Op maandag 29 december 2025 17:24:56 schreef Bavelt:

Het toestel heeft geen uitgangstrafo voor de speaker, dus ergens brom via inductie oppakken kan ook niet.

uiteraard niet. maar is voeding +5 100% ok en bromarm?

De +5 is redelijk schoon, 0,8vtt rimpel.

Maar bij het meten bedacht ik me iets anders. Ik heb het toestel even rechtop gezet en wat blijkt?
Het geluid komt weliswaar via de speaker-opening, maar niet van de speaker zelf!

Die heb ik even losgemaakt en het bromt er nog heerlijk op los.
Het lijkt er op dat of de rastertrafo het op een zoemen heeft gezet.

Dat is grappig zeg. Trillende rastertrafo's (en dan spontaan) Kan dat?

Op maandag 29 december 2025 20:33:53 schreef Bavelt:

Die heb ik even losgemaakt en het bromt er nog heerlijk op los.
Het lijkt er op dat of de rastertrafo het op een zoemen heeft gezet dan wel de afbuigspoelen. Ik denk de eerste.
Dat is grappig zeg. Trillende rastertrafo's (en dan spontaan) Kan dat?

Heel zeker. Ze kunnen behoorlijk gaan ratelen als de lamellen van de C-core wat vrij spel krijgen. Had je dat al niet eens voor met een van je vorige reparaties? Ik geloof het wel. voldoende en dunne superlijm tussen de lamellen aanbrengen en laten harden krijgt ze weer stil. Voldoende betekent tot het er langs onderen begint uit te lopen.

[Bericht gewijzigd door kris van damme op (15%)]

Herinner ik me vaag wel iets van. Maar zo hard als nu heb ik nog niet meegemaakt.

De trafo zit overigens met 3 boutjes vast. Er kunnen 4 door de trafo maar het chassis heeft maar 3 gaten met schroefdraad.
De boutjes zaten allemaal los.
Nu heb ik nog een exact gelijke trafo liggen (lang leve het bewaren van slooptoestellen).
Dus nu ik het spul toch los heb denk ik dat het beter is de trafo te vervangen en goed aan te draaien.

Maar wat grappig, ik had nog zó bij de speaker geluisterd maar ben er ingetrapt. Ik vond het al wel een vreemd brommetje. Maar het past wel het spontane opgang komen van die brom...

Je hebt helemaal gelijk, @Kris!
Deze trafo uit mijn slooptoestel vertoont nog de sporen van de superlijm!

Op maandag 29 december 2025 17:19:53 schreef kris van damme:

Op maandag 29 december 2025 15:59:58 schreef Ex-fietser:

De bewust keramische pijpjes of buis condensatortjes zijn zeer goede en stabiele condensatoren. Ze zijn in de tweede wereld oorlog uitgevonden door een heel klein firma'tje genaamd Rohde&schwarz als vervanger voor kwarts kristallen. Duitsland had zelf geen kwartkristallen en had destijds last van een handelsembargo en kon dus ook geen kwarts kristallen kopen uit het buitenland. De kleine firma rohde&schwarz kon echter die keramische condensatoren maken waarmee de Duitsers hun militaire radio's konden uitrusten met oscillatoren die een vergelijkbare stabiliteit hadden als de kwarts gestuurde oscillatoren van de geallieerden. Later is uit dit kleine fabriekje de grote firma Rohde&Schwarz gegroeid.

Het zijn idd goede condensatoren, maar dat wil niet zeggen dat ze na 60 jaar geen probleem kunnen geven. (ik heb er ervaring mee.. :-) )

Je hebt gelijk Kris dat was ik vergeten te vermelden. De bewuste buiscondensatoren kunnen door oxidatie als het toestel lang in een vochtige koude ruimte heeft gestaan bijvoorbeeld ook beschadigen. De opgedampte metaal laag roest dan als het ware weg. en dat is dan het einde van het condensator leven. Maar heb je oude mogelijk tweedehands exemplaren liggen die geen tekenen van oxidatie vertonen, of andere mechanische beschadigingen hebben, en goed meten in de capaciteits tester dan kun je die condensatoren zonder meer gebruiken.

Nou, toch wel heel apart. :/
Ik heb de vervangende trafo gemonteerd, alles weer netjes ingebouwd en guess what?

De TV zoemt als een bromtol!

Het is best heel lastig om te achterhalen wie de 'zoemer' nu is. In de kast lijkt het van alle kanten te komen.
Straks is het die rastertrafo niet... :?

