Hameg HM103-3 repair from hell

Ha Thevel,

Ik begrijp wat je bedoelt. Zo'n plaatje om de knop achter het front is ook een goede stof afdichter.
Ik ken het van hi-fi apparatuur, maar bij Hameg heb ik het nooit gezien. (Maar mijn Hameg kennis is beperkt...)

groet, Gertjan.

Wat een rampenbak, chapeau hoor Gertjan!

Stemt mij ook weer hoopvol om aan mijn eigen HM103 te beginnen welke ik jaren terug mocht meenemen toen mijn oude MTS werd opgedoek. Heeft een week goed gewerkt maar is natuurlijk op de school flink misbruikt.

Heb hier zelf nog een Tek 475 staan die nagekeken moet worden. Maar dat ding zit zo stampvol dat het bijna niet te doen is.

Ha Dominic,

Mooi als mijn reparatie je over de drempel helpt om jouw MH103 ook aan te pakken.
Ik zou het zeker doen! Het is prima te doen: documentatie is beschikbaar, en Hameg gebruikte veel standaard componenten.

Misschien soms een beetje puzzelen, maar daar leer je van, en er zijn altijd CO'ers die je een vraag kunt stellen

@ fzwart: Inderdaad is puzzelen hoe je ergens bij komt deel van de opgave.... Maar jouw Tek 475 is (nog altijd) een populaire scope!
Ik denk dat er over weinig scopes zoveel service verhalen op internet staan als over jouw 475 (en familie). daar moet wel inspiratie uit te halen zijn

groet, Gertjan.

Voor de liefhebbers nog wat Hameg HM103-3 foto's....

Uiteraard allemaal klikbaar voor grotere foto's .

Nog een foto van de onderzijde, met de grote basisprint:

Let ook eens op het creatieve gebruik van Hameg om via stangetjes schakelaars te bedienen...
Hier zelfs een aftakking: Je soldeert gewoon halverwege er nog een stangetje aan, dan kun je 2 schakelaars bedienen
Dat had ik nog niet eerder gezien, en onder die soldeerplek lag nog een flinke plas hars, dat heb ik toch maar weggepoetst...

Ook een handigheid om bedradingswerk te voorkomen: de trafo zit gewoon tegen een rij soldeerlippen op de print gesoldeerd.

De vervangen polypropyleen hoogspannings C's (blauw) in het beeldbuis circuit:

Op de voorgrond de elco's van de +140V en +180V voedingen. Gezien de lage rimpel doen ze het nog steeds goed na 30 jaar...
Verder de blanking torren in een voetje, zou dat zijn om te selecteren, of om makkelijk te repareren?

Onder zijaanzicht, tijdbasiskant:

Onder zijaanzicht, beelbuiskant:

Onderkant, van voren:

Hier kun je goed zien dat Hameg de achterkant van het chassis als koelplaat gebruikt.
Hier met name de Y-eindtransistoren, bij andere modellen ook vaak een stel spanningsregelaars, en serie torren van voedingen. (Hier zit achter de meest linkse elco ook nog net zichtbaar een 7812)

En de onderkant, van achter:

En die achterkant van boven:

Met de beeldbuisvoet, en te zien hoe dik die mu-metalen afscherming van de beeldbuis is.

Boven- zijaanzicht met goed zicht op de tijdbasisprint:

Achter de tijdbasisprint de y-voorversterker, met de bovenafscherming nog niet dichtgesoldeerd.

Nog een plaatje van tijdbasis en Y-voorversterker:

Dat blauw/paarse elcootje midden boven, in de Y-versterker, past nu mooi onder de netschakelaar as.

Een echt zijaanzicht, met de tijdbasisprint:

De gebruikte R's en C's voor de tijdconstanten van de tijdbasis zijn volgens schema 1%.
Toch zit er nog wel wat verschil tussen de tijdbasis stappen. En er is maar 1 instelpot voor alle tijden tezamen...
Voor een scope in deze klasse natuurlijk prima, de afwijkingen zijn klein. Maar b.v. mijn HM1004 kun je elke tijdbasisstap apart kalibreren (Die HM1004 is een flink hogere klasse, en moderner. Door een microprocessor kun je de tijdbasis met gesloten kast kalibreren, dus zèèr oneerlijk vergelijk )

Bovenkant - zijaanzicht aan de kant van de beeldbuis:

Goed zicht op de mu-metalen afscherming, en de stang van de netschakelaar die dwars door de Y-voorversterker loopt.

En tot slot de achterkant, weer ingekast

Inmiddels heb ik een paar Hameg look-alike kruiskopschroeven gevonden voor die 2 kastschroeven...

groet, Gertjan.

Mooie foto's.

Dat van die aftakking heb ik ook gezien m.b.v. een stukje plastic zodat een knop twee schakelaars kan bedienen.
Die blanking torren krijgen veel spanning te verduren dus ik denk dat die voetjes zijn om het repareren te vereenvoudigen.

In een voorgaande post werd gevraagd naar een stofvanger bij de schuifschakelaars. Dat ben ik bij Hameg niet tegengekomen.
Hameg heeft bij de wat nieuwere apparatuur geen schuifschakelaars meer gebruikt maar drukknoppen.

