermometer! Je ziet trends aankomen, en kunt daarop corrigeren voor het een merkbaar probleem wordt
Je ziet alles: B.v. dat bultje rond 2 uur werd veroorzaakt doordat ik het niet kon laten even 5 min. wat te solderen.... En daarna de deur verder open te compensatie.

Uit bovenstaande meting heb ik de tempco curve geplot:

^{klik op grafiek voor grotere, beter leesbare versie}

We zien nu een stuk meer dan de vorige keer!
De trends zijn gelijk aan mijn vorige meting, maar nu zien we dat de temperatuur waaronder de tempco zo goed als nul is lager ligt, rond de 17°C. Daarboven lijkt de curve nu een stuk lineairder. Als ik de groene curve, waar de tempco al in verrekend is, zo horizontaal mogelijk maak kom ik op een tempco van -0,3ppm/°C. Dat is dus hoger dan het resultaat van de vorige meting, maar nog steeds èrg laag.... En het temperatuursbereik waarover deze tempco constant is, is ook groot t.o.v. de andere weerstanden: zeg 17....30°C.

Er zit nog steeds een hysteresis in de tempco curve, maar een stuk minder raar dan in de vorige meting. Die rare hysteris van toen zal dus grotendeels aan de meting, en niet an de weerstand toegeschreven moeten worden.

Na afloop van de meting heb ik weer een ACAL gedaan, en vergeleken wat het verschil in weerstandswaarde was. Het voor/na verschil was 0,8ppm. Zoveel is de 3458A gedrift gedurende 10 uur van de meting. Een erg goede prestatie, maar duidelijk zichtbaar in de tempco curve!

Er zijn meer dingen die verbeterd kunnen worden. Het was een erg warme dag, dus lastig om alles constant te houden. Verder realiseerde ik me achteraf dat de uitlaat van m'n koelbox, met koele/verwarmde lucht eigenlijk ongeveer richting aansluitklemmen van de 3458A blies.... ook ging de rit vanaf de laagste temperatuur omhoog me veel te snel (door de hoge kamer temperatuur). Dus dit ga ik nog een keer overdoen, ook om te zien hoe consistent m'n meetresultaat nu is...

groet, Gertjan.

Het eerste stukje Teflon kabel is binnen, en ik heb er meteen een meetkabel van gemaakt:

Dit stuk kabel komt van ab-precision uit Duitsland. Daar komen ook die vergulde vorkjes vandaan. Ik heb ze onder de microscoop bekeken, en zover ik kan zien zijn de direct over het koper verguld, zonder tussenlaag.

De kabel zelf heeft aders van verzilverd koper, met teflon isolatie dus... Zo zijn alle kabels die ik gevonden heb. Ik denk dat ze oorspronkelijk ontwikkeld zijn voor gebruik in vliegtuigen. Teflon is ook licht, en dun.

Ik heb nu bananenstekers van MC / Stäubli SLS410 geprobeerd. Ik had wat probleempjes met maat toleranties van de Hirschmann pluggen. (sommigen klemden wel èrg vast in de bus)
Bovendien is bij deze MC's de steker zelf iets korter, zodat hij mooi op de bus aansluit:

Hierdoor is het metalen binnendeel beter beschermd tegen afkoelen door b.v. tocht. (hoewel ik tegenwoordig standaard om de bussen nog een stukje isolatie wikkel).

Natuurlijk meteen aan deze kabel gemeten
De diëlectische absorptie is inderdaad laag:

Daar staat tegenover dat de capaciteit weer een stuk hoger is dan bij de vorige kabels:

Waarschijnlijk omdat de PTFE isolatiemantel (het diëlecticum) een stuk dunner is dan bij de vorige kabels.
Ook zijn de aders een stuk dikker, dus de "platen" van de C zijn ook groter....

Die dikkere aders zijn natuurlijk ook weer ongunstiger om de contact overgangen snel op thermisch equilibrium te brengen... Ook is de afschermingsmantel minder dicht dan bij de oude kabels.
Dus het is 1 stap vooruit, maar ook weer een stapje terug .

groet, Gertjan.

Ook de andere stukjes PTFE kabel uit Taiwan zijn al binnen:

Beide kabels zijn 2-aderig afgeschermd. De geleiders bestaan uit verzilverd koper.
De afscherming van de dunnere oranje kabel lijkt dichter dan van de witte kabel.

Ook vanuit thermisch oogpunt is de dunne kabel beter. dus, als de kabels geen gekke verschillen vertonen bij een eerste C en DF meting, ga ik een paar meetkabels maken van de oranje kabel.

Met 2 aderig afgeschermd kan ik dan ook nog kiezen of ik beide sense en beide force leidingen samen in 1 afscherming stop, of juist de +sense en +force bij elkaar hou, en de -sense en -force in de andere afscherming stop

groet, Gertjan.

Zin en onzin van het tunen van de weerstandswaarde

Ik heb een streep gezet onder mijn pogingen om m'n CAL-R 100kΩ en Julie-Labs 1MΩ zoveel mogelijk op de nominale waarde te brengen. Tijd dus om de balans op te maken .
Werkt het, hoe goed gaat het, en hoe dicht bij kun je komen?

