Buffertrap praat

rob007

Golden Member

Als er ooit een scheiding van komt begrijp je wel dat het allemaal jou schuld is he Martin! ;)
Heb zo’n ronde ontvangst antenne besteld, geen zin om die te gaan knutselen voor die prijs. ( Was de smoes Althans! )
Ik heb hem HAAR laten betalen, ze deed wel een beetje grommen!
Na de bestelling geplaatst te hebben heb ik gezegd dat ze ook nog coax moest betalen –
Anders heb je niks aan die antenne! Toch? ( ik moet nu een maand lang de afwas doen! )

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Hoewel ik fanatiek bezig was om zelf een zender te bouwen, omdat ik dat leuk vindt ben ik aan het twijfelen wat ik nu eigenlijk wil.
Zenden op 3,5 meter vindt ik wel leuk maar wat ik mogelijk ook leuk vindt is om op de 2 meterband verbinding te maken.
Een zendmachtiging heb ik al daarvoor, alleen ben ik jaren niet meer actief als zendamateur.
Mijn twijfel is om een andere technische uitdaging aan te gaan; de bouw van een zelfgemaakte en ontwikkelde 2mtr tranciever.
Aangezien ik maar één antenne op het dak kan plaatsen is het 3,5mtr of een antenne voor 2mtr.
Dan zal ik toch een keuze moeten maken, intussen ben ik begonnen met het ontwerp voor de 2mtr.
Maar dan moet het wel de moeite waard zijn; valt het niet tegen op 2mtr, is het wel leuk daar?
Ik hoorde laatst dat de stations op 2mtr zijn uitgestorven.
Na veel moeite en inspanning zal ik dan een 2mtr tranciever hebben gebouwd, waar ik weinig plezier aan kan beleven omdat er geen bal aan is.

"tijd is relatief"
rob007

Golden Member

Hallo Martin,

( ben wat laat, heb het ook wat druk momenteel! )
Martin je moet het geluk hebben dat er een groep is die goed en leuk met elkaar omgaat waar dan ook! 2, 3,5 ……KG……MG
Doe wat je denkt dat leuk zou kunnen zijn, en ja het is overal momenteel best wel stil inderdaad.
ik heb hier 2 staan maar ben daar zelf ook niet echt super actief.
Ik zelf eerlijk gezegd jah ik ben ook een beetje zoekende zeg maar, Kweet uit allemaal nog niet!

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

@Martin: 2 m transceiver bouwen is leerzaam, maar wel een hele klus. Er moet o.a. een PLL, ctcss en een shift in komen. Er is best activiteit, vooral op repeaters. Je kan bijv. beginnen met een porto voor € 25,00..
https://www.portofoonweb.nl/baofeng-uv-b5-hand-marifoon-vhf
Deze is voor de hele 2m + 70 cm en 4 watt. Kan ook 3,5 m ontvangen..
Heb er drie..reserve

rob007

Golden Member

Daar heeft Bert Jan wel een punt!
Voor het geld hoef je het niet te laten, ik heb zelf nog een oudere wouxun doet het nog steeds perfect!
Wouxun baofeng was er eerst ook bang voor maar…. Prima....

VrGr Rob

Vergeet trouwens wat!
Ik vond de vorige keer een schema van een zender en toen had ik gelijk zo iets van JA!!!
Dit is een schema waar je mee zou kunnen gaan, Ben ik potvers HEEL dat schema kwijt!!!

En weer gevonden:
https://www.dxrapporten.nl/phpBB3/download/file.php?id=3575&mode=v…

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!
rob007

Golden Member

Ik wil mijn oscillatortje plus 1e buffer/trapje met 2 zener diodes stabiliseren,
2 zener diodes van 5V8 in serie en ik zet er 12Volt op gaat dat goed werken?
Ik moet ook nog even kijken voor de weerstand maar zener weerstand en uiteraard elco van…. 220uF?
Ik wil niet zo veel in voltage omlaag nu even in de eerste instantie want heb de oscillator zonder trimmer met vaste C afgesteld,
(Ik word nu gierig op trimmers)
De vraag is ik denk dat ik dit zo kan doen?
Het is niet ver boven de 12Volt maar met 2 zeners(5,8V) kan dit toch wel?
Ik ben misschien wat onduidelijk,
Wat ik bedoel is dus is het verschil van 0,4Volt goed genoeg?

