Discrete audio opamp

hihi! :
http://www.audiohum.es/WebRoot/acens/Shops/audiohum_es/4AA8/A240/7C12/077F/AA6B/0A01/00CB/C4C1/2210100007.jpg
Slim ontwerp. De twee opamps uit de DIL8 zitten op 2 verschillende, maar identieke printjes.

four NANDS do make a NOR . Kijk ook eens in onze shop: http://www.bitwizard.nl/shop/
miedema

Golden Member

Misschien slim ontwerp, maar slimme oplossing.......?
Brrrr, die lange draden in de extreem vieze omgeving van een PC kast.

Iemand die veel werk heeft gestoken in het ontwikkelen van discrete op-amps voor audio is Samuel Groner: http://www.sg-acoustics.ch/analogue_audio/discrete_opamps/index.html
(Dat zijn echte discrete opamps, geen eindversterkers...)

groet, Gertjan.

[Bericht gewijzigd door miedema op 9 januari 2016 10:58:15 (46%)

High met Henk

Special Member

@jberg: je hebt me gemotiveerd.
Zal volgende week eens kijken voor de mosfet trap

Die is wel nogal onconventioneel ben ik bang...

E = MC^2, dus de magnetische compatibiliteit doet kwadratisch mee???
blackdog

Honourable Member

Hi Rew, :-)

En dan maar hopen dat door het grotere oppervlak dat is gecreëerd er niet veel van het EM veld van de computer wordt oppikt.
Dan gooi je misschien wel het kind met het badwater weg.
Het zomaar opamps vervangen door andere/snellere enz is zonder testen wat betreft stabiliteit niet wijs

Dan heeft de gene die dit heeft gedaan ook nog twee opamps tegen elkaar geplaatst, wat sterke kopeling tussen die twee geeft, ik bedoel de linker twee, is vaak niet goed.
Tja...

Gegroet,
Blackdog

Existence, well, what does it matter? I exist on the best terms I can... Heart and soul, one will burn

@Henk : dat is mooi :)

Ondertussen kijk ik gewoon verder, en meet ook nog wel eens iets.

Ik had nog nooit met de FFT functie van mijn scoop gewerkt, dus het leek me wel aardig om dat eens af te stoffen. ;)

Eerst maar eens kijken of ik alles ingesteld krijg. Dus de functie generator direct aan de scoop, en alles instellen. Eerst een zuivere sinus.

Mooi is de piek op 1 KHz te zien, en al het spul ligt daar minstens 50 db onder. Nu is de DA converter van de scoop maar 8 bit, dus qua diepte kom je daar behoorlijk tekort. Maar voor het grote idee is het prima.

Volgens de theorie hoort een blokgolf opgebouwd te zijn uit allemaal oneven harmonischen, die qua amplitude steeds verder inzakken. De grondgolf is 1 kHz, schaal 2 kHz/div

Leuk als theorie en praktijk bij elkaar komen :)

Als laatste nog de driehoek, wel hogere harmonischen, maar niet zo sterk als de blok. Ergens tussen een sinus en blok in zeg maar.

Nu ga ik dat eens aansluiten aan de preamp en kijken wat we daarmee kunnen :)

miedema

Golden Member

Mijn ervaring is dat de 8bits conversie van een scoop veel te weinig resolutie heeft om met fft iets zinnigs te zien (voor audio althans)

Oplossing: geluidskaart (liefst 24bits) en iets als Visual Analyser http://www.sillanumsoft.org/prod01.htm , RMA http://audio.rightmark.org/index_new.shtml , ARTA http://www.artalabs.hr/index.htm of Audio Tester http://www.audiotester.de/

Sommige van deze software is gratis (maar wel gebruikt door Pro's), dus met bestaande geluidskaart veel "bang for the buck" :-)

groet, Gertjan.

Hoi GertJan :)

Dank voor de links.

Ik schreef ook al dat de scoop maar een 8 bit DA converter heeft, dus dat je daar behoorlijk te kort komt.

Wat ik me dan nog wel afvraag is hoe je dan zit met de sample frequentie van je geluidskaart? Het is lang geleden dat ik daarna gekeken heb, maar ik meen dat daar gesampled wordt met 44,1 kHz of 48 kHz. Als je dan serieus wil kijken naar THD dan snij je dus een deel van het spectrum af, waardoor de cijfers mogelijk gunstiger uitvallen.