Eerst de 100kΩ CAL-R. Deze weerstand was wat omhoog gedrift naar zo'n 100.004Ω.
Dit was het plan: (de waarden hieronder zijn eigenlijk het eindresultaat)

Gewoon een weerstand parallel zetten om terug te komen op de nominale waarde .
De benodigde weerstand berekende ik wel op 3GΩ, geen handige waarde.... Dat werd versie 1:

Toen kwam ik er achter dat ik een meetfout maakte door het gebruik van de Offset Compensatie van de 3458A... Die meetfout bleek precies maximaal bij 100kΩ. En die 100kΩ was dus in werkelijkheid 16ppm hoger dan ik dacht. Dus moest ik ook mijn correctie weerstand aanpassen, nu kwam 2GΩ het dicht in de buurt:

Met deze combi zat ik nu op +0,7ppm. mooi! Maar in de loop van 2 weken drifte het geheel weer omlaag tot 99.999,81 Ohm, -1,9ppm te laag dus.... Aan deze getallen kun je meteen zien waarom ik een voorkeur heb voor een positieve afwijking: dat rekent een stuk makkelijker .
Dus toch maar weer 200MΩ in serie met de 2G gezet:

Een dag na de montage zat deze weerstand op 100.000,33Ω, plus 3,3ppm dus. Nu een week later is hij gezakt naar plus 2,4ppm. En daar hou ik het dus op .

Resultaat: 3 weken bezig geweest, en de weerstandswaarde teruggebracht van 100.002,68Ω (+26,8ppm) naar 100.000,24Ω (+2,4ppm)

De 1M Julie Labs

Die Julie Labs was eigenlijk 999,45kΩ. En dus ideaal om met een kleine serie weerstand precies op nominale waarde te brengen.
Dit was mijn plan:

Ditmaal comfortabel lage weerstandswaarden. Eitje om precies goed uit te komen . De kale Julie Labs meette 999.248Ω Ik koos de serie weerstand bewust wat te groot, zodat ik met een weerstand daar overheen precies op de nominale waarde kon tunen.

Dat ziet er zo uit:

Blackdog kan zien dat ik de gelegenheid gebruikt heb om een U-tje in de aansluitdraad van de Julie Labs te maken.

Die parallelle compensatie weerstand R-Comp2 was oorspronkelijk 121k, en bracht de combinatie op 1.000.000,8Ω, +0,8ppm dus. Dat was op 9 mei. Maar op 15 mei was de waarde al gedaald naar 999.999,2Ω, -0,8ppm....

De R-Comp2 weerstand van 121k maar vergroot naar 182k. Dat bracht het geheel weer op 1.000.001,4Ω, een mooie +1,4ppm. Maar weer een week later was dat gedaald tot -0,3ppm...

En dus die weerstand weer vergroot, nu naar de 221k op de foto....
Maar een week later zakte de weerstand van de combinatie weer nèt onder de nominale waarde.

Dus, op 5 juni, die hele R-comp2 parallel weerstand er maar uitgeknipt. En met alleen de 760Ω serie weerstand zit ik nu ergens rond +1,9ppm . Metingen van de afgelopen dagen schommelen tussen +1,3ppm en +2,3ppm.

Hopelijk blijft de weerstand nèt boven nominaal, maar ik ga er niet meer aan sleutelen.
Dat is een belangrijke geleerde les: Het heeft eigenlijk geen zin om een weerstand te optimaliseren als je z'n drift niet kent, en de weerstand niet eerst volkomen tot rust hebt laten komen. Dingen die ik eigenlijk wel wist, maar ik heb me toch laten opjagen door de beperkte tijd dat de 3458A hier staat. En daarmee hielp ik mezelf eerder van de wal in de sloot.....

Resultaat: een maand bezig geweest, en de weerstandswaarde geoptimaliseerd van 999.248Ω (-751,8ppm) naar 1.000.001,9Ω (+1,9ppm). Dat laatste is een "dagwaarde", hopen dat het zo blijft....

Ook een resultaat: omdat ik een aantal keren de waarde van de weerstanden heb aangepast heb ik de afgelopen maand dus geen bruikbare gegevens verzameld om iets over de lange termijn drift van die weerstanden te zeggen. Daar moet ik nu dus nog aan beginnen.....

Dus... Om m'n vragen aan het begin te beantwoorden: Ja, natuurlijk kun je een weerstand op waarde brengen. Maar...hoe nauwkeuriger hoe lastiger, en hoe meer tijd je er voor moet nemen. En exact op waarde is een illusie .
Een volgende keer zal ik èèn maal een correctie doen, om zo goed mogelijk in de buurt van de nominale waarde te komen, en het daar bij laten.

Een ander aspect van optimaliseren van de weerstandswaarde is wat dat betekend voor de tempco (en de lange termijn drift...). Die tempco ben ik op dit moment opnieuw aan het meten, en daarover dus volgende keer meer....

groet, Gertjan.

Zin en onzin van het tunen van de weerstandswaarde - deel 2: Tempco

Als je probeert een weerstand op z'n nominale waarde te krijgen m.b.v. serie- of parallel weerstanden beïnvloedt je natuurlijk ook de andere eigenschappen van die weerstand....