Op 12 april 2019 09:19:04 schreef miedema:
Van de oude elco's en de vervangers heb ik de impedantiecurven gemeten:
[afbeelding]

Waar heb je dat mee gemeten?

Ha Hoeben,

Die meting heb ik gedaan met mijn Agilent 4395A spectrum/netwerk/impedantie analyser.
Het leuke is dat, hoewel ik helaas geen Agilent impedantie meetadapter heb, je in de netwerkmodus tòch de impedantie software kunt gebruiken. (omrekenen van reflectie/transmissie demping naar impedantie)

Deze metingen zijn S11 (reflectie) metingen met de 35676B brug. Wat meer daarover hier.

Voor die brug heb ik zelf een adapter gemaakt voor impedantie metingen. Daarover hier, en vervolgens daar.

Hier voor de lol ook de meting met een ook gemeten low ESR elcootje erbij:

^{klik op grafiek voor grotere versie}

Erg leerzaam om zo te zien wat je componenten doen

groet, Gertjan

[Bericht gewijzigd door miedema op zaterdag 13 april 2019 12:27:01 (21%)]

Mooi verslag Gertjan. Dank voor de moeite, gaat veel werk in zitten.

Zeer leerzaam inderdaad, ik heb het met plezier gelezen! Ik heb ook eens een reparatieverslag proberen te maken, en dat kost best tijd.

Dank, dank...

In dit geval bedacht ik me al reparerend dat dit toch wel een geval was om te laten zien .

groet, Gertjan.

Hall Gertjan,

ik weet, de spreekwoordelijke "mosterd na de maaltijd", want je hebt het al gefixt en Pieter heeft ook iets voor je liggen. Maar de U440 is nog leverbaar (Euro 8,50) via Box73, de WebShop van FunkAmateur. Ik kwam het toevallig tegen bij het bekijken van hun FET leverprogramma. Ze hebben wel vaker dit soort bijzonderheden. Altijd de moeite waard om even te snuffelen.
Gr. N.

Ha NKHteB,

Dank je, goed om te weten!
In dit geval inderdaad niet meer relevant(al gerepareerd, 10MHz scoopje). Maar als het een "serieuze" reparatie is, dan ben je heel bij met een originele vervanger!

Box73 kende ik helemaal niet, dus sowieso een welkome tip

groet, Gertjan.

Ha heer miedema,

De U440 heb ik al weer wel boven water dus als je er een nodig heb laat het weten kost €0,00
Op mijn catalogus staan inmiddels 5.563 verschillende componenten en het einde is nog niet in zicht

Groet,
Henk.

Ha electron920,

Het wordt steeds mooier! Ik krijg steeds meer het idee dat obsolete niet bestaat zolang er nog amateurs zijn .
De Hameg gaat morgen naar zijn nieuwe baasje rbeckers...

groet & dank, Gertjan.

Prachtige reparatie verslag met weer erg mooie foto's. Als er geen inbranding van de buis was geweest, zou het zo uit de brochure kunnen komen.

@Gertjan,

Beetje off-topic maar wat gebruik jij als achtergrond ?

Groeten, Bram

Ha Bram,

Die achtergrond was hier een velletje grijs karton. 70x50cm, in diverse kleuren te koop bij kantoorboekhandel of hobbywinkel.
De achterkant zet ik omhoog tegen een koffertje, om zo een limbo (randloze horizon) te maken.

groet, Gertjan.

En het eindresultaat mag er dan er ook wel zijn, werkelijk fantastische foto's!
proficiat!!

Het belangrijkste voor mooie elektronica foto's is, mooi, zacht licht.

Dat is minder ingewikkeld dan je denkt. Op een plek in de kamer waar geen direct licht naar binnen valt is het licht zacht. Immers, al het licht op die plek is al via wanden en plafond gebounced. (Hopelijk zijn die wanden en plafond wel wit )
Er zit altijd nog wel iets van richting in het licht, en daar kun je gebruik van maken, voor wat zachte schaduwen, om wat meer 3D te modelleren.

Nadeel is dat de hoeveelheid licht dan niet meer zo groot is. Oplossing is om de camera op statief te zetten, sluitertijd is dan geen beperking meer. Sowieso een goed idee: betere scherpte, je kunt straffeloos het ideale diafragma kiezen voor de gewenste scherptediepte, en je kunt op je gemak je compositie beoordelen.

Voordeel van deze aanpak is dat je het relatief snel kunt doen (snel ten opzichte van uitlichten)

Deze Hameg foto's heb ik zo gemaakt, met sluitertijden tussen 10...30 seconden, en diafragma's f8....f22 (kleinbeeld)
Voor sommige foto's kwam er toch 1 softbox bij, met een toefje licht om schaduwen in het binnenste van de scope in te vullen.....

groet, Gertjan.