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Ha rob007,

Ik heb niet helemaal een idee wat je bedoeld ( de schakeling ) maar is 0,4 V niet de marge :+
Jou link dan moet je eerst weer lid worden :(
Maar goed o,4 V zakken kan je dan niet door een gewone diode 0,7 V gemiddeld en klein signaal iets minder dan heb je ook veel minder ruis ik weet de positie niet of dit van belang is en geen weerstand nodig!

Groet,
Henk.

Everything should be as simple as possible, but not simpler.
rob007

Golden Member

Hallo Henk,

Weet niet of ik duidelijk was maar kijk even naar het plaatje?
En de zener diode die heb ik niet maar wil er dus twee in serie zetten van 5,8 Volt –
Ik dacht dat dat wel kon toch? En dan is 2 X 5,8V = 11,6 Volt.
Ik dacht dat dit wel kon met zener diodens met 12Volt er op?
Maar om eerlijk te zijn snap ik jou verhaal niet, sorry.

1=LF verst. 2=Osc. 3=Buf/Trap

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Hallo Rob, het kán wel op die manier, de serie weerstand zou 10 ohm kunnen zijn bij een stroom van max. 40 ma. Maar de stabiliserende werking is volgens mij dan niet echt de moeite waard.
Beter kun je één zener gebruiken. Als je alleen 5,8 volt hebt, zou een weerstand van bijv. 220 ohm in serie moeten werken. Als die spanning te laag is , kun je nog 1 of 2 normale diodes bijschakelen.

rob007

Golden Member

Hallo Henk en ook Bert jan,

Ben nu net uit mijn hokje.
Ik heb een(1) 10Volt zener gevonden en die met een weerstand van 100R en ik heb nu 10Volt.
Maar moet nog even kijken want het was een beetje te donker om te kijken waar mijn voeding op stond,
Achter af had ik gewoon kunnen meten maar ben nu niet fris meer, daarom ook gestopt anders maak ik strakjes fouten.
Het schema is ongeveer als de vier trapper maar dan met BC109 LF, BF194 Osc, BFR96 Trap.
https://www.hulpnodigmet.nl/wp-content/uploads/2013/06/4tr2_5watt-radi…
Ik heb trouwens vanwege de bezuinigingen de trimmers verwisseld voor vaste Ctjes.
Heel ff voor de LOL dit filmpje is trouwens al weer oud de situwatie is al weer anders:
https://www.youtube.com/watch?v=I3nOTM0d_Ng
;)
VrGr Rob
Zit me nu te bedenken zou ik eigenlijk ook de weerstands waardes moeten aanpassen! Toch?
Misschien minimaal maar….?

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Met een geschikte varicap diode heb je ook geen trimmers nodig.
Wat je nodig hebt 30pF varicaps bij ongeveer 3Volt.
De meeste typen zoals de BB102 enz zijn dit.
Dan kun je mooi een aantal MHz mee afstemmen.
Die varicap zit er toch al in voor de modulatie.

"tijd is relatief"
rob007

Golden Member

Hallo Martin,

Ja dat met die varicap zat ik mij ook te bedenken!
Ik heb hier genoeg varicapjes en pas ook nog bijgekocht de BB910 gloof dat die wel goed is.
(over het filmpje)Het is nu al weer verandert want er zit nu een 2N3866 achter,
Als ik ga persen kom ik denk aan de…500mW het zit nu rond de 300mW.
Ik heb nog zitten verwisselen, kijken wat een ander merk 2N3866 deed (ietsjes meer)
En ook de 2N3553 maar zonder te hebben getrimd deed die veel minder! (had waarschijnlijk ff moeten trimmen)
Dus snel die 2N3866 er maar weer in gedaan.
Ik was eigenlijk niet van plan om met dat oscillatortje en buffer verder te gaan maar kon het niet laten.