Wat betreft tempco en lange termijndrift ben ik er van uitgegaan dat die beïnvloeding omgekeerd evenredig is met de weerstand verandering.
Dus, als je een weerstand 1% bijstuurt, dan mag de tempco van de correctie weerstand 100x zo hoog zijn om even veel invloed te hebben als de originele weerstand. Dat maakt de eisen aan de correctieweerstanden een stuk gunstiger.

In het geval van de 100kΩ CAL-R weerstand hoeft er maar weinig bijgestuurd te worden: zo'n 25ppm. Dat betekend dat de eigenschappen van de correctie weerstand 40.000 maal zo slecht mogen zijn dan de CAL-R. Maar goed ook, die CAL-R is een erg goede weerstand, en GigaOhm weerstanden zijn ronduit beroerd

Laten we kijken hoe dat in de praktijk uitpakt:
Dit is mijn eerder gemeten tempco curve van de kale 100k CAL-R:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

En hier de nieuwe tempco curve van de gecorrigeerde weerstand:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

Helaas zijn de schalen niet gelijk, wat vergelijken wat lastiger maakt. Maar toch hebben die GigaOhm weerstanden duidelijk invloed!
Bij de nieuwe meting heb ik ook de temperatuur wat verder laten stijgen tot 35°C, waardoor je nu kunt zien dat daar een omkering plaats vindt.

Maar ook als ik het stukje boven de 30 graden afdek, dan lijkt de nieuwe curve duidelijk krommer! Zeker tussen 25 en 30 graden.
Als ik kijk naar het voor mij belangrijker gebied, zeg 18...25°C is de invloed echter gering. als ik de groene, tempco gecorrigeerde curve in dat gebied zo horizontaal mogelijk probeer te maken kom ik op een tempco van 1,0ppm/°C, net een toefje beter dan de originele 1,1ppm/°C. (Hoewel er ook in de nieuwe curve wel wat te zeggen is voor die 1,1ppm, dan loopt de curve wat langer recht bij lagere temperaturen, maar weer eerder weg bij hogere temperaturen...)
Dus, al met al een krommere curve, maar voor mijn toepassingsgebied weinig verandering.
Hiermee is die 100k CAL-R dus wel een mooie referentie geworden: 100.000,24Ω (+2,4ppm), met een tempco van 1ppm/°C!

De 1M Julie Labs weerstand

Bij de 1M Julie is de correctie veel groter, hier is de verandering 754ppm. De invloed van de correctie weerstand is hier dus veel groter. Vandaar dat ik voor die 760Ω een wat mooiere weerstand gekozen heb: Vishay PTF 0,1%, met een tempco van 15ppm/°C. Voor de kleine correcties met de weerstanden parallel daaraan (R-comp2) zijn gewone metaalfilm weerstanden (±100ppm/°C) prima. Hun invloed is alweer een factor 160...300 maal kleiner.

Laten we maar kijken hoe dat uitgepakt is.....
De originele tempco curve van de kale weerstand:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

En de gister gemeten tempco curve van de gecorrigeerde weerstand:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

Ook hier zijn de schalen niet helemaal gelijk... maar toch is duidelijk dat er weinig veranderd is. Met behulp van de groene cuve kom ik ook op precies dezelfde tempco uit: 1,6ppm/°C

Concluderend kunnen we dus zeggen dat het gebruik van correctie weerstanden prima te doen is, zolang je maar in de gaten houdt hoe groot hun invloed is. En dat kan anders zijn als je denkt: die GigaOhm weerstanden hebben niet alleen een hoge tempco (100ppm/°C volgens de datasheet), maar die tempco is òòk zo krom als een hoepel, en dat staat niet in die datasheet...

Laatste punt van aandacht is in hoeverre die extra weerstanden de lange termijn stabiliteit beïnvloeden. Wat betreft die 760Ω weerstand in serie met de 1M Julie heb ik weinig twijfels, dat is een redelijk mooie weerstand. Maar hoe die GigaOhm weerstanden zich op de lange duur gedragen?? Ik zal nooit weten of die CAL-R zonder die GigaOhm weerstanden na jaren nòg stabieler geweest zou zijn. Er zit een grens aan wat nog leuk is om uit te zoeken

groet, Gertjan.

Gertjan, met de nadruk op "enigszins".
Bij dit soort moeilijke metingen weet je niet hoe betrouwbaar dat laatste digit is. De meetfouten e.d. hoeven niet (zijn niet) als (witte) ruis verdeelt te zijn.

Ha rbeckers,

Klopt René, helemaal mee eens.
We moeten ook niet vergeten dat er andere foutoorzaken zijn die een grotere invloed hebben, zoals de tempco van de meter.

Maar als je een tijdje de meter zit af te lezen is het duidelijk dat je naar fluctuaties door een zeer laagfrequente ruis zit te kijken. En die wordt er nu uitgerekend.

Je moet dit ook zien in samenhang met mijn andere pogingen om de oorzaken van meetafwijkingen van m'n 8846A te leren herkennen, en te ondervangen.

groet, Gertjan.

Aanname (zonder onderbouwing, geen tijd voor): hoe mooier de verdeling, des te groter is het aandeel witte ruis en des te hoger de betrouwbaarheid van dat laatste bit.

Dat klopt misschien niet. Er zijn twee belangrijke ruisbronnen: de weerstand en de meter. Wat als een overheerst? En 1/f ruis?