Er zijn geluidskaarten die 96 of 192Khz kunnen samplen.
Een betaalbaar voorbeeld is deze kaart, die kan 24 bit/96Khz afspelen en opnemen:
http://tweakers.net/pricewatch/322485/asus-xonar-dgx.html

96 KHz is redelijk goed betaalbaar, bijvoorbeeld een Asus Sonar DXG (vanaf ca. €30). Je kunt zelfs geluidskaarten tot 192 khz vinden, bijvoorbeeld de Asus Essence STX II , maar die kost wat meer. (€180) Ik noem even deze twee kaarten als voorbeeld, misschien dat er betere of goedkopere kaarten zijn.

High met Henk

Special Member

hmm ik zal eens kijken wat ik volgende week aan spullen kan bestellen. Grappige is: jij bouwt feitelijk een stroombron. terwijl ik kies voor een spanningsbron.

mijn idee is ook niet voor een discrete op-amp te gaan, maar eigenlijk in basis dit ontwerp:

Ik wil 2 mosfets gebruiken als eindtrap, die elk door 2 IC opamps als non inverting versterkers gestuurd worden. Door hun offset te gebruiken kan ik de bias inregelen. Die 2 opamps worden weer door 1 opamp aangestuurd. in feite dus 3 op amps en 2 mosfets..

let op in dit schema zijn redleijk random componenten gebruikt en is die biassing nog niet geregeld, dus verdient zeker nog wat aandacht.

het grote probleem van dit ontwerp zie ik ook al ontstaan: Thermisch weglopen van het geheel... (er is geen terugkoppeling hier nog) Ik zal iets met die offset moeten gaan doen.

Denk erover om een differentiaal versterker te gebruiken als terug koppeling en dan het oorspronkelijke ingangs signaal daarmee te vergelijken en dan OFWEL de gain Ofwel de offset weg te regelen om het spulletje netjes in balans te houden...

iig is het onconventioneel... Voordeel is dat ik een relatief lage uitgansimpedantie (minimaal de RDS(on) van de mosfets) heb en een relatief hoge ingangs impedantie. (uiteraard is die nog instelbaar met de eerste opamp die ik hier echt basaal heb getekend.

Discreet is hij iig niet!!! owh ja, v3 en V4 zijn modulaire DC gescheiden DC converters feitelijk.... die zet ik op een normale voeding en superponeer ik op de voeding van de aindtrappen.. Ze hoeven toch minimaal stroom te leveren.... of ik de voeding van de op-amps ook aan GND kan hangen: ik denk het wel, maar hangt af van hoeverre ze rail to rail gaan en in hoeverre ik de mosfets open moet zetten om ze in het lineaire gebied te gaan.

nogmaals, dit is een hersenspinsel, maar zo kijk ik er in theorie tegenaan.

E = MC^2, dus de magnetische compatibiliteit doet kwadratisch mee???

@Henk: ben benieuwd, altijd leuk om andere ontwerpen te zien.

Sinds geruime tijd repareer ik vintage high end audio spul, en ik heb hier al veel voorbij zien komen en gerepareerd. Denk aan Luxman, Setton, Akai, Marantz, Yamaha, Pioneer, Sony, Denon, Onkyo, Void Accoustics, Bryston enz.

In mijn jonge jaren heb ik als ingenieur bij bij een grote gloeilampen fabriek gewerkt (op Strijp SB voor de insiders), bij basis audio ontwikkeling. Met name aan het DAT project. Basis ontwikkeling was het stuk na het Natlab, maar net voor de product ontwikkeling. Nu is dat allemaal wat roestig geworden, maar door veel te meten en door de service manuals van voorgenoemde merken te struinen heb ik wel veel gezien hoe daar bepaalde dingen opgelost zijn.

Ontwerpen met MOSFET's ben ik (nog) niet tegengekomen, dus ben ook zeer benieuwd naar hoe dat uitpakt.

@allen: bedankt voor de links naar de kaarten, wist dus idd niet dat er ook op 192 kHz gesampled kon worden.

High met Henk

Special Member

@jberg: ik ben ook erg benieuwd. mijn ontwerp staat of valt met de lineairiteit en de runaway van de mosfets, maar door kant-en-klare prciesieop-amps (wellicht wordt het nog wel die OPA die hier al staat) te gebruiken, kan ik de sturing HEEL goed doen.