Tot zo ver weer eventjes! ( het is weer bedtijd )
VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!
rob007

Golden Member

Hallo allemaal,…ook de meelezers LOL!
Ben een tijdje aan het klooien met dat zendertje van hier boven en er komt een paar mW uit maar…..
Het is het niet, die 2N3866 word vind ik te heet….
https://www.hulpnodigmet.nl/wp-content/uploads/2013/06/4tr2_5watt-radi…
De 1e trap: Ik had een BFR96 gekocht maar het leek een soort vervanger,
tis ook niet echt een BFR96 volgens mij, maar wat wel??? ( hij is ook kleiner! )
De 2e trap De 2N3866 er achter word behoorlijk heet (of dit nu aan de transistor licht???) maar er komt ook wel wat mW uit.
De weerstand van 10R is bij mij 20R.
Wat ik niet volgens schema heb gedaan is de condensator met een waarde van 33pF ik heb deze waarde 10pF gemaakt.
.
Ik dacht zet er toch de 2N3553 achter om te kijken wat het doet.
Er komt een beetje meer mW uit maar het valt tegen vind ik.
.
Ik heb nu andere geen BFR96 binnen maar BFR96S, en zit me te bedenken wat ik zal doen:
https://shop.griederbauteile.ch/images/artikel_medium/b/BFR96S.jpg
.
Na alles wat hier boven staat geschreven te hebben bedacht ik mij,
Ik dacht ik ga voor dat ik deze post plaats eens die nieuwe BFR96S in plaats voor die 2N3866 –
En KNAL ging de meter in de hoek!(2...2,5W) Niet getrimd of wat dan ook! MAAR –
Wel werd deze BFR96S ook wel heet! Dus zal de weerstandwaardes moeten aanpassen.
Het is in het schema de tweede buffer! Wat zal ik doen?
Welke weerstand verander ik het beste om het wat minder heet te laten worden?
Natuurlijk heeft dat gevolgen, Minder mW uit.
Maar wat maakt mij dat uit! Zet ik er toch een trapje extra bij!
Alleen wel welke transistor dan? Die 2N3866 die er zat? Of even kijken wat ik nog meer heb liggen.
Moet even kijken, kweet niet wat ik nog heb.

En in de tussentijd we blijven lekker knutselen!
VrGr Rob

Wat ik trouwens niet begrijp!
Als ik naar dit schema kijk:
https://www.radiomuseum.org/tubes/tube_bfr96.html
hoe kan het dan toch zijn dat die BFR96S bij mij zo heet word?
Of anders gezegd dit moet dan toch ook niet kunnen?
Hier staat 24Volt op, weerstand waardes zijn niet veel anders?

.
Ik heb ff foto gemaakt om het verschil te laten zien!
Het zijn alle 2 BFR maar kleintje is BFR96TS en de grote is BFR96S
Op een andere foto heb ik die kleine BFR96TS de tekst kunnen ontfutselen!

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Een BFR96 kan helemaal niet op 24Volt werken, dat overleeft hij niet.
De maximale collector spanning voor een BFR96 is 15 Volt en dan nog moet je oppassen dat je hem niet opblaast.
Die kleinere versie van de BFR96 ken ik, ik heb die zelf ook.
Dat kan de S uitvoering zijn, maakt allemaal niet zo veel uit welke dat je gebruikt.

Dat de BFR96 heet wordt betekend dat je teveel aan insturing hebt.
Ik geloof dat je zei dat er nog een trap voor staat, dat is teveel, de BFR96 heeft genoeg aan een insturing van een paar milliwatt.
Die eerste trap kan er dus uit.

Of je moet de BFR96 in klasse C zetten, maar dat kun je beter niet doen.
Als het dan nog heet wordt moet je de spanning verlagen met een serie weerstand zodat de transistor minder spanning krijgt.

"tijd is relatief"
rob007

Golden Member

Oké
Maar zou ik die 2N3866 dan ook teveel ingestuurd hebben?
Viel wel op hoor Martin,
ik haal die 2N3866 er uit(die gaf met de 2N3553…1…1,5W) zet die BFR96S er in en geeft met 2N3553 2…2,5W viel van mijn stoel hier!

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!
vergeten

Golden Member

Op 29 januari 2021 16:08:02 schreef Bert jan:
@Martin: 2 m transceiver bouwen is leerzaam, maar wel een hele klus. Er moet o.a. een PLL, ctcss en een shift in komen. Er is best activiteit, vooral op repeaters. Je kan bijv. beginnen met een porto voor € 25,00..