Ha Giovannii,

Inderdaad kan m'n Fluke 8846A ook een histogram weergeven. De belangrijkste kenwaarden daarvan zie je eigenlijk al in in het "STATS" display (foto post hierboven): Average, Standard Deviation, Min en Max waarden. Alleen dus niet de vorm van de curve.

Punt is veel meer dat je hier héél ver binnen de specs van de meter zit te kijken. Voor het idee: voor 10kΩ is de accuracy spec 0,01% van de meting + 0,001% van het bereik (binnen 1 jaar na Cal.)

Volgens die spec zijn dus ruwweg de laatste 2 digits (0,01% = 100ppm) onzeker. En die 7e digit vertegenwoordigd 0,1ppm.....

Nu is bij die spec van 0,01% rekening gehouden met alle fouten en driften die voor kunnen komen, in alle climaten, en dan maximaal, en zo ongunstig mogelijk bij elkaar opgeteld.

De grote jongens bij die fouten zijn de drift door veroudering, en de tempco van de meter.
Die drift door veroudering kan ik grotendeels bepalen door vergelijk met de 3458A van Blackdog, en de tempco ben ik mee bezig om die er zo goed mogelijk uit te rekenen.

Als dat allemaal goed lukt wordt die 7e digit wellicht toch weer "enigszins" zinnig
Temeer als je bedenkt dat het dan minder om de absolute waarde van de weerstand gaat, dan om zo goed mogelijk de drift van de weerstand te kunnen zien.

Edit @ rbeckers

- Maakt het uit of die ruis uit weerstand of meter komt? In beide gevallen kom je door middelen dichter bij de nominale waarde van de weerstand.

- 1/f ruis speelt zeker mee. Ik zie zèèr laagfrequente veranderingen (periodes van een minuut of meer) Dat zie ik op de 3458A overigens ook.

- Maar die ruis maakt dus maar een beperkt deel uit de totale fout oorzaken....

groet, Gertjan.

[Bericht gewijzigd door miedema op vrijdag 16 juni 2017 12:08:06 (13%)]

De Fluke 8846A spec voor 24uur bij 23+/-1C is 0.002% +/-0.0005 bij 10k range. Ik zou verwachten dat je daar ongeveer uitkomt (tenzij je net een 'gouden' 8846A getroffen hebt ).

Tempco 1k en 10k Econistor weerstanden opnieuw gemeten

Ik heb de tempco van mijn Econistor weerstanden opnieuw gemeten. Bij de vorige tempco meting van de 1k Econistor kwam ik er achter dat die tempco met 5,4ppm/°C veel hoger was dan ik eerder van Econistors had gemeten.

Ik heb toen geslikt, en ben maar met 2 andere weerstanden opnieuw begonnen. Dat was op 18 mei. Nu die nieuwe 1k Econistor referentie mooi stabiel en op waarde blijkt te zijn, ben ik dus benieuwd hoe de tempco nu uitpakt....

Eerst de curven van weerstand en temperatuur tegen de tijd:

^{klik op grafieken voor grotere versie}

Inmiddels zijn jullie bekend met deze grafieken, dus hoef ik er weinig bij te vertellen
Uit deze grafiek kun je ook voor een deel afleiden hoe goed ik het meetproces onder controle heb. Kijk bijvoorbeeld naar de mooie rechte lijn van de kamer temperatuur, hier binnen 1 graad constant. Ook de temperatuur stijgingen zijn langzaam, en eenparig, dus makkelijk te volgen voor weerstand en temp.sensor.

En hier dan de tempco curve die daar voort voort komt:

Eerst het belangrijkste: Ik kom uit op een tempco van 3,4ppm/°C
Inderdaad een stuk beter dan de 5,4ppm/°C van de vorige versie, maar exact hetzelfde als de eerste versie waar ik een half jaar geleden mee begon.... Ik heb dus een tijdrovende omweg gemaakt om er achter te komen dat dit kennelijk toch de normale tempco waarde voor Econistors is . Wel geleerd dat daar kennelijk spreiding in zit...
Of die eerste gemeten weerstand van 2,5ppm/°C een positieve uitzondering was, of dat die (allereerste) meting rammelde zal ik nooit weten. Die zelfde weerstand zit nu (samen met een broertje parallel) weer in dit 1k bakje....

En dan de 10k Econistor referentie.

Op 21 mei had ik in het 10k Econistorbakje een weerstand vervangen voor een laatste correctie. Gezien de ervaringen met de variaties in tempco bij de 1k Econistor standaard heb ik ook het 10k Econistor bakje opnieuw gemeten.

De curven van weerstand en temperatuur tegen de tijd:

De lichtblauwe lijn van de kamer temperatuur loopt hier nòg rechter .
En de tempco curve die daar voort voort komt:

En gelukkig, dat ziet er goed uit! voor de 10k Econistor standaard kom ik op een tempco van 3,0ppm/°C. Dat is nog wat beter dan de 1k versie (gemaakt uit dezelfde batch weerstanden....)

Terugkijkend naar de eerste meting dan deze 10k Econistor kwam ik daar op dezelfde 3ppm/°C uit. Dus dat is mooi, en geeft meteen ook vertrouwen in m'n metingen.