Echter je moet zel AUDIO mosfets hebbe: schakelmosfets zijn niet lineair. Probleem is dat die audio mosfets vaak niet in simulatie paketten zitten, dus wordt het gewoon bouwen.

ik heb destijds hier iemand ook geholpen met de (aldus CO hier klote IGBT ontwerp van elektuur) http://www.circuitsonline.net/forum/view/104048

ding is bij hem nu harstikke stabiel, maar hij had ook problemen met weglopende ruststroom. (zie topic)

Feitelijk hetzelfde verhaal waar ik al bang voor ben: Thermal runaway. Toen we gematchte transistoren hadden en ze thermisch gekoppeld was het probleem weg!

E = MC^2, dus de magnetische compatibiliteit doet kwadratisch mee???

Ja, ik denk dat je wat dat betreft de 'audiofielen' wel mag bedanken. Ik kan me althans niet bedenken dat je het verschil nog kunt horen, maar voor onze hobby is het in ieder geval nuttig.

Over het EM-veld en die opamps, is dat niet simpel met wat blik af te schermen of komt daar veel meer bij kijken?

@Henk : Als je een compromisloze amp wil bouwen, zou je dan voor MOSFET's moeten kiezen, en waarom?

M.b.t. de thermal runaway, dat is een heel complex iets. Ik heb daar in een topic over DC loads wel eens wat over geschreven.

Belangrijk daarbij is dat je aan het goede punt van de curve blijft.

Daar is een goede app note van:

http://www.onsemi.com/pub_link/Collateral/AND8199-D.PDF

@necessaryevil kijk eens in het draadje DC-DC converters van @Blackdog :)

High met Henk

Special Member

ik zeg neit dat het MOET, maar een mosfet heeft wel als mooie eigenschap dat je maar met 1 parameter rekening moet houden voor zijn sturing: SPANNING

stroom hoef je niet mee te nemen want dat loopt er niet. Als je hem in zijn lineaire gebied hebt. gezet, kun je gewoon naar hartelust spanning sturen zolang je maar in het lineaire gebied blijft.

Das theorie.

in praktijk blijkt er een tweede paramter te zijn die OOK het lineaire gebied beinvloed. Temperatuur.

Het probleem met BJT's is dat ze stroom gestuurd zijn en voor stroom heb je weer spanning nodig.. Dus komen er impedanties op elk gebeid die elkaar beïnvloeden en waardoor de ene wijziging direct gevolgen heeft voor de andere componenten. Het ding is mij gewoon te complex, en daarmee kan ik al het verhaal over die stroomspiegels en alles totaal niet meer volgen wat er eerder gezegd is. (mijn beperking in analoog + 8 jaar weinig meer ontworpen)

mijn hersenspinsel is eigenlijk VOLLEDIG modulair opgebouwd. je zou er zo een andere mosfet sturing op kunnen maken MITS: de versterking en uitgangsspanning voldoende is en je hem een offset mee kan geven om de mosfet in het linaire gebied te krijgen. Wat je ervoor gebruikt is qua impedantie (zowel aan ingang als aan uitgang) of qua te leveren stroom eigenlijk TOTAAL niet boeiend.... (okee, ik ga hier EVEN totaal voorbij aan gatcapaciteit die dus wel in sterke mate mijn stapresponsie gaat bepalen waarschijnlijk)

eigenlijk is het daarmee dus een compleet NONO en DUMMY hersenspinsel van een kind van 3..... (wat ik mezelf soms geestelijk ook vind :P)

maar dat is dus mijn uitgangspunt... Simpele henkie! Eigenlijk zijn het gewoon lego blokjes geworden die voor een kind zelfs goed te begrijpen zijn. en het geheel maakt er een audiotrap van...

E = MC^2, dus de magnetische compatibiliteit doet kwadratisch mee???

Hmm... de conclusie van wat speedreading: dat blik helpt maar beperkt. Een usb geluidskaart dan maar. Eventueel in een dikke metalen behuizing en ver van je pc vandaan, want als je 'm gewoon op je dunwandige pc-kast zet dan schiet het nog niet echt op lijkt me...

Maar ik ben wel benieuwd naar de resultaten van een discrete opamp. Nieteens persé voor audio, maar gewoon om te zien wat mogelijk is.