Of je meldt je aan bij echolink, dan kan je met de echolink APP op je smartphone, via internet, connecten met repeaters over de gehele wereld!

Je moet dan wel een "echte" geregistreerd zendamateur zijn met een registratie bewijs (vroeger Machtiging genoemd. :) ) van de AT.
In NL zijn er ook een aantal op verschillende banden 2m, 10m, 70cm en 23cm. Zie daarvoor de NL repeaterlist.
Uitzenden kan ook, hoewel je niet direct zelf uitzendt, dat doet die repeater waarmee je ge-connect bent, terplaatse.
Je kan dus met de APP connecten met een 2M repeater in Sydney Australie VK2CNN-L en zo spreken met lokale zendamateurs op de frequentie 145.525MHz.

[Bericht gewijzigd door vergeten op 17 maart 2021 21:15:26 (13%)]

Doorgaans schrijf ik duidelijk wat ik bedoel, toch wordt het wel anders begrepen.

Rob,
Waarom gebruik je niet een deel van de RDVV zender
Daar zitten een BFR90 en BFR96 achterelkaar en aan het eind een 2SC1971 maar in dat schema kom je vaak ook een 2N3553 tegen aan het eind
google maar eens op RDVV 1,5W
Hier een link naar de 8w VERSIE
http://electronics-diy.com/8w-pll-stereo-transmitter.php
ook zie ik dat je chinese nep BFR96 gebruikt
deze kan je herkennen dat ze kleiner zijn dan normaal en deze halen de specs totaal niet
ik heb pas nog een RDVV 8 watter gemaakt en bij hf-electronics BFR90 en BFR96 gekocht en deze zijn echt NOS

Hier staat het schema van de 2N3553 of de 2SC1971.
En hier van de DRF06 breedband zender.

"tijd is relatief"
rob007

Golden Member

PFOEIiiii jongens… Nu moet ik nog gaan kiezen ook?
En voor het gemak dit schema is met spoelgegevens komt en van klompenboertje:
https://www.klompenboer.nl/Techniek/Schema/Modificatie%20RDVV/RDVV%20m…
Ik moet natuurlijk ook nog opletten wat ik verder ga doen!
Ik heb er nu ff een 2N3553 achter maar een 2SC1971 er voor in de plaats is zo ook gedaan.
OF, en dat kan ook hou ik het laag 1….1,5W (dus 2N3553) met dan zo’n KT920 :
https://www.radiomuseum.org/tubes/tube_kt922.html
maar zie ik dan moet ik 28Volt gaan doen!
En dit was dit niks mensen:
https://radioblabla.nl/wp-content/uploads/2019/05/bfr91-bfr96-TRAPPEN-…
lijkt ook op RDVV maar dan kaal toch?

(zal LATER nog ff een fotootje maken!)
Ik kan nog alle kanten op!
VrGr Rob
https://www.klompenboer.nl/Techniek/Schema/Modificatie%20RDVV/Index.ht…
FF nog dit is trouwens ook weer heel anders, moet je kijken:
http://mkmbroadcasting.blogspot.com/2014/09/heerde-blikje-aangepast-rd…
.
http://1.bp.blogspot.com/-iyymKQIawLQ/VUEnq32IfWI/AAAAAAAAB8k/o3z3cotn…
.
http://1.bp.blogspot.com/-kcj01nnc2wo/VUEm3eeqotI/AAAAAAAAB70/eiX6tLbW…
.
http://2.bp.blogspot.com/-j5FID6-RkZs/VFYC95hQpNI/AAAAAAAABLw/srESk7MN…
.
http://4.bp.blogspot.com/-D-BLlXaSwBU/VFYC99UL5WI/AAAAAAAABL4/HaPufsDO…

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

OF, en dat kan ook hou ik het laag 1….1,5W (dus 2N3553) met dan zo’n KT920 maar zie ik dan moet ik 28Volt gaan doen! :

De KT920 werkt gewoon op 12 Volt, alle versies daarvan.
De maximale collectorspanning is 18 Volt.
datasheet

Je heb ook nog de 2N3632, maar die werkt wel op 28 Volt.
Dan zou je een 2N3553 daar voor kunnen zetten, rustig insturen met 1,5 Watt (max.). De 2N3553 zet je op een collectorspanning van 14 Volt.
Uiteindelijk heb je dan 12 tot 14 Watt uit de 2N3632.