Wat verder opvalt: de tempco in nieuwe meting lijkt iets minder lineair (minder rechte lijn). Maar dat kan ook komen omdat ik nu tot 35° doorgegaan ben i..p.v. gestopt bij 30°.
Ook is de hysteresis nu kleiner, een indicatie dat ik het meetproces nog beter onder controle begin te krijgen .

Deze 1k en 10k Econistor referenties zijn nu ook klaar, en gaan niet meer open....
De specificaties op dit moment:

1k Econistor: 1.000,0011Ω (+1,1ppm), tempco +3,4ppm/°C.
10k Econistor: 10.000,015Ω (+1,5ppm), tempco +3,0ppm/°C.

Voorlopig ben ik er blij mee. Nu afwachten wat ze op de lange termijn gaan doen....

groet, Gertjan.

10k Vishay Z201 tempco opnieuw gemeten

Omdat ik denk de finesse van m'n tempco metingen nu helemaal in mijn vingers te hebben, heb ik mijn Vishay Z201 nogmaals gemeten. In de hoop het beter en nauwkeuriger te kunnen doen dan de vorige keer.

De kamer (en dus 3458A) temperatuur kon ik binnen een paar tiende graad stabiel houden door met de kier dan de kamerdeur te variëren
Ook zat er bij vorige metingen een verloop in de eerste paar uur van de meting. Ik dacht dat dat kwam omdat de 3458A bij continue meten via GPIB warmer wordt dan dat hij idle aanstaat. (en aangezien je continue door moet loggen is dat tussendoor niet meer met de AutoCAL te corrigeren). Dus niet alleen heeft de meetopstelling de hele nacht al aangestaan om op te warmen, de 3458A heb ik ook de hele nacht al via GPIB laten meten....

De meting zelf heb ik nóg wat langzamer gedaan. Zodat weerstand en temperatuursensor nog makkelijker konden tracken. De beperking hier bleek de fan in mijn 12V koelbox... Die stallt onder de 5V voeding...

En dit is dan het resultaat na 12 uur meten:

^{klik op de grafieken voor grotere versies}

Daar komt dan deze tempco curve uit:

Die ziet er behoorlijk hetzelfde uit als de vorige keer dat ik de tempco van deze Vishay heb gemeten....
Ik kom weer op een tempco van -0,3ppm/°C

Om de verschillen beter te kunnen bekijken heb ik in Photoshop de 2 curven over elkaar heen gelegd:

De nieuwe meting is in rood, de vorige meting in blauw.
Het grootste verschil is eigenlijk dat de weertandswaarde ruim een ppm omhoog gekropen is. Verder zien die curven er behoorlijk gelijk uit...
Aan de ene kant hebben de optimalisties van mijn meetmethode dus niet veel opgeleverd, aan de andere kant waren ze dus kennelijk ook al vrij goed . en het is mooi dat de meetresultaten reproduceerbaar blijken.

Er blijft dus een soort hysteresis in zitten, die kennelijk echt bij de weerstand hoort.

In een poging nog wat meer inzicht te krijgen heb ik ook de grafieken tegen de tijd over elkaar gelegd:

Dat ging wat minder netjes, omdat de tijdassen verschillend zijn. Hier is de laatste meting in felle kleuren, en de vorige meting in zachtere, valere kleuren.

En hier is wel een verschil te zien: Kijk eens naar de weerstandswaarde bij de laagste temperaturen, de linker berg in de rode curven. In de vorige meting is die afgeplat. De weerstand volgt de temperatuur niet, alsof hij tegen een eindstuit zit. (de 10.000,10Ω lijn, helmaal rechts zie je het ook). Maar bij de laatste meting volgt de weerstand de temperatuur wèl!
Je ziet het ook terug in het tempco plaatje erboven. De blauwe lijn knakt helemaal links horizontaal (tempco nul...) en blijft op de 10.000,10Ω lijn hangen. In de nieuwe rode curve is dat effect verdwenen.

Wat de oorzaak is? Geen idee... Het laat wel zien dat de Vishay, ook na een half jaar, nog niet helaal gesetteld is.

De specificatie van de 10k Vishay Z201 op dit moment:
10.000,072Ω (+7,2ppm), tempco: -0,3ppm/°C

groet, Gertjan.

Ha rbeckers,

Mijn bedenkingen voor een oven liggen op een ander vlak....
Als je een weerstand in een oven verwarmd, dan stook je al het vocht er uit. En zal als gevolg daarvan de weerstandswaarde verlopen. Zie mijn ervaringen met Silicagel.

Als nu die oven maar af en toe aan staat (voor een meting), dan heb je geen idee hoeveel vocht je er wel/niet uitgestookt hebt...
En die oven(s) jarenlang 24/7 aan te hebben is mij te gek . (Verwacht gebruik: slechte een paar maal per jaar meten/gebruiken)

Natuurlijk geldt voor een OCXO hetzelfde verhaal. Maar die zijn juist gemaakt voor continue bedrijf. En ze zijn hermetisch gesloten.
Toen de glas doorvoeren van mijn Oscilloquarz gebarsten bleken, heb ik de OCXO dagen aan laten staan voor ik de seals met epoxy lijm gerepareerd heb. Juist met het het idee om eventueel vocht er weer uit te stoken.

groet, Gertjan

Ha René,

Niet overtuigd

Het gaat niet om de centen, maar gewoon niet praktisch....
Er is niet 1 weerstand, maar een heel stel . Al die weerstanden in 1 behuizing is ook niet praktisch.
Al die dingen het hele jaar aan een stopcontact om er 1 of 2 keer per jaar aan te meten? Nee.....