In het vorige schema hing nog wat laag hangend fruit, dat alleen maar geplukt hoefde te worden ;)

Dat spitst zich toe op 2 plaatsen:
1. R10. Dat is een gewone weerstand, maar het gedrag zou een stuk beter kunnen worden als dat een stroombron zou worden. Dat is vrij eenvoudig te realiseren. De referentie (daarover later meer) is er al. Een transistor met emittor weerstand, en gaan. De emittor weerstand R10 is zo gekozen dat de stroom van de stroombron circa 2 mA is.
2. Het was al door een aantal meelezers opgemerkt, de collector belasting van het long tailed pair is niet gelijk. @Blackdog loste dat op door een extra weerstand, maar mooier is natuurlijk een current mirror. Dat is Q7/Q8 geworden.

DC technisch ziet het er nu goed uit:
De negatieve bias aan de ingang t.g.v. de input bias current is nu -30 mV.
De uitgangsspanning in rust is 620 µV.
Daarvan ben ik onder de indruk. Balanceren van het long tailed paar is absoluut niet nodig.

Nu zit er nog helemaal niets in qua capaciteiten, dus de vraag is of het daardoor niet allemaal veel slechter is geworden.
Daarvoor een snelle blik op de step response:

Ook dat mag gerust indrukwekkend genoemd worden. Waar in de eerste meting het nog 750 ns duurde om een stap te maken, is het nu in 100 ns klaar. Daarna komt er een korte overshoot, en 100 ns later is ie stil. Wow!

Het hoeft geen betoog, ik ben zeer tevreden met het resultaat! Er zit nog niets van (miller) compensatie in, en het is gewoon op een breadboardje gebouwd.

Waar ik nog naar wil kijken is output swing. Rail to rail gaat hem zeker niet worden, maar er is nog wel wat mogelijk. Met name de led die als referentie gebruikt wordt, slokt wat op.

Stay tuned!

Op 9 januari 2016 13:08:51 schreef High met Henk:
ik zeg neit dat het MOET, maar een mosfet heeft wel als mooie eigenschap dat je maar met 1 parameter rekening moet houden voor zijn sturing: SPANNING

stroom hoef je niet mee te nemen want dat loopt er niet. Als je hem in zijn lineaire gebied hebt. gezet, kun je gewoon naar hartelust spanning sturen zolang je maar in het lineaire gebied blijft.

Volgens mij is de basisstroom/collectorstroom relatie van een bipolaire tor veel meer lineair dan de gate-spanning/drainstroom relatie van welke FET dan ook, zelf zogenaamde "audio"-mosfets.

Ik kon niet meer wachten, na al dat gemeet wou ik hem ook wel een keer horen.

Dus heb ik er een Sennheiser koptelefoon aangehangen. Nou hebben die Sennheisers enorm lange aansluitsnoeren, dus daar ging het meteen al mis! Het Zobel netwerk aan de uitgang is echt nodig :)
De Senheiser is 2 x 25 ohm, dus heb ik er een netwerkje aangehangen van 33 ohm / 0.1µF. Eerste probleem opgelost.

Toen maar eens naar de toonfiets geluisterd. Dat klonk niet mooi. Het aansluitsnoer pikt allemaal rommel op en dat hoor je in de achtergrond. Het breadboard helpt ook niet echt mee, met al zijn lusjes. Toen de aansluiting van de toonfiets netjes afgesloten, en toen werkte dat ook goed. Wel nog het netwerkje aan de ingang gehangen, en toen was het goed.

Maar de ultieme proef was een Philps CD303 CD speler eraan, en Private Investigations van de Dire Straits erop.

Mannetje helemaal gelukkig, want het klonk echt geweldig :) :)

Ook net even de telefoon eraan gehangen. Grappig, nu hoor ik een aantal dingen die ik eerst niet hoorde. Als je van toepassing op de telefoon wisselt, hoor je dat het geluids ic wordt aan- en uitgezet. En als ie dan open blijft staan hoor je ook wel wat ruis.

Stay tuned !

miedema

Golden Member

Ha JBerg54,

Wat ik me dan nog wel afvraag is hoe je dan zit met de sample frequentie van je geluidskaart? Het is lang geleden dat ik daarna gekeken heb, maar ik meen dat daar gesampled wordt met 44,1 kHz of 48 kHz. Als je dan serieus wil kijken naar THD dan snij je dus een deel van het spectrum af, waardoor de cijfers mogelijk gunstiger uitvallen.