Er zat toch nog nóg een staartje aan deze reparatie

Na het overlijden van rbeckers kwam dit scoopje weer terug bij mij.
Natuurlijk even getest. En wat bleek, de horizontale afbuiging deed het niet meer:

Eerste gedachte was dat de tijdbasis defect was. Maar ik kreeg op geen enkele manier een X uitslag, ook niet in X-Y modus. Dus dan gaat de aandacht naar de X-versterker...
Eerst maar kijken naar de X-eindtrap:

Het eerste dat opviel was dat de (ongestabiliseerde) voedingsspanningen flink te hoog waren. Dus maar begonnen met de spanningscarrousel op 240V te zetten. Daarmee wordt de toelaatbare netspanning 240V ±10%. Dat is dus van 216V tot 264V, en daarmee een stuk beter passend aan de moderne door PV's opgestuwde lichtnetspanning.

Verder stond op de afbuigplaten de volle voedingsspanning, in plaats van ongeveer de helft. De eindtorren zitten dus dicht, dus we zitten in de goede richting.

Wat verder meten leerde dat de stuurspanningen wel OK waren. Maar over R620 en R625 stond geen spanning, dus daar liep geen stroom door. Conclusie: de stroombron in de staart van het long tailed pair T604 en T605 zat dicht....

Dat kon ook wel kloppen want op de basis van T606 stond -12V....
En dat kwam omdat R600 open was:

Je ziet de oude, bruin geworden R600 met 1 pootje omhoog staan (om hem goed te kunnen meten).
Die zwarte vlakjes in het symbool van R600 in het schema betekenen: voor deze weerstand 0,25W, tol.=0,5%, tc=50ppm.
De vervangende Philips MRS25 ligt er voor. Die is 0,6W, gemeten 162,06k, tc=50ppm. Dank zij de weerstandenkrat van de radiomarkt (en noest insorteren en indexeren) zo uit m'n voorraad geplukt

Die R600 verstookt standaard al bijna een kwart Watt. Waarschijnlijk is die oude weerstand gesneuveld door de veel hogere spanningen op de 220V stand..... (het dak van rbeckers ligt ook vol met zonnepanelen)
Met de voedingsspanning weer terug naar normaal, en een vervanger die net wat meer mag dissiperen zal het in de toekomst wel weer goed gaan.

Daarmee is deze HM103-3 weer hersteld naar volle glorie:

Op het plaatje laat het scoopje zo goed mogelijk een 1MHz blok zien.
Hier met een verzwakker op de ingangsbus voor een zo goed mogelijke golfvorm, maar bij dit scoopje maakte het eigenlijk geen enkel verschil

groet, Gertjan.

Mooi werk!
Ik vind dit het leukste scoopje van Hameg.

Die weerstand heeft een erg zwaar leven gehad zo te zien! Mooi dat het te repareren was in elk geval, want dit is inderdaad een heel schattig scoopje. Dank ook voor de mooie kwaliteit foto's.

@rob040:
Het scoopje staat nu te pronken in de huiskamer

@Kruimel:
Persoonlijk derate ik weerstanden altijd. Dan is het leuk om een voorbeeld te zien waar een fabrikant dat niet doet, en hoe dat dan in de praktijk uitpakt. Dat is dan wel na vele jaren, en door omstandigheden die bij het ontwerpen niet te voorzien waren, maar toch...

groet! Gertjan.

Toch weer een update over m'n HM103-3: weer defect .

Op EEVblog starte Greybeard een reparatie topic over zijn HM103: Owners of a Hameg HM103-1 or -3 oscilloscope: can you help me?. Een leuk topic, dat me opviel omdat hij in z'n startpost een HM103 foto van mij uit dit topic gebruikte .

Hij had dit topic dan ook al gelezen met Google-translate. (Dat gebeurt kennelijk veel. Ik merk het soms aan mailtjes die ik krijg uit uithoeken van de wereld over posts op CO. Dus het bereik van CO is groter dan je denkt .)

Vraag was of ik een paar spanningen voor hem wilde nameten. Dus m'n HM103 uitgekast, en aangezet op de werktafel. En toen zag ik dit:

^{klik op foto's voor grotere versies}

De trace stond te laag en scheef. Ook liep de trace naar boven vast / in verzadiging:

Ik was verbaasd. De scope heeft de afgelopen anderhalf jaar alleen in huiskamer staan pronken....

In de Componenten Test mode waren de verschijnselen hetzelfde. Dat beperkte het gebied waar de fout kon zitten. Eigenlijk alleen de Y-eindversterker wordt gemeenschappelijk gebruikt.

Na wat rondmeten in die Y-eindtrap leek eigenlijk alles wel zo'n beetje te kloppen. Voedingspanningen en instellingen OK etc.
Dus wat dan? Daarover denkend keek ik eens naar de achterkant, en de voet van de buis. En toen zag ik dit:

Er was een draad van de buisvoet losgekomen. Wéér een koude soldeerverbinding. En dat was natuurlijk de aansluiting van een Y-plaat.
Even netjes vast solderen, en de scope werkt weer als vanouds

En Greybeard heeft zijn HM103 inmiddels ook weer gerepareerd. Uiteindelijk een verhaal over eigenschappen en toleranties van de U440 dubbelFET. Maar dat moet je daar maar lezen.

groet, Gertjan.