Zelf hermetisch sluiten gaat maar beperkt. Hebben we het ook eerder over gehad.

En het belangrijkste: ik ben nu een half jaar bezig geweest om m'n weerstanden optimaal en stabiel in m'n bakjes te krijgen, inclusief om- en zijwegen door experimenten. Temperatuur problemen anders opgelost door de tempco in Excel er uit te rekenen.
Na alle ideeën, afwegingen en oplossingen die in deze bakjes zitten wil ik ook zien hoe deze aanpak op de lange termijn voldoen.

Ik heb dus weinig zin om nu weer overnieuw te beginnen .
Dan duurt het nog veel langer voor er langere termijn drift gegevens te meten zijn. Nog los van de vraag hoe zinvol die lange termijn drift getallen nog zijn als de weerstanden in een oven zitten ...

Wel of geen oven is een keuze die je aan het begin van het traject moet maken, nu is het een gepasseerd station.

Verder vindt ik het nu gewoon goed genoeg . Ik begon met als uitgangspunt de aanpak "goed maar basic", niet "het onderste uit de kan". En kijk nu, geleende betere meter en teflon kabels. Ik ben ver genoeg op het hellende vlak.

Wat wel een idee zou kunnen zijn om een oven te maken waar je het weerstandsbakje in plaatst voor een meting. Zodat je de weerstanden altijd bij mijn standaard temperatuur van 20°C kunt meten. Maar dan zou ik òòk een oven moeten maken om m'n Fluke 8846A op constante temperatuur te houden. Want bedenk: de tempco van mijn meter is slechter dan van mijn betere weerstanden . Gaan we (voorlopig) niet doen....

groet, Gertjan.

Ik heb gemeten of m'n nieuwe Teflon 4-draads weerstand meetkabel inderdaad beter voldoet bij gebruik van de Offset Compensation van de 3458A.

Ik heb hem vergeleken met m'n afgeschermde CAT5-E kabel, met soepele aders. Daar had ik inmiddels ook een betere versie van gemaakt, en deze ziet er zo uit:

Deze kabel heeft dus dezelfde Multi-Contact vergulde banaanstekers, en dezelfde goud over koper vorkjes. De aders heb ik van krimpkous voorzien, vooral voor extra stevigheid. Door de dunne aders braken de vorkjes vrij vaak af.... Maar de extra laag krimpkous geeft natuurlijk ook aanvullende thermische isolatie.

Deze zwarte afgeschermde CAT5-E is de kabel die bij m'n vorige meting het best uit de bus kwam.

Ter herinnering, zijn nieuwere Teflon broer ziet er zo uit:

Beide kabels hebben een lengte van 1 meter.

Eerder had ik al gemeten dat de diëlectische absorptie van de PTFE kabel inderdaad veel lager was. Maar z'n capaciteit bleek dan weer hoger: 272pF/mtr voor de Teflon, tegen 80pF/mtr voor de zwarte CAT5.

Maar de proof of the pudding zit natuurlijk in het doen van de metingen zelf
Dus heb ik met beide kabels m'n 100k referentie gemeten, met en zonder Offset Compensation (OComp), om te zien wat de verschillen zijn. De metingen mèt Offset compensation heb ik gedaan met oplopende delays. Dat is de instelbare tijd tussen de OComp meting en de meting van de weerstand. Dat is dus de tijd die de meetopstelling krijgt om te settelen.

Zie hier het resultaat:

^{klik op tabel voor grotere versie}

De weerstandswaarden in de tabel zijn al gecompenseerd voor tempco etc. De kolom "afwijking"is de afwijking t.o.v. de nominale waarde van 100kΩ.
De laatste kolom "afwijking t.o.v OComp=OFF" is het interessantst! Hier heb ik de gemeten waarde zonder offset compensation als referentie genomen, en daar de afwijking op berekend. Je ziet dus direct de door de OComp geïntroduceerde meetfout.

En inderdaad, hoe langer de delay, hoe kleiner die meetfout wordt.
Maar het belangrijkste: Die Teflonkabel doet het net zo beroerd als z'n CAT5 broer . Eigenlijk zelfs nog wat slechter.......

Ik heb geen idee wat de oorzaak is.... Het zou kunnen dat de betere diëlectische absorptie van de teflon kabel te niet gedaan wordt door z'n hogere capaciteit. Maar aangezien ze zich min of meer gelijk gedragen zou dat wel toevallig zijn....
Blijft over: de DUT of, hoe durf ik dat te denken, de meter zelf...

Voorlopig ga ik dat niet uitzoeken, en blijf bij mijn eerdere conclusie. Ik hou weerstand meten een puur DC gebeuren, en sluit zo deze foutoorzaken uit.
Dan maar geen Offset compensation. Ik kan me allerlei situaties voorstellen (b.v. een weerstand in bedrijf, waar een stroom door loopt) waarbij je alleen met OComp die weerstand goed kunt meten. Maar hier, met een losse weerstand, en kijkend op ppm niveau heb ik er alleen maar last van .