Of kan ergens in de electronica de trafo of iets anders laten zoemen? Het beeld is keurig en het geluid ook..

Edit: ik heb als test even de rastertrap uitgeschakeld door van B7t het stuurrooster aan GND te leggen. Dat resulteert uiteraard in een horizontale streep (lichtsterkte heb ik op minimaal gezet).

En het brommen gaat vrolijk door. Het is dus iets anders...

[Bericht gewijzigd door Bavelt op (24%)]

Morgen maar eens gaan zoeken.
Nog iets dat me opviel: sinds die brom heb ik ook het verschijnsel dat direct bij inschakelen er een geluid komt..Toingggg. net of er een metalen veer losspringt..

Hoe raar kan het lopen...

Op dinsdag 30 december 2025 01:56:47 schreef Bavelt:
Morgen maar eens gaan zoeken.
Nog iets dat me opviel: sinds die brom heb ik ook het verschijnsel dat direct bij inschakelen er een geluid komt..Toingggg. net of er een metalen veer losspringt..

Hoe raar kan het lopen...

Ik weet niet of dat al in die oude tv's zat. Maar bij de wat nieuwere kleuren tv's als bijvoorbeeld de K8 en K9 tv's van Philips wordt dat toing verschijnsel veroorzaakt door het demagnetiseren van de beeldbuis. (Ook wel degausing genoemd.) Achterop de beeldbuis is een soort van spoel aangebracht. Eigenlijk is het meer een soort van draadlus die van elke hoekpunt naar midden van de beeldbuis loopt. In serie met deze draadlus zit dan iets van een PTC weerstand. Bij het aanzetten van de TV. wordt op deze lus en ptc serieschakeling direct de netspanning gezet. Er gaat dan een enorme stroom lopen die een bijbehorend magnetisch veld maakt. Het magnetisch veld demagnetiseert dan de beeldbuis. De enorme stroom echter warmt de PTC zeer snel op. Daardoor daalt de stroom vervolgens weer enorm snel en stopt het demagnetisatie proces. En dit hele gebeuren geeft dan ook het toink geluid.

Als kind heb ik ooit met een magneetje op de beeldbuis van de tv zitten spelen. Het resultaat was een beeldbuis met prachtige gekleurde vlekken die niet meer weg wilden. Je snapt dat ik best wel een beetje nerveus was. Maar toen 's avonds de tv aanging bleken alle vlekken ineens verdwenen te zijn. Ik had de hele middag voor niets in spanning gezeten. Later hoorde dat er in een tv een z.g. demagnetisatie schakeling zat. Omdat een beeldbuis ook wel eens spontaan wil magnetiseren doordat er bijvoorbeeld een grote luidspreker naast is gezet of bijvoorbeeld door het aanwezige aardmagnetisch veld. En die schakeling veroorzaakt dus het bewuste toing geluid.

Ik heb ook wel eens iets grappigs gehoord. En dat is dat tv's geschikt gemaakt schijnen te zijn om te gebruiken op juist het noordelijk of het zuidelijk halfrond van de aarde. Op het zuidelijk halfrond staat het aardmagnetisch veld tegengesteld aan dat van het noordelijk halfrond. De elektronenstraal wordt daardoor in plaats van omhoog juist naar beneden afgebogen. En dat schijnt bij grote beeldbuizen met dus een lange elektronenstraal wel een cm te schelen. Als jij je TV meeneemt naar bijvoorbeeld Zuidafrika staat het beeld een cm te laag of te hoog op het scherm. Nu ik weer over nadenk, ik heb dit wel eens in een sommetje gehad op een proefwerk op school. Voor het vak elektriciteitsleer moest je uitrekenen hoeveel het beeld zou verplaatsen. Dat vak had altijd erg leuke vragen.

Als je de exacte locatie van bepaalde geluiden wilt opsporen is het erg lastig om dat direct met het oor te doen. Zeker laagtonige brom geluiden zijn lastig omdat het menselijk oor hier heel moeilijk (of eigenlijk gewoon niet) de richting van kan bepalen. Artsen gebruiken hier dan vaak een z.g. stethoscoop voor. Omdat ik die niet heb en stethoscopen doorgaans ook niet echt goed geïsoleerd zijn gebruik ik daar meestal een chinees eetstokje voor. Maar elk ander houtje zoals een verfroersstokje ofzo kan ook. Het ene eind druk ik dan tegen het botje net voor mijn oor. Het andere eind tegen de vermoedelijke probleem veroorzaker. De transformator of ander mogelijke probleem veroorzakers. Je kunt kan direct de contact geluiden horen en hebt geen last meer van andere mogelijk verstorende geluiden die door de lucht komen.