Na bovenstaande posts misschien een beetje mosterd na de maaltijd....
Hoe meer bits, hoe lager je ruisvloer, dus ook hoe lager je vervorming kunt zien. De sample frequentie bepaald uiteraard je frequentiebereik. 48kHz is voor THD nog wel OK, maar zeg maar tot grondtonen van 5kHz. (zie je nog net de 3e harmonische)

Zelf gebruik ik Clio, zeg maar software met bijbehorende geluidskaart (met ingebouwde verzwakkers en versterkers zodat je van -40dBV tot +40dBV er in kunt)
Eerst had ik een versie die 48kHz/16bit was, en daar kwam ik een heel eind mee. Voor luidspreker ontwerp zonder meer voldoende. Voor meten aan versterkers etc. was vooral de sample frequentie krap.... Je wilt frequentiecurven meten die verder gaan dan 20kHz, en THD van 10kHz is ook fijn om te zien, en dan ook meerdere harmonischen.....
Inmiddels heb ik mijn Clio geupgraded naar 192kHz/24bit hardware, en dat is eigenlijk nooit een beperking.

Nadeel van een geluidkaart gebruiken is natuurlijk dat je die geluidskaart ook mee meet, maar een loopbacktest (meten met uitgang doorgelust naar ingang) laat snel zien wat de beperkingen zijn. In alle gevallen zul je veel meer zien dan op je scoop :-)

groet, Gertjan.

blackdog

Honourable Member

Hi JBerg54,

Uhm...
Geen enkele compensatie en je vind het vreemd dat je schakeling genereerd? ;-)

Plaats eens een Miller condensator zou ik zeggen.

Zou Zou ik testen, hang 220 Ohm over de uitgang.
Zet je scoop over de uitgang met een 1:10 probe
Voer een blok toe van zeg 1Khz, kijk hoe het signaal er uit ziet op verschillende tijdbasis instellingen.
Plaats nu steeds een grotere capaciteit parallel aan de uitgangs weerstand.
Je hebt heen "Power Stage" dus rustig aan hiermee :-)
Zoiets in deze stapjes, 100pF, 220pF, 470pF, 1nF...
De flanken mogen eigenlijk niet meer dan 1 slinger hebben en niet meer dan 10%.
Een kleine condensator over de 22K terug koppelweerstand kan vooral bij een Breadboard helpen denk dan aan een tiental pF.

Succes,
Blackdog

PS,
Gertjan heeft het over zijn Clio systeem, dat is mooi maar ook duur.
Het voordeel is, dat je met dit systeem goed gedefineerde in en uitgangs niveaus hebt.
dit is een probleem waar je altijd aan moet denken bij het gebruik van geluids kaarten, staan mijn mixer niveaus wel goed?.

Ik heb een Prof licentie op Virtins, Arta en nog wat software op mijn meetcomputer staan.
Kost iedere keer aardig wat tijd de goede instellingen te vinden.
Ik meet met een M-Audio Delta AP192 geluidskaart in mijn meetcomputer.

Hieronder b.v. een plaatje dat het spectrum aangeeft van mijn generator uit de AP Portable One Plus meetset.
Het aangeleverde signaal is 40Hz en het niveau is 3V RMS.
De middeling staat op 8x en je kan behalve de harmonische ook de netfrequentie zien en de tweede harmonische op 100Hz en 200Hz.
De 200Hz kan ook een mix zijn van de meetfrequentie en de Net frequentie, moet je altijd op letten :-)

Voor de liefhebbers, frequentie van 1Hz tot 1Khz om het wat moeilijker te maken voor de software.
Ik heb geprobeert de filtering zoveel mogelijk gelijk te houden,
dus Blackman Haris of een variatie hierop bij de verschillende paketten.
Het "0" db of referentie niveau is niet bij alle metingen gecalibreerd, niet zo van belang voor deze weergave.
Ik heb 24bit gebruikt bij als dit mogelijk was in de software voor 8KHz sample frequentie gekozen.