"tijd is relatief"

Ha rob007,

Ik zie nu allemaal FM-modulatoren ik dacht dat je LPAM deed :D
Jou schema's gaan allemaal van 1 varicap uit voor de Vtune en het laagfrequent signaal beter is om dat op een apparte varicap te zetten !
Dan nog iets misschien voor jou en andere vanzelfsprekend maar ik zie nergens een audio buffer of versterker aan de ingang ?

Wil je b.v.b. als meetzender over de gehele band kunnen afstemmen zonder iets aan de filters te veranderen of een spot frequentie....
Als je een goede kwaliteit wil bereiken dan zou ik overwegen om op een MF te moduleren en dan door middel van een afstembare converter naar de FM-band te converteren !
Het voordeel is dat je op een oscillator frequentie moduleerd en dus op die frequentie kan optimaliseren teven kan je de oscillator frequentie zo kiezen dat je geen producten in de FM-band terecht komen en je met een laagdoorlaatfilter kan volstaan ;)

De MF oscillator kan vergrendelt worden aan een kristal maar kan net zo goed een AFC zijn.

Groet,
Henk.

Everything should be as simple as possible, but not simpler.
rob007

Golden Member

Hallo Martin,
Ik moet eerst kijken of ik die tweede trap normaal draaiend krijg.
Voor de KT9206,
Dus Martin mag ik er van uit gaan bij 1W in is 7…7,5W uit want het is de tor met Russische 6 eens?
https://www.circuitsonline.net/forum/view/153424/3
wat is het goeie schema voor deze KT9206? Is dit wat:
http://electricalcorecircuits.blogspot.com/2015/04/1-watt-10km-fm-tran…
.
Zit nog beetje te twijfelen wat zal ik doen!
Kan ook een 2SC1971 er in proppen.
.
En ook Henk,
Ja HOOWwww ff maar LPAM is voor mij nog steeds niet gedaan,
We doen er gewoon de WFM bij nu even!
Alleen we hebben nu nog steeds geen goeie condities natuurlijk.
En ja dan schiet het nu nog even niet op.
Ben zeker niet van mijn geloof gevallen hoor Henk ( LOL )

Tot zo ver heel eventjes (moet morgen vroeg op!)
VrGr Rob
https://www.google.com/search?q=BLY87&rlz=1C1GCEA_enNL849NL849&amp…
Heeft er iemand het schema van deze zender?
https://www.youtube.com/watch?v=guugVfBvifo
Ziet er ook netjes en leuk uit! (mooie transistors van Motorola)

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Hallo Henk, Electron.

Jou schema's gaan allemaal van 1 varicap uit voor de Vtune en het laagfrequent signaal beter is om dat op een apparte varicap te zetten !

Een versterker is niet nodig voor het AF signaal.
De lijn spanning bedraagt 2 Volt piek-piek, dat is dus 1 Volt piek.
Met een VHF varicap is de maximale capaciteit vaak rond de 30pF, tussen de 3 en 12 Volt is de capaciteits verhouding 5,5 en 25pF.
Hieronder de capaciteits verhouding van een BB329 varicap diode welke ik hier gebruik.
De meeste andere varicap dioden zoals de BB102 hebben ongeveer dezelfde karakteristiek.

Hieruit kun je opmaken dat de capaciteits variatie 25-5,5= 19,5pF over een spannings variatie van 12-3=9 Volt.
Bij een spanning variatie van 1 Volt is de capaciteit 19,5/9= 2,16pF. Stel dat de VCO een afstembereik heeft van 90 tot 110MHz, dat is 20MHz totaal. 20MHz/9Volt= 2,22MHz per Volt.