[Bericht gewijzigd door Ex-fietser op (13%)]

Een zw beeldbuis heeft geen schaduwmasker en hoeft dus niet gedemagnetiseerd te worden. Zw tv's hebben dat systeem niet.

Als het niet de raster is die de brom veroorzaakt dan is het nu misschien wel de geluidseindtrap of misschien die blozende mf buis die nogal op z'n donder heeft gehad. dat toing geluid kan ook veroorzaakt worden door een lekkende gloeidraad die opwarmt of een ander buis onderdeel dat door opwarming mechanisch verandert.

Op dinsdag 30 december 2025 04:06:40 schreef harry64:
Een zw beeldbuis heeft geen schaduwmasker en hoeft dus niet gedemagnetiseerd te worden. Zw tv's hebben dat systeem niet.

Dat van het schaduwmasker is mij bekend. Maar kan het beeld niet ook gewoon lichte en meer donkere vlekken vertonen of (ver)buigingen in de beeldlijnen? Achterop de afbuigspoelen zitten bij zw tv's toch ook wat permanente magneetjes waarmee het beeld door ze een beetje te verdraaien ook gecorrigeerd kan worden?

Ik kon nog net een plaatje vinden van de beeldbuis met de degaussing coil. Ook wel weer van een kleuren tv. Hier zijn delen van de spoel rood omcirkeld.

Die ken ik wel van ktv's. Die permanente magneetjes rond de afbuiging en nek van zw bb hebben geen last van aardmagnetisch veld of andere magneten omdat het permanente magneten zijn voor beeldverschuiving, geometrie ionenval e.d. Het schermdeel aan de voorkant van een zw bb is niet magnetisch. Die opgedampte laag is fosfor met aluminium, da's niet magnetiseerbaar. Idem voor aan de binnenkant aan de achterzijde, daar zit ook een alu laag opgedampt om met de aqudelaag aan de buitenkant een HS condensator te vormen. Da's ook het deel dat de hs lading enige tijd vasthoud.

Overigens kan je het effect van aardmagnetisme bij een ktv bb zien als je die in bedrijf zijnde op z'n kant zet, dan verkleurt ie als het goed is. :P

[Bericht gewijzigd door harry64 op (12%)]

Op dinsdag 30 december 2025 04:44:07 schreef Ex-fietser:
[...]

(ver)buigingen in de beeldlijnen? Achterop de afbuigspoelen zitten bij zw tv's toch ook wat permanente magneetjes waarmee het beeld door ze een beetje te verdraaien ook gecorrigeerd kan worden?

[bijlage]

bij een ZW BB zaten er idd vaak twee staafmagneetjes voor de randgeometriecorrectie gemonteerd, links en rechts van de deflectiespoelen, bij een kleurenBB is dat uiteraard uit den boze :-) (je zou een conflict krijgen met de kleurenzuiverheid)

Op dinsdag 30 december 2025 00:59:14 schreef Ex-fietser:
[...]

Maar heb je oude mogelijk tweedehands exemplaren liggen die geen tekenen van oxidatie vertonen, of andere mechanische beschadigingen hebben, en goed meten in de capaciteits tester dan kun je die condensatoren zonder meer gebruiken.

dat is het probleem: je kan ze 100% goed meten in een tester, en toch zijn ze slecht op hogere frequenties. (als ze opgewreten zijn door vocht bvb)

[Bericht gewijzigd door kris van damme op (30%)]

Nou, er zit wel een veer in die naar de band van de beeldbuis loopt. Die veer hebben ze aan de HSP hooi vastgehaakt. Ik vroeg me al af waar dit voor diende.

Op dinsdag 30 december 2025 03:32:38 schreef Ex-fietser:
[...]

Als je de exacte locatie van bepaalde geluiden wilt opsporen is het erg lastig om dat direct met het oor te doen. Zeker laagtonige brom geluiden zijn lastig omdat het menselijk oor hier heel moeilijk (of eigenlijk gewoon niet) de richting van kan bepalen.

Dat is inderdaad zo. Het is een brom die - ook al zit je er recht voor - midden uit het toestel komt.
Als je niet beter wist, zou je denken dat hij zó uit de beeldbuis komt.

HSP-Trafo misschien? Hm, maar het is wel een 50Hz brom zo inschattende.
Afbuigspoelen?

Ik moet daar vandaag eens even goed voor gaan zitten.