De Visual Analyzer versie 2014
http://www.bramcam.nl/Amp/VA64-01.png

Dit is ARTA
http://www.bramcam.nl/Amp/Soundcard-02.png

Dit is TrueRTA, kan alleen in BINS weergeven en de hoogste resulutie 1/24 octaaf.
http://www.bramcam.nl/Amp/TrueRTA-01.png

Dit is VIRTINS, heeft de meeste mogelijkheden maar is ook duur.
http://www.bramcam.nl/Amp/Soundcard-01.png

Voor de gene die met deze software gaan spelen, neem er de tijd voor,
je hebt geen keus, het is meestal zeer complex.

Gegroet,
Blackdog

Existence, well, what does it matter? I exist on the best terms I can... Heart and soul, one will burn

Soms gebeuren er ook wel eens dingen die je niet verwacht. Zo had ik verwacht dat ik niet in de buurt van de voedingsrails zou kunnen komen met het uitgangssignaal.

De reden daarvoor zocht ik in de spanningsreferentie met de led. Die is 1,9V waardoor er over de emittor weerstanden van de twee stroombronnen 1,15V staat. Een 2N2222 heeft een VCEsat van 0,3V bij een Ic van 150 mA. Bij 2 mA Ic zal het nog veel minder zijn. Dus je zou verwachten dat je aan de negatieve rail toch zeker 1,3V zou moeten toegeven.

Aan de positieve rail is het wat gunstiger daar geef je eigenlijk alleen Vbe van 0,65V toe (van Q5).

Dus verwachte ik een soort van asymmetrische clip, beter aan de positieve kant.

Maar eens meten:

Maar dat is helemaal niet zo. De clipping is symmetrisch, en aan elke kant geef ik ongeveer 1V toe.

Daar moet ik maar eens voor gaan zitten en over nadenken.

Stay tuned !

High met Henk

Special Member

Op 9 januari 2016 14:34:29 schreef blurp:
[...]

Volgens mij is de basisstroom/collectorstroom relatie van een bipolaire tor veel meer lineair dan de gate-spanning/drainstroom relatie van welke FET dan ook, zelf zogenaamde "audio"-mosfets.

nou, dat is nu net hetgeen ik wil gaan onderzoeken!
Als je de datasheets bekijkt zou het allemaal redelijk lineair moeten zijn.
maar eventueel zou ik ook om kunnen schakelen naar IGBT's.
die lijken echter hetzelfde probleem als de audio mosfets te hebben....
bekijk deze even:
http://products.semelab-tt.com/pdf/magnatec/ALF16P16W%20ALF16P20W.pdf
tussen 2 en 7 V is hij behoorlijk lineair
bekijk ook even dat vanaf die 2.5 V de gatacapaciteit gelukkig constant is... Dat scheelt al

ik deel je mening dat het verband IB vs IC meer lineair is dan VG vs ID.
echter het probleem wat ik BETOOG... je kunt Ib niet goed lineair houden omdat op een bepaald moment door impedanties de spanning niet stabiel te houden waardoor het stroom verloop niet lineair is... Mijn idee is dus om maar 1 paramter variabel te maken... nogmaals overwegingen en keuzen..

Maar daarom is het ook zo leuk van Jberg doet

ik geef alleen aan dat ik het ander ga doen, omdat deze discussie al eerder gestart was.

@blackdog:
is het wellicht een mogelijkheid om straks bij u te komen testen als beide proto's af zijn? Ik ben wel benieuwd wie of wat er nu goed werkt...
wellicht komt er ooit een echte CO audio eindtrap.

E = MC^2, dus de magnetische compatibiliteit doet kwadratisch mee???

Voor de volledigheid nog even het schema zoals ik het nu heb:

High met Henk

Special Member

Even om mijn analoge kennis op te krikken.

Q4 en Q5 en Q6 en Q10 snap ik volledig.

maar wat is nu precies de functie van ALLE andere torren?
ik zie in Q1 en Q2 de zogenaamde stroompspiegel en in Q7 en Q8 nagenoeg hetzelfde. Wat doet zo? stroom spiegel nu eigenlijk. hoe werkt het?

Q3 stelt een bepaalde basisstroom in, wat ik snap voor de onderste eindtrap, maar hoe zit dat voor de bovenste trap?

ik vermoed dat dit via VR1 en Q9 gaat...?

ik zou graag iets meer willen weten van deze bepaalde combinaties in dergelijke ontwerpen...

E = MC^2, dus de magnetische compatibiliteit doet kwadratisch mee???