Goed om te bedenken bij het bovenstaande: hoe hoger de weerstandswaarde, hoe groter deze problemen met OComp. Boven de 100kΩ zet de 3458A de OComp automatisch uit. HP heeft daar indertijd dus wel over nagedacht. Bij lagere weerstanden (zoals mijn 10kΩ referenties) doet het zich al nauwelijks voor. Zoals te zien in de meetgegevens hier.

groet, Gertjan.

Gertjan, interessant en onverwacht.
Ik had verwacht dat de Tefion kabel merkbaar beter zou zijn.

Ha rbeckers,

Het lijkt toch intrinsiek aan de meetmethode te zijn.
Een quote van Dr.Frank op EEVblog over andere meters met Offset Compensation:

"The FLUKE 8508A has a very long 5 seconds delay, which makes this instrument extremely slow, but FLUKE probably knew
about that problem, and also limited their offset compensation to max. 20k range.
The 7 ½ digit Keithley 7510 directly adds 10ppm error for OCOMP on the 100k range, for no obvious reason."

Ook Fluke en Keithley hebben dus met hetzelfde probleem getobt....
Fluke koos domweg voor een zeer lange delay (en lagere grens van 20kΩ voor OComp), Keithley verrekende de ontstane meetfout. Wat, door een vaste fout van 10ppm aan te nemen, op ppm niveau metend, dus ook in een flinke meetfout resulteert...

Oplossing is om, net als Fluke, voor mininmaal 5...10 sec delay te kiezen. Maar daardoor worden metingen onhebbelijk traag. Zie de meettijden uit mijn tabel. Die zijn nog voor NPLC=100, maar inmiddels meet ik met NPLC=1000, dus zouden ze nog 10x langer worden....

groet, Gertjan.

Hi,

Er is natuurlijk een grote kans dat de netwerk kabel industrie deze CAT5 en CAT6 kabels zo ver geperfectioneerd hebben dat ze nu voor metrologie kunnen wedijveren met de teflon kabels...

Kijk eens naat twee stukje netwerkkabel die ik hier heb.
De oranje is de Datwyler CU 6502 en de Grijze kabel is een 4M patch van Commscope de systimax X10d serie.

Hier zijn de twee goede netwerkkabels te zien en de opbouw is totaal verschillend.
De grijze is de UTP van Commscope en de Oranje is de U/FTP van Datwyler.
Let op de twisting en de dikte van het koper.

Ik heb hier nog geen test mee gedaan want... de tijd ontbreekt mij hiervoor op het ogenblik.
Met de oranje kabel heb ik heb ik wel een snelle test gedaan beteffede de capaciteiten met de afscherming aan de Guard van de Philips PM6303 RCL meter had ik maar 0,2pF als resedu over op ongeveer 3M kabellengte.

Hier wat info over deze netwerkkabels die ik voor 4 draads metingen wil gaan gebruiken.

Datwyler
www.bramcam.nl/Diversen/Datwyler-CU6502-4P_2x4P-F8.pdf

Commscope
www.bramcam.nl/Diversen/GigaSPEEDX10DUTPSolutionGuide.pdf

Ik ga dus kijken of deze kabels bruikbaar zijn, en vooral aandacht geven aan de mechanische eigenschappen.
Ik dacht een doosje te maken die ik voor op de multimeter druk waar de kabel dan aan vast zit.
Daar heb ik er dan twee van nodig, omdat de steek van de 3458A anders is dan mijn andere multimeters.

Blijft natuurlijk dat het zeer moeilijk is deze metingen goed te doen wat Gertjan hierboven al laat zien.
Ook al krijgt Gerjan zijn metingen niet hoe hij het graag wil hebben,
het heeft hem en ons weer met de neus op de feiten gedrukt dat deze metingen zeer moeilijk zijn.
Het is niet "even" een weerstand aansluiten en waarde aflezen en je hebt zekerheid,
boven de 5,5 digit wordt het steeds moeilijker enigzins zeker te zijn van je metingen.

Groet,
Blackdog

Ha Blackdog,

- Als mijn bovenstaande metingen iets duidelijk maken, dan is is het wel dat de kabel niet de zwakste schakel is .
Bovenstaand is natuurlijk wel specifiek gericht op Offset Comensation. Zonder OComp zijn we weer terug bij de usual suspects: Seebeck etc.

- De uitgebreide specs in de de datasheets van de CAT kabel geven aan dat er veel aandacht is geweest voor de elektrische eigenschappen van de kabels (vooral Datwyler)

Natuurlijk zijn die CAT kabels voor een ander doel geoptimaliseerd (Z @100MHz=100Ω etc.), maar ze zijn in elk geval hoogwaardig. (koper, isolatie)

groet! Gertjan

Ik heb opnieuw geprobeerd de tempco van mijn Fluke 8846A meter te bepalen op de weerstand bereiken

De vorige keer had ik de tempco gerelateerd aan de kamertemperatuur. Maar dat bleek in de praktijk niet zo handig. De temperatuur van de meter varieert afhankelijk van hoe vrij hij staat opgesteld etc. Ook klopte m'n gemeten tempco voor het 10kΩ bereik duidelijk niet voor het 100kΩ bereik. Dus daar moest ik sowieso naar kijken...