Ik ben er nog niet achter.
Ik heb de connector van de afbuigspoelen los gehaald. Dan is er geen afbuiging en ook geen HSP.

Toch bromt het.
Als tweede test even een buisje er uitgehaald. Dan werkt er eigenlijk niks, behalve de voeding .

Dan is er geen brom, wel het 'toing' geluid bij inschakelen.

Waar een restauratie al niet toe kan leiden, ik zou er haast een apart topic van kunnen maken..

Op dinsdag 30 december 2025 12:55:27 schreef Bavelt:

Toch bromt het.
Als tweede test even een buisje er uitgehaald. Dan werkt er eigenlijk niks, behalve de voeding .

.

misschien S12? die staat in serie met de gloeidraden, maar geen idee ervan hoe groot die spoel is (en ze dus in staat is om te brommen)

Ik ben er al achter..
Eigenlijk een beetje banaal, maar zeg het toch maar eerlijk (in de hoop dat iemand anders dit ook een keer heeft meegemaakt.. :) ).

De brom bleek lastig traceerbaar. Dus het hele chassis er maar weer uit om het van dichtbij te bekijken.
En wat bleek - het geluid kwam niet van het chassis en leek nog steeds uit de inmiddels lege TV-kast te komen. Of.. er pal achter?

En ja hoor, nu komt het: pal achter de TV staat...mijn scheidingstrafo...
En die is gaan zingen met de jaarwisseling op komst...Die had er even zin in.

Erg hé?

Op dinsdag 30 december 2025 13:47:07 schreef Bavelt:
Ik ben er al achter..
Eigenlijk een beetje banaal, maar zeg het toch maar eerlijk (in de hoop dat iemand anders dit ook een keer heeft meegemaakt.. :) ).

De brom bleek lastig traceerbaar. Dus het hele chassis er maar weer uit om het van dichtbij te bekijken.
En wat bleek - het geluid kwam niet van het chassis en leek nog steeds uit de inmiddels lege TV-kast te komen. Of.. er pal achter?

En ja hoor, nu komt het: pal achter de TV staat...mijn scheidingstrafo...
En die is gaan zingen met de jaarwisseling op komst...Die had er even zin in.

Erg hé?

Dit soort dingen is helemaal niet erg. Je moet het gewoon zien als een leerzame speurtocht, waarin jij uiteindelijk gewonnen hebt!

Op dinsdag 30 december 2025 11:37:44 schreef Bavelt:
Nou, er zit wel een veer in die naar de band van de beeldbuis loopt. Die veer hebben ze aan de HSP hooi vastgehaakt. Ik vroeg me al af waar dit voor diende.

Om contact te maken met de buitenste aquadaglaag op de bb. Mooi dat de brom weg is.

Nou ,het contact met de buitenste BB-laag gebeurt eigenlijk met deze koperen strip.

De veer gaat naar de houders waarmee de BB vast zit, en daar zitten rubbers tussen.

En hoe maakte die koperen strip contact met het chassis? Mijn geheugen laat me in de steek....

Op dinsdag 30 december 2025 16:04:01 schreef RAAF12:
En hoe maakte die koperen strip contact met het chassis? Mijn geheugen laat me in de steek....

Die zit met 2 boutjes vast geschroefd...

Goed, de vervelende brom is nu weg. Ik heb de scheidingstrafo voorzien van viltjes aan de voeten, om de trilling te dempen op het het bureau waar hij op staat. En de boutjes aangedraaid. Helemaal trilvrij is hij nog niet. Dat gebeurt pas bij belasting (van de TV).
Maar het blijft maf. Het lijkt echt nog steeds of het uit de TV komt. Maar enfin.

Nu maar verder. Ik heb dus een goed beeld en een helder geluid. Beduidend beter dan mijn moderne LG smart TV in de huiskamer...
Een boel componenten zijn vervangen, nog niet alle composiets zijn er uit. Dat zijn er nogal wat.

Waarmee ik nu verder ga is:

- Waarom de storingregeling de Sync om zeep helpt. Hij doet het prima zonder, maar het hoort niet.
- Het beeld in het geluid krijg ik niet helemaal weg. Met name fel witte vlakken leveren een stoortoon op (Nee, dit keer niet uit de scheidingstrafo... ;) )
Vroeger zag je dat ook weleens in oude TV's, dan knetterden de ondertitels.
Het geluid is FM gemoduleerd en zit 5,5 Mhz verder. Maar daar zal dus wel iets overlappen. Ik hoop niet dat ik aan MF filters moet gaan draaien..