Die zwaai is veel te groot om de varicap diode direct te moduleren. De frequentiezwaai op WBFM is 75kHz. Wil je de varicap direct aansluiten dan moet de AF spanning omlaag of de zwaai moet kleiner gemaakt worden.
Om de zwaai te beperken wordt dan inderdaad een tweede varicap gebruikt met een serie condensator om de capaciteit en dus de zwaai te beperken.
Die condensator is iets in de grote van een paar pico Farad (2,2-4,7pF).

Dan nog iets misschien voor jou en andere vanzelfsprekend maar ik zie nergens een audio buffer of versterker aan de ingang ?

Een buffertrap is in feite ook niet per se nodig omdat de varicap nauwelijks stroom trekt (nano Amperé's) en geen belasting vormt voor de bron.

Als je een goede kwaliteit wil bereiken dan zou ik overwegen om op een MF te moduleren en dan door middel van een afstembare converter naar de FM-band te converteren !
Het voordeel is dat je op een oscillator frequentie moduleert en dus op die frequentie kan optimaliseren teven kan je de oscillator frequentie zo kiezen dat je geen producten in de FM-band terecht komen en je met een laagdoorlaatfilter kan volstaan

Dan zou die MF oscillator op een hogere frequentie moeten werken en passen we boven menging toe, anders hebben we last van mengprodukten uit de mengtrap.
Op zich is dit wel een goed idee, maar een beetje te gecompliceerd.
Meestal wordt de FM modulatie direct op de draaggolf gemaakt.
Ook bij professionele omroepzenders gebeurd dit vaak.
Daarvan hebben we weer een ander signaal wat gemoduleerd wordt en dat is het MPX signaal, bedoeld voor stereo ontvangst.
Dit signaal wordt precies zo breed in frequentiezwaai gemaakt dat het precies 75kHz is.

Rob,

Die KT920-6 lijkt veel op een BLY87, dat schema kun je er prima voor gebruiken.
https://pe2bz.philpem.me.uk/Comm/-%20-%20Misc/-%20Amp/A-020-10-Watt-Ge…
Bij een stuurvermogen van 0,82 Watt levert deze transistor een vermogen tussen de 5 en 7 #Watt.
Voor de 2SC1971 kun je hetzelfde schema gebruiken als dat van de 2N3553, welke daarvoor in de plaats komt.
Of je kunt het schema gebruiken van de BLY87 voor zowel de 2N3553 en de 2SC1971.
Alleen zou ik L1 iets groter nemen 2 windingen over 8mm en voor C4 100pF gebruiken.

"tijd is relatief"

Ha Martin V,

Ik begrijp jou verhaal :) maar ik zou het wenselijk vinden om een beetje ontkoppeling tussen oscillator en de buitenwereld te creëren om diverse redenen maar goed !
Dan de twee varicaps de ene dient om de oscillator op juiste frequentie in resonantie te brengen dat is helder maar..... de tweede om een klein beetje verandering van de frequentie te bewerkstelligen.
Om dit met een zo min mogelijke vervorming te doen zou je met de tweede varicap graag in een lineair gebied willen werken dus een voorspanning waarop he audio gesuperponeerd wordt op deze manier kan je onafhankelijk van de voorspanning afstemmen :D

Groet,
Henk.

Everything should be as simple as possible, but not simpler.
rob007

Golden Member

Heb even geen tijd gehad om…. Van alles te doen, sterker nog moet nog ff lezen!
Heb wel ff snel een Delta F getekend is dat wat?
staan ook geen waardes bij schema maar is niet moeilijk.
Potm. = iets van 10K
SM = 6 Gats varkens neusje
C1 = iets van 1....10nF
R1 = iets van 47...100K ( misschien zelfs minder! )
C2 = moet ook ff aftasten 3,9....4,7pF....10pF?
D = BB . . . ??? ( probeer het ff uit! ) BB105...BB106 licht er aan hoe grof het moet schuiven!
De grootste beperking zal de voeding zijn! Als je maar 9Volt hebt –
Of je hebt 13,5 of nog veel meer dan heb je meer schuif bereik.
Wat voor voltage het ook word het moet heel erg stabiel zijn ander ga je dat terug zien/horen op je signaal.
Misschien is nog een SM tussen stabilisator en potmeter met ontkoppeling gewenst!

VrGr Rob

[Bericht gewijzigd door rob007 op 19 maart 2021 16:56:06 (13%)]

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!