Nu heb ik een LM35 temperatuursensor midden op de metalen bovenplaat geplakt. Die bovenplaat is redelijk maatgevend voor de gehele interne temperatuur, en de gaffertape isoleert de LM35 voor de luchttemperatuur.

Ik heb de meter weer op mijn zoldertje gezet. Ik plotte naast de weerstand dus ook de temperatuur van de kast, en de temperatuur van de weerstand (met z'n eigen sensor). Die weerstandstemperatuur gebruik ik ook voor kamer temperatuur. Niet ideaal, maar ik heb niet meer meters waar ik mee kan loggen . En met de zeer langzaam verlopende temperaturen gaat het prima.

Dit is het resultaat van het loggen op het 10kΩ bereik. Hier gebruikte ik m'n Vishay Z201 als weerstand, omdat die de laagste tempco heeft:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

De lichtblauwe lijn is de kamer temperatuur, de donkerblauwe lijn de temperatuur van de kast van de meter.
De rode curve is de gemeten waarde van de weerstand. Als alle tempco's nul zouden zijn, dan zou dit dus een mooie horizontale lijn moeten zijn.....

De stapjes die je ziet is domweg de resolutie van de meter. Die bedraagt 1ppm (= de laatste digit), en de verticale schaal is ook 1ppm/div.

De groene curve is de weerstandswaarde waar de tempco van de weerstand uitgerekend is. Dat scheelt dus maar een beetje, de meeste tempco zit dus in de meter, en niet in de weerstand .
Bij de paarse curve heb ik ook de tempco van de meter er uit gerekend. Die lijn loopt aardig horizontaal bij een meter tempco waarde van -1,7ppm/°C.

Die tempco curve van de 8846A op het 10k bereik nog eens apart:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

Groen is de tempco cuve van de meter, en in paars is de meter tempco van -1,7ppm/°C er uitgerekend.

Bij het bepalen van die waarde heb ik niet domweg geprobeerd om de lijn zo recht mogelijk te maken, maar de tempco curve van de weerstand erbij gehouden om daar zo goed mogelijk rekening mee te houden. Zo neem ik niet alleen het getalletje van de weerstand tempco mee, maar ook de afwijkingen door de kromming van de weerstand tempco curve.

Overigens is die gemeten tempco van -1,7ppm/°C veel beter als de spec van Fluke. (7ppm/°C).
Dat is 1 van de sterke punten van deze meter: hij blijkt eigenlijk altijd (veel) beter dan z'n specs te zijn .

En dan de meting van het 100kΩ bereik. Apart gemeten omdat de 10k tempco hier niet bleek te kloppen:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

De curven geven hetzelfde aan als in het 10k plaatje.
Wat opvalt is dat de rode curve, van de kale, ongecorrigeerde weerstandswaarde al bijna horizontaal loopt!
Dat komt omdat de tempco van de 100k CAL-R weerstand bijna gelijk en tegengesteld is aan die van de meter. Ze heffen elkaar dus op. Vandaar dat de groene curve waar de weerstand tempco uitgerekend is veel schuiner loopt dan de rode.

Er is nog iets leuks te zien rond 7:40uur. Daar scheen de zon door het kleine dakraampje rechtstreeks op de meter. De kamer temperatuur veranderd niet. Maar in de meter temperatuur curve (donker blauw) zit een piekje.
Dat piekje vind je ook terug in de rode curve van de weerstandswaarde. Het effect van de meter tempco gedemonstreerd . En in de paarse curve, waar de meter tempco uitgerekend is, is dat piekje verdwenen. Het eruit rekenen van de metertempco werkt dus .

De tempco curve van de Fluke 8846A op het 100kΩ bereik:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

Ook hier weer rekening gehouden met de kromming van de tempco curve van de CAL-R 100k weerstand. Maar de verschillen zijn klein. 1 verticale divisie is slechts 1ppm....

Hier kom ik nog een stuk lager uit: een meter tempco van slechts -0,8ppm/°C!

Over de dagen werd het steeds warmer... Probleem was om voldoende temperatuur verschil te krijgen. Ik kan mijn zoldertje wel bijstoken, maar meer afkoelen dan de nachttemperatuur gaat niet lukken..... Dus na een paar metingen ben ik opgehouden omdat het weer te warm werd, en het s'nachts te weinig afkoelde (de warmte gaat in de stenen zitten)

Het 1MΩ bereik heb ik nog wel gedaan, maar eigenlijk is het temperatuurverschil te klein, en het belangrijke deel rond 20°C kon ik niet meer bereiken:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

In elk geval heb ik een indicatie van de tempco op het 1M bereik: -0,7ppm/°C. Ongeveer hetzelfde als het 100k bereik dus.

Voordeel van de warme dagen was dan wel weer dat ik m'n weerstanden gemeten heb bij een kamertemperatuur van ruim 26°C. En met deze manier van meter tempco bepalen, en de hierboven gevonden tempco's bleken m'n meetwaarden weer uitstekend te kloppen .

Verdere tempco metingen aan m'n 8846A zullen moeten wachten tot de herfst, als er weer lage nachttemperaturen op het zoldertje zijn...

groet, Gertjan.